Donderdag 27/02/2020

Zalm van het jaar

Waarom framing een sluipend gif is

Beeld Karel Duerinckx

Meer inzicht, meer zalm. Zo sluit De Morgen 2014 af en begint ze 2015. Met woorden die beide jaren verbinden. Die ons meer inzicht geven in wat er gebeurt, ons aan het denken zetten of die we simpelweg leuk vinden. Vandaag: framing.

"Begin je maar eens te verweren tegen die framing." In onze laatste krant van het jaar heeft Theo Francken het over een van de meest sluipende bedreigingen van onze democratie: het framen van de (politieke) realiteit. De dingen zo verklaren, plaatsen, duiden dat er maar een beperkte lezing overblijft van een complexere wereld.

Theo Francken is dan ook een schoolvoorbeeld. De man ziet er volgens sommigen uit als een bewaker uit Schindler's List, hij staat bekend voor een duidelijk flinke asielvisie (wie eruit moet, moet eruit, geen regularisatie) en is dan ook nog eens lid van de N-VA: dat moet volgens velen wel een heel foute mens zijn.

Dat hij bijvoorbeeld, in tegenstelling tot zijn voorgangster, geen geïntegreerde jonge asielzoekers zoals Navid Sharifi gaat terugsturen, zou je als een teken van een zachtere aanpak kunnen zien. En niemand kan er iets op tegen hebben dat de asielprocedures korter worden, zolang ze fair verlopen. Mensen te lang in het ongewisse laten, dat kunnen we moeilijk humaan beleid noemen.

Maar daarover gaat het zelden als je iets leest over Theo Francken. Framing dus: alleen de harde lijnen in de verf zetten, en niet de nuance.

Waarom framing een sluipend gif is? Omdat het risico bestaat dat die eenzijdige belichting van de zaken, indien genoeg herhaald, uitgroeit tot een algemene premisse. Als we iets voldoende blijven herhalen, dan gaan we het ook geloven. Dat de rijken in dit land niets betalen, dat alle ondernemers ons alleen maar willen leegzuigen, dat alle werklozen lui zijn, dat er geen alternatief is enzovoort.

Als we genoeg zeggen dat dit een kille besparingsregering is en de vorige een onverantwoorde belastingregering was, dan zal u dat wellicht op den duur geloven. Terwijl de belastingdruk ten opzichte van de voorgaande regering niet echt veel veranderd is. Het leidt alleen tot een vernauwing van het debat en een verharding van de standpunten.

Kijk, vroeger was het simpel. Niet beter, maar duidelijker. U wist uit welke hoek het kwam. De Standaard was AVV-VVK, De Morgen kleurde rood en Het Laatste Nieuws was het blauwe fabriekje. De BRT, die was zo verdeeld over de partijkaarten dat je daar niet te veel mening van moest verwachten. VTM bestond nog niet.

Nu zijn we allemaal onafhankelijk. Maar ook wij zitten soms te vaak samen met mensen van 'eenzelfde gedacht' en moeten erover blijven waken om dat te doorprikken en te onderzoeken. De waarheid is doorgaans complexer maar daardoor ook wat grijzer. En u wil net vaker duidelijkheid.

Het idee bijvoorbeeld dat een berekend verkiezingsprogramma een garantie zou zijn op beter beleid. Velen vonden het dé vooruitgang van deze campagne: we weten wat het ons zal kosten. Maar zo werkt het niet. Zelfs in een éénpartijstelsel zouden we de toekomst niet kunnen berekenen, laat staan de kostprijs voor gesneuvelde dromen.

Dus laten we in 2015 vaker ook die grijze kantlijnen opzoeken.

En geef toe, als iedereen naar het zelfde kader, frame, zit te kijken wil u toch ook degene zijn die als eerste ontdekt wat zich daarbuiten afspeelt, of daarachter? En als wij ons dreigen vast te rijden in het gedacht van de dag, spreek er ons gerust op aan. Zolang u maar niet gaat schreeuwen.

Lisbeth Imbo is hoofdredacteur van deze krant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234