Zondag 25/10/2020

OpinieJo Van Hove

Vrees de dag dat u met ijskoud water wordt gewassen (omdat het te lang duurt het te laten opwarmen)

‘Zonder corona ploeterden we nu ondergewaardeerd voort’, schrijft thuisverpleegkundige Jo Van Hove.Beeld Photo News

Jo Van Hove is zelfstandig thuisverpleegkundige in hart en nieren.

De hoera-stemming kan niet op de jongste dagen: de federale regering pompt 1 miljard euro in de zorgsector en ook de Vlaamse regering start onderhandelingen voor een investering in het Vlaamse zorgpersoneel.

Niemand betwist nog dat de voorbije maanden een uitputtingsslag waren voor al wie in de zorgsector werkt. De onontkoombare wetenschap dat elke patiënt potentieel besmet is, betekende een grote mentale druk, zorgde voor extra shifts en veel uithuizigheid. We probeerden en proberen de bekommernissen van collega’s en patiënten op te vangen, we doen werkelijk al het mogelijke om voorzorgsmaatregelen toe te passen. We doen dat in de thuisverpleging in een werkomgeving die we zelf niet in handen hebben. We doen dit terwijl we over onvoldoende materiaal beschikken. We doen dit in weerwil van een heel persoonlijke angst, een angst die geen seconde weg is: laat me toch niet besmet geraken, ziek worden, uitvallen, niet meer kunnen helpen, alstublieft niet nu, zeker niet nu.

We zagen veel veerkracht. We zagen ontroerend veel solidariteit onder collega’s. We zagen verschillende organisaties in de thuisverpleging samen rondes opstarten specifiek voor covidpatiënten. We bemanden ze om beurten. Waar er te weinig face shields waren, te weinig schorten en mondmaskers, probeerden we mekaar uit de nood te helpen. Ik heb dikwijls de tranen in de ogen gehad. Ik heb zo dikwijls mijn collega’s een hartverwarmend dikke knuffel willen geven.

De federale regering heeft inmiddels in een keer een fors bedrag uitgetrokken voor het zorgpersoneel. Dat is ongezien. De coronacrisis was een wake-upcall. Met andere woorden: zonder corona ploeterden we nu ondergewaardeerd voort.

Politici hebben crisissen nodig om in te zien waar het échte hart van een samenleving huist. Dat is toch zo triest. En we weten nu dat dat hart bloedt. De perceptie van werken in de zorg is dat je hard moet werken, weinig of geen tijd hebt voor de méns, en dat voor een ontmoedigende verloning. Voor zelfstandig thuisverpleegkundigen is de kloof tussen de tarieven in de nomenclatuur en hun verloning toegenomen tot ruim 15 procent. Omdat er almaar meer ouderen zijn, neemt de behoefte aan vaak complexe zorg sterk toe. Als er onvoldoende instroom naar zorgberoepen is, wie gaat er aan úw bed staan als dat nodig zal zijn? Roemeense, Rwandese, Thaise verpleegkundigen. Zij verlaten hun land en veroorzaken ginds daardoor ongewild drama’s.

De maatregelen die nu worden aangekondigd voor het ziekenhuispersoneel en de thuisverpleging, zijn er gekomen onder druk van een crisis en alléén maar daardoor. Dat is, met permissie gezegd, cynisch. Zij die niet langer dan een paar jaar geleden nog met grote overtuiging substantiële besparingen in de gezondheidszorg bepleitten, laten zich nu royaal voorstaan op begrip, waarden en het voortgeschreden inzicht dat zorg telt. 

Sta me toe sceptisch te zijn. Sta me toe in deze ontwikkeling de ruggengraat van de overtuiging te missen. Als Maggie De Block (Open Vld) deze “historische investering” aankondigt, laten we dan vooral niet vergeten dat zij drie jaar op rij besparingen heeft doorgevoerd en een indexering van de tarieven niet nodig vond. Zelfs in jaren met socialistische en christendemocratische ministers met de bevoegdheid Volksgezondheid is er niets ten gronde gekeerd. De Witte Woede liep af met een sisser: er was geen dwingende crisis.

Het gevolg is tragisch: een hele generatie verpleegkundigen is het vertrouwen verloren, vertrouwen in waardering, respect, humaniteit. Niet weinigen hebben gekapt met een op zich werkelijk práchtige job. De broodnodige kwalitatieve instroom is er nooit gekomen. De massale pensionering van de generatie babyboomers in de zorgsector is al járen bekend, op megafoonsterkte aangekondigd en is zich volop aan het voltrekken.

En nee, ik heb niet gekozen voor deze job omwille van het geld. Maar geld blijft een vorm van waardering, en dus is een correcte verloning elementair, voor iedereen in de zorgsector, ongeacht bestuursniveau of statuut. Niet alleen voor de jaren 2021-2022 – zoals de huidige loonsoplag bedoeld is – maar duurzaam.

Voor nu kan ik alleen maar eerlijk zeggen: vrees de dag dat u, ja ú, of uw vader of moeder met ijskoud water wordt gewassen omdat het te lang duurt het te laten opwarmen vooraleer uw thuisverpleger naar een volgende patiënt moet hollen. Vrees de dag dat luisteren naar wat u zorgen baart of net blij maakt op uw tachtigste niet in de nomenclatuurlijst voorkomt. Vrees de tijd dat uw rolluik optrekken niet tot het betaalde en getimede takenpakket van de thuisverpleegkundige hoort en u een hele dag in het donker zal zitten. Vrees die dagen dat u om vijf uur in de namiddag al in uw gepamperde pyjama wordt gehesen voor de komende 15 uren.

Beschaving is een dun laagje. Als het dunner wordt, houdt de beschaving op.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234