Donderdag 17/10/2019

Opinie Marijke Van Buggenhout

Waarom België alle kinderen van IS-strijders moet terughalen

Marijke Van Buggenhout Beeld rv

Marijke Van Buggenhout is doctoraal onderzoeker in de onderzoeksgroep Voicing Youth at Social Risk (VOICe) & Crime and Society Research group (CRiS) aan de Vrije Universiteit Brussel (VUB).

In een persmededeling meldt onze ontslagnemende minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders (MR) dat er een overeenkomst met de Koerdische instanties op poten werd gezet om weeskinderen te repatriëren uit de Koerdische kampen in Syrië, een overeenkomst die voor zes weeskinderen alvast snel werd omgezet in de praktijk.

Een lichtpuntje in wat kan omschreven worden als een logge en trage weg. Ons land was nochtans een van de eerste landen die het noodzakelijk achtten om alle uitvoerbare maatregelen te treffen om kinderen jonger dan 10 jaar terug te halen en met een beslissing per geval ook kinderen ouder dan 10 jaar. Ons land hinkt daarentegen eindeloos achterop wat de effectieve uitvoering van deze maatregel betreft. Noorwegen, Zweden, Frankrijk, Duitsland, Kazakstan, Kosovo, Albanië en Rusland ondernamen veel sneller proactieve stappen.

Vorige maand werd er een open brief gelanceerd in deze krant waarin 150 academici en andere prominente ondertekenaars opriepen tot de dringende repatriëring van Belgische kinderen uit Koerdische kampen (De Morgen, 10/5). Inmiddels bestaat er geen twijfel over het feit dat de levensomstandigheden in de kampen erbarmelijk zijn. Zo blijkt uit cijfers van de Wereldgezondheidsorganisatie dat het in 80 procent van de sterfgevallen gaat om zeer jonge kinderen, onder wie sinds kort ook twee Belgische slachtoffertjes.

We zijn verheugd dat zes Belgische weeskinderen voortaan hun recht op leven en een toekomst gerespecteerd zullen zien. Maar daarmee is de kous nog niet af. Zo moeten we ervoor zorgen dat de deur niet wordt dichtgesmeten voor de overblijvende kinderen in de kampen. Onze politici twitteren bitsig heen en weer. Onder andere de twijfel over de nationaliteit van deze kinderen steekt de kop op. Het zijn evenwel de experts ter zake van onder andere Child Focus die al meer dan 20 jaar alles in het werk stellen om vermiste kinderen op te sporen. Ook voor de vele dossiers omtrent kinderen van Syrië-gangers doet de organisatie elke dag al het mogelijke om de kinderen te lokaliseren, hun profiel en situatie te onderzoeken. Als het niet om Belgische kinderen gaat (via afstamming van de moeder), worden de dossiers doorgespeeld naar de bevoegde landen.

Wat vooral opvalt is dat er in de argumenten een onderscheid wordt gemaakt tussen weeskinderen – “die we niet zomaar kunnen laten creperen” - en andere kinderen die er nog met een ouder verblijven. Dit creëert een onacceptabele discriminatie tussen deze kinderen gezien het ene kind onschuldiger wordt geacht dan het andere. Het ene kind wordt gezien at risk, het andere as risk. Maar of het al dan niet over wezen gaat, is hier niet aan de orde, het gaat immers over kinderen. Belgische kinderen welteverstaan.

In politieke middens wordt het debat op cynische wijze gecentraliseerd rond de moeders, waardoor kinderlevens dag na dag op het spel worden gezet. De halsstarrige weigering om de moeders te berechten en te vervolgen in ons land brengt net die kinderen in levensgevaar waarvan we al ettelijke maanden zeggen dat ze als staatsburgers onze bescherming verdienen. Bovendien is de terugbrenging van de kinderen zonder hun moeder in strijd met het hoger belang van het kind en in strijd met fundamentele mensenrechten en kinderrechten. Mensenrechtenkaders die in het huidige Belgische beleid al te gemakkelijk aan de kant worden geschoven.

Nemen we een onbezonnen veiligheidsrisico door deze kinderen te repatriëren? Neen, dat doen we net door hen niet te repatriëren. Deze kinderen niet terughalen zorgt voor een ambivalente situatie van staatloosheid en aldus ook een controleverlies. De kinderen zullen immers niet eeuwig in de kampen verblijven en het is nog maar de vraag waar ze terechtkomen en welke gevolgen dit zou kunnen hebben voor onze maatschappij. We moeten de veiligheidsoverwegingen in het licht durven plaatsten van een langetermijnvisie.

Op het moment dat we al deze vragen beschouwen zoals een crisissituatie dit gewoonlijk vereist, mogen we ons niet laten vangen door bliksemafleiders zoals ‘weeskind of niet’. Laten we bij de kern blijven: het gaat om kinderen, om rechtvaardigheid en respect voor de menselijke waardigheid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234