Dinsdag 21/05/2019

Opinie

Waarom het Verenigd Koninkrijk de EU niet zal verlaten

Brexit. Beeld Photo News

Peter Vanham is Global Leadership Fellow bij het Wereld Economisch Forum. Deze opinie is geschreven in eigen naam.

Het is onomkeerbaar. Het volk heeft gesproken. David Cameron heeft de handdoek gegooid. En Michael Gove, de nieuwbakken kampioen van de Leave campagne, staat klaar om het Brittanniaschip over te nemen. Bovendien had ook EU Commissie voorzitter Juncker er al voor gewaarschuwd: "Out is out".

Toch kan en zal het Verenigd Koninkrijk de EU niet verlaten. Waarom? Omdat elk scenario waarin het dat wel doet, ergere gevolgen heeft voor iedereen die betrokken is dan elk scenario waarin het dat niet doet. Je moet dan niet John Nash heten om te weten wat de uitkomst zal zijn: Het Verenigd Koninkrijk zal een de facto lid van de Unie blijven - we zullen het alleen geen 'Regrexit' heten.

Laten we even uitgaan van het scenario waarin het VK de EU wel verlaat (wat moet, gegeven de uitkomst van het weliswaar niet-bindende referendum). In dit geval zullen alle hierna volgende zaken zeker of bijna zeker gebeuren: Schotse onafhankelijkheidsverklaring, een onderhuidse generatiekloof, een massa-exodus van bedrijven en talent, een economische recessie, een deficit in de overheidskas en de pensioenen, en een vastgoedcrisis. Veel van die zaken staan overigens nu al te gebeuren.

Genoeg is genoeg

Als het nu enkel Groot-Brittannië was dat deze gevolgen zou moeten dragen, dan zou de reactie van de Europese leiders niet moeilijk te raden zijn: bye, bye, Britain. Want Angela Merkel, Wolfgang Schauble en Jean-Claude Juncker mogen dan wel christen-democraten zijn, er komt een einde aan je wil om telkens de andere wang aan te bieden wanneer men je op de ene slaat. Das reicht!, zou men in Duitsland zeggen. Genoeg is genoeg.

Maar zoals altijd is er een 'catch'. Het is de afgelopen dagen duidelijk geworden dat de negatieve gevolgen van een Brexit niet beperkt blijven tot over het Kanaal. Alles is met alles verbonden in het Europese web van handel en financiën. Alle Europese ster indices gingen de afgelopen diep in het rood, inclusief de Duitse DAX en France CAC. Italië's banken hebben mogelijk een 'bailout' nodig van 40 miljard euro omwille van hun activiteiten in het VK. En ons eigen België, Nederland en Luxemburg zullen hun export naar het Koninkrijk zwaar zien dalen. De gevolgen zijn overigens niet enkel financieel. Oost-Europese leiders vragen nu al om het ontslag van commissie-voorzitter Juncker. Extreem-rechtse politici in Nederland en Frankrijk roepen om een referendum over een Nexit en Frexit. En als Schotland zijn onafhankelijkheid wint, kan je er donder op zeggen dat Catalonië de volgende in de rij is. Met andere woorden, iedereen verliest bij een Brexit.

Laten we dan toch nog even uitgaan van de alternatieve uitkomst. Wat zou er verloren gaan als het VK in de EU bleef ondanks het referendum? Om te beginnen zouden veel mensen kwaad zijn. 52% van zij die gingen stemmen wilden uit de EU, en ten minste een minderheid van hen zou ontgoocheld zijn indien dat niet zou gebeuren. Sommigen zullen Labour en de Tories de rug toekeren en een proteststem geven aan de UK Independence Party van Nigel Farage.

Maar er zouden geen koppen rollen - dat is namelijk al gebeurd. Jonge mensen zouden niet revolteren - ze hebben namelijk voor Remain gestemd. Financiële markten zouden niet panikeren - ze zouden integendeel kalmeren.

Hier in Europa zou onder staatsleiders enig gemor en tandengeknars weerklinken. Maar de roep om referenda en ontslagen zou vermeden worden. De Italiaanse banken zouden wellicht geen (groot) reddingspakket nodig hebben. De Benelux zou lustig kunnen blijven exporteren naar het VK. Natuurlijk zouden politici aan beide kanten van het Kanaal een plausibile uitleg nodig hebben voor hun kiespubliek. In het VK zou men het blijven een andere naam moeten geven. Ze stemden immers om te vertekken. In Europa zou net het omgekeerde gebeuren. "Out is out," toch?

Maar op het einde van de rit zullen de Belgische compromiscultuur en ons surrealisme de bovenhand halen in de Europese Unie. Wie bij de hond slaapt krijgt zijn vlooien. Het compromis zal zijn dat het VK een de facto lid blijft. Het surrealisme zal er in bestaan dat we het zo niet noemen. Of zoals Rene Magritte het zou zeggen: "Ceci n'est pas un regrexit".

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.