Zondag 05/04/2020
Beeld DM

StandpuntBart Eeckhout

Waarom De Morgen joodse karikaturen wél toont: hoofdredacteur Bart Eeckhout legt uit

Bart Eeckhout is hoofdredacteur.

De kans is aanzienlijk dat het strijdperk van de internationale cultuurstrijd zich naar Aalst verplaatst. Onder het gretig toeziende oog van verslaggevers uit de wijde wereld beloven Aalsterse carnavalisten opnieuw Joodse stereotypen, al dan niet met haakneus, rond te dragen. Na de eerdere controverse is dat een bewuste provocatie, bedoeld als principieel standpunt: dit is carnaval, hier moet niks en mag alles.

Alweer botst het principe van de vrije meningsuiting op dat van de goede smaak. Over de smaak van de Joodse karikaturen kunnen we kort zijn. Het gebruik van de stereotypen is niet alleen dwaas, ongrappig en smakeloos, de beelden gaan ook terug op een zeer duistere geschiedenis van diep verankerde, antisemitische haatprenten. Het lijdt geen twijfel dat die clichébeelden van ‘de Jood’ hebben bijgedragen aan de Jodenhaat, en daarmee aan onder meer ook aan de Holocaust die daar het gevolg van geweest is.

Die geschiedenis is niet vrijblijvend. Ze zou er toe mogen leiden dat mensen liever twee keer nadenken of het wel zo geestig en spitsvondig is om die beladen clichés maar weer eens uit de kast te halen.

Maar dienen die stereotypen ook verboden te worden? De context van carnaval zou duidelijk moeten maken dat de karikaturen niet per se haatdragend bedoeld zijn, maar wel als een schertsende provocatie. Nogmaals: of de mop geslaagd is, is zeer de vraag, maar net als bij cartoons over Mohamed geldt dat het verbieden van slechte moppen een wel zeer ernstige aanslag op de vrije mening zou zijn. Het mag nogmaals herhaald worden: de vrijheid van meningsuiting geldt met name voor meningen die storen of shockeren.

In een druk bediscussieerd opiniestuk riepen drie gerenommeerde hoogleraren in deze krant media op om de karikaturale beelden niet verder te verspreiden. De afbeeldingen verbieden is onmogelijk, menen ook zij, maar media hoeven ze daarom niet over te nemen.

Voor journalisten is dat altijd een lastige vraag. Uiteindelijk komt het neer op een verzoek om weg te kijken, om niet te berichten over wat merkwaardig en nieuwswaardig is, om te vermijden dat iets nieuws wordt wat ongelegen komt. Dat is niet onze opdracht.

Natuurlijk geldt voor redacties evenzeer dat ook zij beter goed afwegen of en in welke dosis sommige beelden relevant zijn. Maar als de controverse zondag weer oplaait in Aalst, is het de taak van journalisten om daar zo precies mogelijk over te berichten, in woord en beeld.

De professoren laten wel een opening: als de clichébeelden getoond worden, doe het dan met de juiste duiding en context over de antisemitische oorsprong ervan. Dat is een verzoek waar we wel graag op ingaan. Dat is namelijk wat we altijd pogen te doen. Duidelijkheid verschaffen behoort immers wel tot de kern van onze job.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234