Vrijdag 01/07/2022
null Beeld DM
Beeld DM

ColumnAya Sabi

Voor veel Europeanen die naar Afrika gaan, zijn de mensen niets anders dan deel van het ‘decor’

Aya Sabi is auteur van Verkruimeld land. Haar column verschijnt tweewekelijks.

Aya Sabi

Stel dat er een Afrikaanse toerist een Vlaams dorp binnenwandelt, een willekeurig kind kiest, dat kind een snoepje geeft en ermee op de foto gaat, daarna het kind ook (ongevraagd) aanraakt, zelfs een kus of een knuffel geeft en (weer ongevraagd) de foto op het internet plaatst. ‘Kijk mij, ik ben naar Europa gegaan. Dit is een wit kind met blauwe ogen!’ ‘Het zijn net mensen’ heeft hij er nog net niet aan toegevoegd. Zou echt heel gek zijn, hé!

Om te beginnen is het zeer vanzelfsprekend dat je van andermans kinderen afblijft. Er zijn een aantal Instagram-accounts waar ik de kriebels van krijg. Volwassen mannen die humanitair werk verrichten in vluchtelingenkampen en ondertussen minderjarigen een kus geven. Zeer akelig als je weet hoe kwetsbaar deze kinderen zijn en dat de machtsverhoudingen bijna niet groter kunnen. Deze mannen beseffen blijkbaar niet hoe problematisch hun gedrag is aangezien ze het breed en publiek etaleren op het internet.

Ten tweede gaan de meeste mensen ook niet echt naar Europa, ze bezoeken iets specifieker één land of stad in dat grote, zeer diverse werelddeel. En als ze naar Parijs gaan, is de Eiffeltoren de achtergrond van hun toeristische foto’s. Ze gebruiken geen Fransen als decor. Ze zeggen niet tegen een toevallige voorbijganger: Hier doe even deze baret op, plak deze krulsnor onder je neus en hou deze baguette vast. Ik ben hier voor mijn ‘Frankrijk-gevoel’.

En toch is dat wat veel toeristen doen als ze naar Afrika gaan, Instagram staat er vol mee. Het land, de cultuur, de klederdracht, de mensen zijn niets anders dan deel van het ‘decor’. Welk decor? Het decor van de stereotypes die ze al in hun hoofd hadden voor ze naar het continent afreisden en die ze hardnekkig, koste wat het kost, waar willen maken. Ze reizen af met een vastgeroest beeld over hoe het er zou moeten zijn. Wat is dan het nut van een vakantie als het je blik niet verruimt? Wat een geldverspilling.

Dit gedrag is genormaliseerd, maar dat betekent niet dat het onproblematisch of oké is. Het duidt er wel op dat er een aantal gevoeligheden zijn waar we ons nog niet helemaal bewust van zijn. Ook betekent het niet dat anderen overgevoelig zijn. Het betekent gewoonweg dat jij nooit de kans hebt gehad om je in dit onderwerp te verdiepen. Google is je beste vriend: als je humanitair werk gaat doen in Afrika, of als je er gewoonweg op vakantie gaat.

Hoewel de basis van dit alles eigenlijk vrij simpel is: als jij vertrekt vanuit het idee dat zwarte en bruine mensen ook mensen zijn, dan is het vrij ongemakkelijk om ze als achtergrond voor je vakantiefoto’s te gebruiken (zie alinea één). Er zijn foto’s op het internet te vinden waarmee de geschiedenis gewoonweg bijna gereconstrueerd wordt. Sommige toeristische foto’s lijken meer op kolonialistische postkaarten uit de 18de eeuw. Als je geeft om de armoede en de oneerlijkheid, zijn er tal van manieren om je steentje bij te dragen. Een foto waarop je een Afrikaans kind een snoepje geeft, is bijna lachwekkend als het niet tragisch zou zijn.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234