Dinsdag 09/03/2021

Waarom ik fan ben van Ursula von der Leyen

Walter Zinzen. Beeld rv
Walter Zinzen.Beeld rv

Oud-journalist Walter Zinzen overschouwt de politieke actualiteit. Hij doet dat afwisselend met journalist Alain Gerlache en oud-journalist en -politicus Siegfried Bracke.

Ik ben een grote fan van Ursula von der Leyen. Ze heeft in de korte tijd dat ze Commissievoorzitter is een paar toespraken gehouden om u tegen te zeggen. Waarschijnlijk heeft ze een getalenteerde Vincent Stuer ter beschikking, die de teksten schrijft , maar ze brengt ze in accentloos Engels (ze studeerde in Londen en de Verenigde Staten) en met een zeldzaam bravoure. Haar brexit-speech was een hoogtepunt. Hoe ze via een citaat uit Romeo and Juliet van William Shakespeare (‘parting is such sweet sorrow’) de Britten uitnodigde om ooit terug te keren naar de Europese Unie, dat zie ik een Belgisch politicus nog niet zo gauw doen.

Naast Ursula en Angela, de twee Duitse dames die Europa de afgelopen maanden hebben geleid, is onze eigen Charles Michel trouwens een lilliputter, die met zijn steenkoolengels wel de lachers maar niet zijn collega’s in de Europese Raad aan zijn kant heeft.

Ach, objectief ben ik natuurlijk niet. Ik had mevrouw Von der Leyen al in mijn hart gesloten toen ze nog minister van Defensie was in haar vaderland. Een slecht minister, zo zei iedereen. Juist daarom. In het gewezen militaristische Duitsland dienen we goede Defensieministers te wantrouwen, slechte daarentegen hoeft niemand te vrezen.

Zeker, haar ‘verkiezing’ tot voorzitter van de Europese Commissie verdient geen prijs voor democratie. Maar de Franse president Macron heeft kennelijk wel een neus voor politiek talent. Hij was het immers die haar benoeming doordrukte.

Ze heeft hoe dan ook al na één jaar meer bereikt dan die rare snuiter uit Luxemburg, die haar voorafging, in vijf jaar. Het brexitakkoord met het Verenigd Koninkrijk is een succes waarvoor ook op haar hoed enige pluimen passen, hoewel het echte werk natuurlijk door de onderhandelaars is gebeurd. Voortdurend beklemtoont ze de noodzaak tot samenwerking en dat heeft kennelijk succes. De verontrustende wederopstanding van het staatsnationalisme, door zijn aanhangers ‘patriottisme’ genoemd, lijkt wat teruggedrongen. Met dank aan diezelfde brexit, die heeft aangetoond welke waanzin het is om terug te keren naar nationale soevereiniteit. Maar de coronacrisis heeft bewezen dat staatsnationalisme de grote vijand blijft van een échte Europese Unie.

Wat volksgezondheid betreft maakt de ‘Unie’ een heel Belgische indruk. Het is een bevoegdheid die integraal bij de lidstaten ligt, zoals ze bij ons verdeeld is over de gemeenschappen – en in Duitsland over de deelstaten. De gevolgen hebben we aan den lijve ondervonden: iedere lidstaat neemt zijn eigen coronamaatregelen.

Van een harmonieuze, gecoördineerde aanpak van alle 27 lidstaten is nooit sprake geweest. Het virus kent geen grenzen, roept iedereen, maar de bestrijding ervan stopt wel aan die grenzen. In België maken we er dan ook nog eens een communautair soepje van. Hoe benepen, benauwd , bekrompen en beschamend is de kritiek niet op de campagne ‘Samen 11 miljoen’ omdat ze overgoten zou zijn met een belgicistisch sausje? Hoogleraar Bart Maddens bestond het zelfs om premier De Croo te verwijten dat hij zijn eigen politieke overtuiging (zijn belgicisme dus) boven de volksgezondheid stelde. Zullen we dit soort verdwazing maar als een neveneffect van de coronabesmetting beschouwen?

Dan spreekt onze Europese Commissievoorzitter andere taal. Dit zei ze vorige week woensdag: “Het belangrijkste is dat de wereld zo snel mogelijk een veilig vaccin krijgt, en dat de meest kwetsbare mensen eerst ingeënt worden (…) in welk land ze ook wonen. Dat is de meest efficiënte manier om de pandemie in te dijken en levens te redden. Vaccinationalisme zal alleen maar de wereldwijde strijd tegen het virus afremmen.”

Gelukkig is de goedkeuring van de vaccins en de aankoop ervan op Europees niveau gebeurd. Toch rijzen twijfels of de Commissie voldoende vaccins heeft besteld en of de verschillende firma’s wel de afspraken kunnen nakomen. Als dat niet zo is, zal de wereldwijde vaccinatie ernstige vertraging oplopen.

Covid-19 is evenwel niet het enige virus dat mensenlevens eist. We zijn het misschien vergeten maar het migratie- en vluchtelingenvirus waart ook nog altijd rond. Europa kijkt enerzijds weg van het probleem, maar werkt anderzijds samen met Libische en andere criminelen om vluchtelingen met geweld tegen te houden. Daar moet een humaan alternatief voor worden gevonden. Ook met slachtoffers van geweld en economische rampspoed moet Europa solidair zijn.

We weten niet of Ursula dat ook vindt. We weten wel dat die solidariteit ver te zoeken is en niet alleen in Oost-Europa. Als ze erin slaagt om ook op dit punt een gunstige kentering teweeg te brengen, dan zal ze op het einde van haar ambtstermijn in het rijtje van de waarlijk Europese groten kunnen plaatsnemen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234