Dinsdag 25/06/2019

Opinie

Waarom het in Molenbeek goed wonen is

Beeld BELGA

Leen Vermeulen is huisarts en woont in Molenbeek.

17 jaar woon ik er nu. Geboren en getogen in een West-Vlaams dorp, na een omweg van een paar jaar in Antwerpen, uiteindelijk aangekomen in de Ransfortstraat in downtown Oud-Molenbeek. Een echte inwijkeling dus. Toen we op verkenning kwamen, vroegen we aan de uitbater van de toenmalige snackbar op de hoek of de wijk gediend zou zijn met een nieuwe huisarts. Ik herinner me nog levendig zijn antwoord in gebroken Frans. "Maar natuurlijk, jullie zijn meer dan welkom." Na wat over en weer gepraat kregen we ons pak friet gratis. "Ik word jouw eerste patiënt", zei hij lachend.

De dag van onze verhuis boden buren, die op dat moment voor ons nog onbekenden waren, spontaan hulp aan. We waren toen ongeveer de enige blanke Vlamingen in heel de straat en omgeving. Die warme ontvangst heeft me niet meer losgelaten. Molenbeek werd snel onze thuis.

Ons integreren was niet zo moeilijk. Hoe fantastisch kan het zijn om op twee minuten wandel afstand te kunnen kiezen tussen een Turkse of Marokaanse warme bakker, verse Pakistaanse samousa's, het beste halal-vlees bij beenhouwer Omar, overheerlijke Italiaanse pizza's bij El Bari, bakbananen uit Congo en zelfs Heineken-bier in de nachtwinkel van de teleshop. Verse munt en koriander, en de lekkerste olijven van de wereld vind je op de donderdagmarkt. En dan vergeet ik de sjibekia, de typische zoete lekkernij tijdens de ramadan.

Het kookatelier van de mama's op school, en het geduldige advies van kookprinsessen her en der zorgden ervoor dat mijn couscous best kan concurreren met die van Houria. Het Marokkaanse trouwfeest van ons buurmeisje zal mijn man niet snel vergeten en och, wat kan ik genieten van die lekkere zelfgemaakte springrolls van mijn Filippijnse vriendin Inocencia.

Beeld Bob Van Mol

Cannabis

De vraag is wel hoe veel beter ik met mijn oriëntaalse kookkunsten in de wijk ingeburgerd ben, want vrijwel alle vrienden van onze kinderen, welke roots ze ook hebben, eten net zoals mijn kinderen het liefst van al kip met appelmoes of spaghetti in tomatensaus. Enkel met vlees, en zonder brokken groenten, welteverstaan.

Onlangs sprak Zulfije me aan op de markt. "Leen, wat doe jij met zo'n groot pak peterselie?", vroeg ze. "Soep maken!", antwoordde ik. In Turkije wordt verse fijngesneden peterselie in tal van vleesgerechten verwerkt, maar soep? Nee, dat kende ze niet. Dat zou ze ook eens proberen.

Je hoort me niet zeggen dat alles hier rozegeur en maneschijn is. Op de hoek van onze straat werd een tijd geleden openlijk cannabis gedeald. Dat is niet tof, want als moeder van drie pubers van 17, 16 en 14 jaar wil je je kinderen daar liefst zo ver mogelijk vandaan houden. Maar goed, het heeft me nooit belet om de dealende straatjongens bij het passeren goeiedag te zeggen. En steevast kreeg ik steeds een beleefde "bonsoir madame", en af en toe een herkennende "bonsoir docteur" terug.

Het stelde me gerust dat ik van die jongens alvast geen schrik moest hebben. Tja, de geur van shit kennen onze kinderen alvast, en het maakt het ongetwijfeld een pak makkelijker om het onderwerp aan tafel aan te snijden, en hen zo goed mogelijk te wapenen met de nodige argumenten om van het spul af te blijven.

En ja, onze kinderen werden ook al wel als "sale flamand" nageroepen. En we hebben ooit getwijfeld of het schooltje in de wijk wel de beste keuze was. Maar vandaag zijn onze jongens kwaad en verontwaardigd omdat iedereen over dezelfde kam geschoren wordt. Ze voelen zich als Molenbekenaar geviseerd, want het belangrijkste verschil tussen Wannes en Mohammed is dat Wannes West-Vlaamse grootouders heeft, en die van Mohammed uit Marokko afkomstig zijn. Voor de rest groeien ze op in dezelfde buurt, waar ze ook beide schoollopen, zijn ze beide fervente chiro-fans en spreken ze samen af "in 't stad" onder vrienden.

Of nee, er zijn toch fundamentelere verschillen: Mohammed moet regelmatig zijn identiteitspapieren tonen op de tram of metro, Wannes nooit. Als Mohammed op chirokamp ergens in Vlaanderen aanbelt tijdens een ruiltocht blijft de deur dicht. Komt Wannes erbij, dan gaat de deur toch open.

