Dinsdag 10/12/2019

Opinie Frank D'hanis

Waarom ‘Angry Birds’ spelen ons zo’n schuldgevoel geeft

Vlaams minister-president Jan Jambon (N-VA) oogstte kritiek omdat hij ‘Angry Birds’ speelde in het parlement. Beeld BELGA

Frank D’hanis is filosoof en communicatiespecialist.

Ik ben geen fan van Jan Jambon (N-VA). De mengeling van het nationalisme dat hij uitdraagt en zijn soms zeer autoritaire manier van communiceren liggen zeer ver van mijn hart. Maar dat hij spelletjes speelt op zijn gsm op een moment dat hij dat niet zou hoeven te doen vind ik niet afstotelijk. Integendeel, het maakt hem (bijna) sympathiek.

De verontwaardiging over het gamen van Jan Jambon in het parlement kon op erg veel bijval rekenen online. De oppositieleden van de PVDA gingen zelfs zo ver dat ze een zeer breed gedeelde foto van zichzelf postten terwijl ze Angry Birds speelden, voorzien van het sardonische onderschrift dat ze al aan hun inburgeringscursus begonnen waren. Jambon scheen het zelf niet aan zijn hart te laten komen. Hij vertelde aan de pers dat hij keihard werkt en dat zo’n spelletje helemaal niet fataal is voor het werk dat zij al geleverd hebben. Daar heeft hij vast een punt, want dat spelletje wil natuurlijk niet zeggen dat hij zijn werk niet verstaat, of dat hij de hele tijd niets doet.

En als we even onze verontwaardiging over een man die erg veel geld verdient in zijn politieke functie van ons afzetten; wie van ons speelt er niet af en toe een gsm-spelletje wanneer dat eigenlijk niet zou mogen? Wie onder ons zit er niet zo nu en dan minutenlang door Pinterest te scrollen terwijl het eigenlijke werk zich in de mailbox opstapelt, terwijl de afwas wacht, terwijl de collega’s aan de overkant van de tafel over de boekhouding bezig zijn, terwijl de telefoon maar blijft overgaan? Het hoort weliswaar ook bij het moderne werkleven dat je liegt over dergelijke vormen van procrastinatie. Als iemand je ernaar vraagt ben jij de (vrijwel enige) uitzondering die kan weerstaan aan het oneindige gamma digitaal vermaak dat de hele tijd op ons wordt afgevuurd. Je doet alsof je de perfecte werknemer bent, terwijl je van jezelf weet dat je vaak bijzonder veel tijd verspilt met dingen die je tijd eigenlijk niet waard zijn.

Dat idee, dat spelletjes onze tijd niet waard zijn, dat tijd altijd beter te spenderen valt, verraadt iets over hoe wij denken over werken. Wij zien onze tijd een beetje zoals geld, als iets waarvan we een beperkte hoeveelheid hebben, en dat we moeten uitgeven op een verantwoorde manier. Dat niet doen, bijvoorbeeld door spelletjes te spelen wanneer we een vergadering zouden moeten volgen, resulteert dan ook vaak in een schuldig bewustzijn. Na een poosje Candy Crush of Angry Birds keren we met haast manische energie terug naar ons werk, dat plots een nieuwe graad van hoogdringendheid heeft gekregen. In die zin maakt het spelen van spelletjes werk belangrijker dan het eigenlijk is, en belet het dat we goed nadenken over wat het eigenlijke nut ervan is.

Frank D’hanis: ‘Pas van zodra we werk kunnen zien als een spel zullen we van onze uitstelverslaving af geraken.’ Beeld RV

De Britse (hippie)filosoof Alan Watts moedigde mensen aan om de bombastisch ernstige houding over hun werk te laten vallen, en het altijd als een spel op te vatten. Door werk als een spel te zien activeren we allerlei zaken die in de stressrijke omgeving van het werk van vandaag vaak verloren gaan. Door onze al te volwassen ernst te laten varen kunnen we weer focussen op leren, op creativiteit en op de vrijblijvendheid en het cyclische karakter van prestaties en falen. In zulke werkomgevingen hebben we het niet meer nodig om onszelf af te leiden met zinvolle spelletjes, maar is het spel zelf zinvol geworden.

De ironie is natuurlijk wel dat wat Jan Jambon in het parlement deed symptoom is van een ziekte die hij en zijn partijgenoten verder helpen te verspreiden door zoveel nadruk te leggen op werken. Pas in een samenleving waar we werk kunnen zien als iets belangrijks zonder dat het van levensbelang is, van zodra we werk dus kunnen zien als een spel, zullen we van onze procrastinatieverslaving af geraken, en kan er weer echt zinvol gewerkt worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234