Zondag 20/10/2019

Opinie

Waarde landgenoot, het (klimaatbeleid) is niet uw schuld

Wouter Hillaert. Beeld Tim Dirven

Wouter Hillaert is woordvoerder van burgerbeweging Hart boven Hard.

Nee, wij kennen elkaar niet persoonlijk, we zijn geen Facebook-vrienden. Veel kans dat u zelfs heel anders stemt dan ik. En toch, waarde landgenoot, richt ik mij tot u met een kapitale vraag: waar zal u zondag zijn? Misschien wilde u met de kinderen op uitstap. Misschien wilde u gaan fietsen. Of gewoon even languit bij-ademen in uw zetel. Natuurlijk, u hebt dat verdiend.

Toch durf ik u met aandrang vragen om op 2 december in Brussel mee te komen opstappen in wat de grootste klimaatmars ooit in België zal worden. Niet voor mij, maar voor ons. Én voor uw kinderen, uw fietstochten, de kwaliteit van uw adem. Omdat ‘sorry, geen tijd’ jammer genoeg nog meer geldt voor onze planetaire agenda dan voor die van u.

VN-experts lieten het deze week nog maar eens weten: om de klimaatopwarming niet op een échte rampenfilm te doen eindigen, moeten onze huidige inspanningen tot vijf keer hoger. Zijn we tegen 2050 niet helemaal afgekickt van fossiele brandstoffen, dan zullen alle overstromingen, bosbranden, uitgedroogde oogsten en fijnstofalarmen van vandaag slechts opwarmingsoefeningetjes blijken voor morgen.

Zijn we daar nu weer, hoor ik u denken, om u met een schrikbeeld een schuldgevoel aan te praten? U doucht toch al minder dan vroeger? U eet toch al minder vlees? Is het dan nooit genoeg?

Schuldig verzuim

Waarde landgenoot, het is niet uw schuld. Als we zondag met een massa Belgen op Claim the Climate moeten zijn, is dat om opnieuw het ware probleem aan te wijzen: ons falend klimaatbeleid. Hoe graag minister Schauvliege de klimaatopwarming ook – steeds weer – in onze schoenen schuift, toch zal uw verminderde water- of vleesverbruik slechts een druppel op een hete plaat blijven. 

‘Schuldig verzuim’ is een mooi woord voor hoe ons beleid met onze toekomst sjachert. België tekende wel het Akkoord van Parijs, maar op een actieplan blijft het wachten. Minister Marghem wilde onze targets vorig jaar liever verlagen. En intussen buist België zelfs al op de (nochtans ontoereikende) klimaatdoelstellingen van Europa 2020: van de beoogde 15 procent minder CO2-uitstoot raken we nog niet aan de helft. Alleen Ierland en Malta doen nog slechter. In Vlaanderen klom onze CO2-uitstoot in 2016 net weer hoger dan in 2005. Al in 1996 voorzag de Vlaamse overheid 10.000 hectare extra bos, maar vandaag is daar amper 30 procent van gerealiseerd, terwijl er per dag zelfs ruim een voetbalveld aan bos verdwijnt.

Iets minder mooi gezegd: we zijn gescheten. Al zegt Artikel 23 van de grondwet dat ‘iedereen recht heeft op de bescherming van een gezond leefmilieu’, onze volle vier ministers vallen het eerder aan. Vorige maand stuurden ze nog hun kat naar een belangrijk Europees klimaatoverleg in Luxemburg. Tegen zoveel schouderophalen lijkt zelfs Trump consequenter.

In hetzelfde schuitje

Waarde landgenoot, daarom moet u er zondag bij zijn. Met uw kinderen, zo nodig op de fiets en met uw beste adem. Om onze beleidmakers massaal ter verantwoording te roepen, voor ze naar Katowice afreizen voor alweer nieuwe politieke beloften die daarna loze letter blijven. Als zij het verschil niet maken, moeten wij het doen. Want al lijkt dertig jaar nog een zee van tijd voor één opgeofferde zondag, op de klimatologische klok is dat één voor twaalf.

Redenen zijn er genoeg, links én rechts. Achter klimaatverandering verbergt zich een immense ongelijkheid. Al ligt de ecologische voetafdruk van de rijkste 1 procent van de wereldbevolking 175 keer hoger dan die van de armste 10%, toch zullen net die meest kwetsbaren de zwaarste gevolgen dragen. Ook in België.

Nog eentje? Volgens wetenschappelijk tijdschrift The Lancet zorgt milieuvervuiling vandaag voor ‘vijftien keer meer vroegtijdige overlijdens dan oorlog en alle vormen van geweld’. Tegen 2050 voorspelt onderzoek ook maar liefst 250 miljoen klimaatvluchtelingen: bijna vier keer meer dan álle vluchtelingen vandaag. Zelfs bij de NAVO geldt klimaatverandering, en dus droogte en honger, als een van de grootste bedreigingen voor onze geopolitieke stabiliteit.

In dat licht verzinken onze ideologische meningsverschillen in het niets: we zitten in hetzelfde schuitje. En dat dreigt binnenkort behoorlijk slagzij te maken. Voor u, voor mij, voor ons allebei. Dat ons politiek beleid dan van een andere planeet blijkt, is zo wraakroepend dat we het met alle macht terug met de voeten op aarde moeten zetten. Tot zondag, dus?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234