Mohammed uit Molenbeek zal het verdomd lastig hebben om met zijn diploma aan de bak te komen, terwijl Wannes uit Molenbeek een stap voor heeft, want hij zal ongetwijfeld geëngageerd, samenwerkend en openminded zijn. Belangrijke troeven op om het even welke werkplek. Mijn kinderen doorleven beter dan wie ook de opgekropte frustraties van veel jongens in onze wijk. Het zet hen mee op de barricade tegen discriminatie, onrecht en racisme.

Beeld PHOTO_NEWS

Ontdekkingstocht

Diversiteit proeven in al zijn aspecten is sinds de eerste dag van aankomst tot op vandaag een boeiende ontdekkingstocht, alsof ik permanent in heel de wereld een beetje op vakantie ben. Op het thuisfront ben je echter geen toerist, en na verloop van tijd begon ik doorheen die uiterlijke dingen als eten, kleren en dagelijkse bezigheden voeling te krijgen met wat ons echt bindt. De gelijkenissen van ons mens-zijn.

Als arts heb ik natuurlijk het voorrecht om letterlijk onder de hoofddoeken en de djellaba's te mogen kijken. Maar ook figuurlijk kunnen mensen zich in een vertrouwensrelatie behoorlijk in hun blootje zetten. In Molenbeek hebben we het geluk om op de dokterspraktijk patiënten van minstens 40 verschillende origines over de vloer te krijgen. Eerste, tweede of derde generatie migranten, met of zonder papieren, gelovig of ongelovig, goed bij kas of kansarm.

Kledij en uiterlijk gedrag is enkel verpakking. Haal de verpakking eraf en je stuit op een naakte ziel die in wezen niets verschilt van je eigen diepste waarden en behoeften. Welke ook onze achtergrond, ons levensverhaal of onze cultuur is, we zijn allemaal hetzelfde, en we hebben allemaal nood aan waardering, respect, vriendschap en liefde. Ik ben dankbaar dat ik dat in Molenbeek dagelijks kan en mag ervaren.

Brigitte vluchtte 10 jaar geleden naar hier. Ze wil absoluut haar zus in Kameroen terugzien omdat alleen haar zusje haar onvoorwaardelijk aanvaardt zoals ze is. De mama van Aboubaker is geestesziek. Hij hunkert naar liefde en zorg die hij van z'n mama niet kan krijgen. Fatima komt uit Algerije. Ze vernam dat haar zoon daar overleden is. Haar moederhart is gebroken. Eduard komt uit Armenië en is niet zeker of hij de beste school voor zijn zoon gekozen heeft. Ismael kampt met een burnout omdat hij keihard werkt maar daar nooit positieve feedback over krijgt.

En Malika, die is net als ik overdonderd door de honderden camera's en tv-ploegen die deze week onze wijk platgelopen hebben. Op een sms met vraag hoe het gaat antwoordt ze me: "Petit moral, mais ensemble ça ira, merci Leen".

Voorpaginanieuws bloklettert vandaag dat men in Molenbeek in alle huizen huiszoekingen overweegt. Voor het eerst bereikt veralgemeende repressie ook mijn drempel. Mijn gezin wordt ook geviseerd. Het geeft me een benauwend gevoel, maar doet me meer dan ooit voorheen beseffen hoe families in Molenbeek en veel van mijn vriendinnen met hoofddoek zich dagelijks vernederd en angstig moeten voelen. Het is deel van hen geworden, omdat ze het nooit anders geweten hebben.

Of ik met dit betoog het terrorisme en bloedige agressie wil minimaliseren? Nee, natuurlijk niet. Dit soort geweld heeft geen plaats in onze maatschappij en in een humane wereld. De daders moeten gezocht en opgepakt worden en op wereldschaal moet er heel goed nagedacht worden hoe IS kan ontkracht worden. Maar toenemende repressie, toenemend politie- of oorlogsgeweld, toenemende stigmatisering van onschuldige gemeenschappen hier of elders in de wereld biedt geen oplossing, wel integendeel. Het is deel en mede oorzaak van het probleem.

We moeten vooral dringend alles inzetten op een warme maatschappij en een eerlijke wereld waar iedereen zijn plaats heeft en zich welkom voelt, zodat vluchten in fundamentalisme en blind geweld niet meer nodig is.

Ik ben de fiere moeder van drie adolescente jongens die al weken lang elke vrijdagochtend om 5.30 uur opstaan om de vluchtelingen die in de file staan aan de WTC-torens in Brussel een warm ontbijt te brengen. Mijn 10-jarige dochter zei deze week op televisie dat we moeten blijven leuke dingen doen in Molenbeek, anders zouden we vergeten hoe leuk dat wel is.

Voor mijn Molenbeekse ketjes zijn "integratie en inburgering" van de pot gerukte woorden die niet in hun woordenboek passen. Hun levenservaring maakt hen tot onbevooroordeelde wereldburgers.

Daarom en vooral daarom is het in Molenbeek goed wonen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden