Woensdag 06/07/2022
Bart Eeckhout. Beeld DM
Bart Eeckhout.Beeld DM

StandpuntBart Eeckhout

Waarom een algemene verlaging van de btw op stroom naar 6 procent ‘une fausse bonne idée’ is

Bart Eeckhout is hoofdredacteur.

Bart Eeckhout

Une fausse bonne idée: een idee dat op het eerste gezicht aantrekkelijk lijkt, maar bij nader inzien toch niet zo verstandig blijkt te zijn. Het voorstel om de btw op energie te verlagen van 21 naar 6 procent, is er een mooi voorbeeld van.

Dat het idee, op verzoek van coalitiepartijen Vooruit en CD&V, hoog op de regeringsagenda staat, is niet gek. De blijvend hoge prijzen voor gas en stroom vreten aan de huishoudbudgetten. Dat is zeker zo in een land met woningen die slechter dan gemiddeld geïsoleerd zijn en vaker dan gemiddeld van aardgas afhankelijk zijn voor verwarming.

Dat er in zo’n context naar de regering wordt gekeken, is normaal. Dat die regering, die de kiezers boven hun stroomfacturen ziet radicaliseren, geneigd is om snel iets uit de beleidshoed te toveren, is ook normaal. Een btw-verlaging ziet er dan een verleidelijk heldere ingreep uit: iedereen profiteert mee.

Toch zouden de nadelen de voordelen weleens kunnen overtreffen. Het belangrijkste nadeel is dat het een dure ingreep is. Dat zou nog te verantwoorden zijn, mocht al dat geld welbesteed zijn. Dat is het niet. Er is een verschil tussen de facturen van een alleenstaande moeder die een tochtig appartementje niet warm gestookt krijgt en de facturen die binnenvallen in een vrijstaande pastoriewoning met wintertuin en jacuzzi.

Een btw-verlaging compenseert beide situaties. Toch is er een verschil. Bij de spreekwoordelijke alleenstaande moeder is energiekost werkelijk een basisproduct, een kwestie van menswaardig overleven. Het spreekt vanzelf dat de overheid erop toekijkt dat dat basisproduct betaalbaar blijft. Het uitgebreide sociaal tarief voor energie biedt daarbij hulp. Het is wijs om na te gaan of, in de huidige omstandigheden, nog meer mensen van dat tarief moeten kunnen gebruikmaken.

Of ook de stijgende kost van het even spreekwoordelijke jacuzzigebruik van overheidswege gesponsord moet worden, is een andere vraag. Voor een overheid in geldnood zou die ‘herverdeling’ niet meteen een prioriteit mogen zijn. Daarom lijkt de algemene btw-verlaging het ‘foute goede idee’ om de energiecrisis het hoofd te bieden.

Dat wil niet zeggen dat de overheid niets kan doen. Ruimhartig kijken naar het sociale tarief voor al wie in de problemen komt of dreigt te komen, is een eerste optie. Maar dit is ook een moment voor structurelere ingrepen. Nog harder inzetten op isolatie bijvoorbeeld, omdat het nodig is. De huidige prijshausse zit vooral in de gasfactuur, maar eigenlijk is vooral de elektriciteitsfactuur veel te duur. Dat staat haaks op een efficiënt klimaatbeleid, waarin groene stroom juist aantrekkelijk gemaakt dient te worden. Wieden in het doolhof aan heffingen blijft noodzakelijk.

Zowel de isolatie als de heffingen vallen grotendeels onder regionale bevoegdheid. Tiens, hebben we de Vlaamse regering al gehoord over deze ‘brandende’ kwestie?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234