Woensdag 23/10/2019
Beeld Bob Van Mol

Column

Vroeg of laat stikken we in ons plastic

Yasmien Naciri is marketeer en voorzitter van de hulporganisatie Amana. Haar wisselcolumn met Matthias Somers verschijnt wekelijks.

Al jaren wordt in de hele wereld nagedacht over een oplossing voor het ‘plasticprobleem’. Terwijl in sommige landen bewust wordt gekozen voor een verbod op onder andere plastic zakken, blijft Vlaanderen ter plaatse trappelen. Het is geen geheim dat sommige Vlaamse politici veel meer moeite hebben met een verbod dan hun Waalse en Brusselse collega’s.

Zoals bij elk verbod zijn er ook hier voor- en nadelen. Zodra er sprake is van een ruim aanbod aan alternatieven, is het vanzelfsprekend dat de voordelen veel zwaarder doorwegen. Zeker als er voldoende voorbeelden in de sector bestaan die aantonen dat het wel degelijk mogelijk is de plastic zakken links te laten liggen.

Uiteraard is het overmatige gebruik van plastic niet enkel te wijten aan de plastic zakken van winkels, maar ook aan de verschillende producten en hun verpakking. Zo verbaast de absurditeit van plastic verpakkingen me keer op keer. Kies eender welke supermarkt uit en wandel door de gangen van de groente- en fruitafdeling. Je ziet er gegarandeerd fruit in verpakking liggen, of, in het ergste geval, gepelde mandarijnen en appels in een doorzichtig stukje plastic. En het blijft daar niet bij...

Kop in het zand

Waarom zouden ketens en producenten moeite doen als we welvarend genoeg zijn om het afvalprobleem door te schuiven naar ontwikkelingslanden, die er zogenaamd zelfs iets aan kunnen verdienen? 

Jazeker, we kunnen het hoofd blijven afwenden, maar vroeg of laat stikken we gezamenlijk in ons eigen plastic. Zo bleek vorig jaar nog uit een schatting van de Openbare Afvalstoffenmaatschappij (OVAM) dat België tot 50.000 ton plastic afval naar China exporteert. Het is slechts een kwestie van tijd voor Europese landen met hun gigantische afvalberg niet meer in Azië of Afrika terechtkunnen. Wellicht zal het beleid zich pas daarna ontfermen over dit groeiende probleem.

We komen bovendien van veel verder. Er wordt beter gesorteerd, en enkele jaren geleden kreeg de consument na elke aankoop het plasticprobleem er doodleuk gratis bij. Nu betaalt hij zowel bij de aankoop als na de consumptie voor de gigantische afvalberg. 

Maar zoals dat doorgaans bij belastingen op alcohol of sigaretten gaat, resulteert een hoger prijskaartje niet per definitie in een goede of betere gezondheid. Hetzelfde geldt zeer zeker ook voor plastic en ons milieu. Terwijl ontwikkelingslanden op het Afrikaanse continent bewust kiezen voor een plasticverbod én hun uiterste best doen om op zoek te gaan naar milieuvriendelijke alternatieven, steken onze Vlaamse politici liever de kop in het zand. Ondertussen blijft België volgens cijfers van Comtrade een van de grootste exporteurs van plastic afval ter wereld.

Selectief blind

Desondanks drukken we op de sociale media onze afkeur uit als we geconfronteerd worden met de zoveelste huiveringwekkende beelden van bevuilde oceanen en stikkende dieren. Die verontwaardiging delen we veel minder als we op vakantie gaan naar landen op het Afrikaanse of Aziatische continent – de zones waar een groot deel van de Europese afvalberg (plastic en niet-plastic) eindigt. 

Die selectieve blindheid blijft aanhouden, tot op het punt dat ook deze landen de afvalberg niet meer kunnen verteren. Zolang onze overheid het onbeheersbare afvalprobleem doorschuift naar een ander continent en die praktijken onder de mat veegt, zullen wij er als samenleving de gevolgen van ondervinden met een ontregelde natuur.  

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234