Dinsdag 07/02/2023

ColumnDe Megastad

Vrouwen in Kenia kunnen nu ook schoenpoetser of conducteur worden

Schoenenzaak in Nairobi. Vrouwen die op straat werken als schoenpoetser, dat was tot voor kort ondenkbaar. De coronapandemie heeft ertoe bijgedragen dat vrouwen zich steeds meer in ‘mannen­beroepen’ wagen  
 Beeld AFP
Schoenenzaak in Nairobi. Vrouwen die op straat werken als schoenpoetser, dat was tot voor kort ondenkbaar. De coronapandemie heeft ertoe bijgedragen dat vrouwen zich steeds meer in ‘mannen­beroepen’ wagenBeeld AFP

Metropolen bieden een groeiend deel van de wereldbevolking onderdak. Hoe houden de mensen het daar leefbaar? Correspondenten doen wekelijks verslag vanuit hun megastad. Deze week: Ilona Eveleens in Kenia.

Ilona Eveleens

Het is druk op het trottoir langs Kenyatta Avenue, een belangrijke verkeersader in het centrum van Nairobi. Aan beide zijden van de straat staan hoge kantoorgebouwen waar de meeste voetgangers blijkbaar werken, afgemeten aan hun donkere pakken of keurige jurken. Naast de ingang van het hoofdkwartier van een bank zit een vrouw op een houten kist en vraagt me: “Wil je dat ik je schoenen laat glimmen?” Ik draag sandalen, weliswaar van leer, maar er valt weinig te poetsen.

Toch ga ik uit nieuwsgierigheid op haar aanbod in. Schoenpoetsers zijn niet weg te denken uit het Keniaanse straatbeeld, maar dit is de eerste keer dat ik een vrouw het werk zie doen. In het oerconservatieve land zullen de meeste vrouwen die klus thuis voor het gezin doen, maar als baan op straat is een unicum.

De schoenpoetser vertelt dat ze een alleenstaande moeder van twee zonen is en haar baan in een hotel verloor toen het toerisme in Kenia door de coronapandemie werd lamgelegd. Er zijn weliswaar tot nu naar verhouding minder doden gevallen door covid dan bijvoorbeeld in Europa, maar naar schatting een kleine twee miljoen mensen verloren hun baan in de formele sector. Uit een onderzoek van de liefdadigheidsinstelling Twaweza blijkt dat 60 procent van de Kenianen zich inmiddels geen drie maaltijden per dag meer kan permitteren.

De schoenpoetser verdient op een goede dag 10 euro. Haar inkomen gaat op aan voedsel en de huur van een eenkamerwoning in de sloppenwijk Kibera. Er blijft te weinig voor schoolgeld en kleding over. Daarvoor bedelt ze bij haar familie.

De man die een meter verderop kranten en tijdschriften verkoopt, uitgestald op een stuk plastic op de stoeptegels, roept dat de schoenpoetser een goede reputatie heeft opgebouwd onder vrouwelijk kantoorpersoneel. Ze blijkt zich gespecialiseerd te hebben in de vaak hooggehakte schoeisels van de kantoorvrouwen. “De meesten zijn dol op hun schoenen en laten ze, bijna dagelijks, door mij onderhouden”, vertelt ze en merkt met een knipoog op dat mijn sandalen niet zo vertroeteld worden.

De laatste jaren hebben steeds meer vrouwen, vooral in Nairobi, werk gevonden in sectoren die als mannendomein werden beschouwd. Zo worden nu enkele matatu’s, openbaarvervoerbussen, door vrouwen bestuurd, en zijn er inmiddels ook vrouwelijke conducteurs. Dat was tot niet zo lang geleden een onneembaar mannenbastion.

In de bouwsector zijn eveneens steeds meer vrouwen te zien die cement sjouwen, muren metselen of geulen graven. Ook bij wegwerkzaamheden worden tegenwoordig af en toe vrouwen ingezet en niet alleen om met een rood en groen vlaggetje het verkeer langs obstakels te leiden maar ook om te asfalteren – iets wat grotendeels nog met de hand gebeurt.

De coronapandemie heeft er zeker toe bijgedragen dat vrouwen zich steeds meer in ‘mannenberoepen’ wagen. De vrouwelijke schoenpoetser had nooit gedroomd dat ze dit werk zou doen. Maar haar financiële nood werd zo hoog dat ze alle twijfels en vooroordelen opzijzette. Ze wilde alles doen om te voorkomen dat haar kinderen honger zouden lijden.

Nu, vier maanden na de start van haar nieuwe job, ziet ze haar werktoekomst zelfs volledig in het schoenen poetsen. Weer een mannenbastion opengebroken.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234