Zondag 08/12/2019

Opinie

Waarom ethische kledingmerken uit de boot vallen

Sarah Vandoorne Beeld RV copyright Julie Scheurweghs

Sarah Vandoorne is freelance journalist, gespecialiseerd in eerlijke kledij.

Drieduizend. Zoveel shoppers kunnen er binnen in het nieuwste filiaal van Primark, het grootste van ons land, dat eerder deze week de deuren opende in modestad Antwerpen.

Met nog veel meer waren ze, de op koopjes verlekkerde shoppers die lange rijen vormden op de Meir. Vooral jonge shopping queens wilden hun slag slaan. Kooplustig op de koppen lopen. De regenstorm trotseren voor een stormloop. Dat is twee euro per T-shirt waard.

Drieduizend. Dat cijfer doet een belletje rinkelen. Met zoveel waren de slachtoffers van Rana Plaza ook ongeveer. Iets meer dan 1000 doden, ruim 2000 gewonden. Dat was de tol van de fabrieksramp in Bangladesh. In de ingestorte textielfabrieken produceerden 5000 aanwezige textielarbeiders kledij voor onder andere Primark, Benetton en Mango. De ramp van intussen vijf jaar geleden werd vorige week nog herdacht. Het ene oor in, het andere oor uit.

Het is symbolisch en tegelijk zo cynisch. Massaal consumeren gaat makkelijker dan ooit. De grote winkelstraten hangen vol affiches met de scherpste prijzen. Of we vinden onze gading online. Een paar kliks en een dozijn kledingstukken komen onze richting uit. Vaak in verschillende maten, want terugsturen is toch geen probleem.

Goedkoop is de norm. Waarom voor dure kledij kiezen als je T-shirts aan 2 euro kunt vinden? Een garantie dat die duurdere kledij wél ethisch geproduceerd wordt, is er vaak niet. Waarom zouden we dan moeite moeten doen als consument?

Waarom? Omdat we precies vergeten zijn dat alternatieven wel degelijk bestaan.

Jonge ondernemers trekken steeds vaker en luider aan de alarmbel en brengen hun eigen productieketen in kaart. Grotere progressieve merken gaan voor duurzaamheidslabels, van Fairtrade International tot de Global Organic Textile Standard (GOTS). Een handvol Belgische merken zijn lid van Fair Wear Foundation, wat hen nog niet fair maakt, maar hen tenminste op weg zet om het te worden. Kleine winkeliers kiezen er bewust voor om enkel nog merken te verkopen die zo’n labels, lidmaatschappen of transparantie kunnen voorleggen.

Hoewel ethische merken en winkels steeds meer aan populariteit winnen, lijkt het gros van de consumenten niet te overtuigen. Liever mee met de nieuwste trends, als het toch maar een prikje kost. Het maakt niet eens uit of we die hebbedingen slechts een of twee keer aantrekken.

De grote merken werken zo’n overconsumptie met plezier in de hand. Zij willen vooral de kassa horen rinkelen. Zo kunnen ze hun meer duurzame concullega’s moeiteloos wegconcurreren. Want als ons verwachtingspatroon van goedkoop naar steeds goedkoper gaat, vallen ethische merken uit de boot.

We verwachten te veel, maar worden schaamteloos op onze wenken bediend. Wat zijn we verwend als consumenten.

Maar betekent verwend zijn dan automatisch dat we ons moeten gedragen als verwende nesten? Zodra we een nieuwe outfit ruiken, veranderen we in verwaande kleine kinderen die alles maar vanzelfsprekend vinden. Die zich geen vragen stellen.

Dan ga ik liever shoppen met de attitude van zo’n overdreven nieuwsgierige koter. Zo’n vijf- of zesjarige die telkens opnieuw een waarom-vraag bovenhaalt. Waarom is kledij zo goedkoop? Waarom weten we niet waar onze kledij vandaan komt? Waarom zijn arbeidsters in gevaar terwijl ze onze T-shirts aan elkaar naaien? Waarom doet onze regering daar zo weinig aan?

Iemand betaalt de prijs. Na Rana Plaza is er niet zo gek veel veranderd in de textielindustrie. En daar hebben de bodemprijzen die grote merken afficheren rechtstreeks toe bijgedragen. Waarom staat dat niet op onze kassatickets?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234