Dinsdag 31/03/2020

Standpunt

Voor Europa wordt het nu zaak de politiek stuurloze Britten niet overmoedig ten gronde te richten

Bart EeckhoutBeeld Eva Beeusaert

Bart Eeckhout is opiniërend hoofdredacteur.

Er zijn twee manieren om te kijken naar het inderhaast uit de brand gesleepte brexit-voorakkoord tussen de EU en Groot-Brittannië.

Sceptici zullen stellen dat dit eerste doorbraakje niks voorstelt en dat het vooral de aankondiging is van een toekomstige mislukking. Optimisten zullen er juist een bewijs in vinden dat alles uiteindelijk wel weer enigszins in de plooi zal vallen en dat alle apocalyptiek alweer voorbarig is geweest.

Voor beide tegenstrijdige standpunten valt wat te zeggen, eerlijk gezegd. Wie zich dit eerste akkoord in de praktijk probeert voor te stellen, riskeert hoofdpijn. Met name over de toekomst van Noord-Ierland hangt nog altijd een dikke laag smog. Scepsis is dus gewettigd.

Krijgen de Noord-Ieren een status aparte: enerzijds in de EU, anderzijds in het VK? Dan blijft het onhelder hoe die economische uitzonderingspositie de interne verhoudingen binnen Groot-Brittannië niet uit verband zal trekken. Dat er geen harde grens met de rest van Ierland wordt opgetrokken, is emotioneel perfect te verantwoorden, rationeel blijft het gek om een (douane)grens te hebben die op een plek wagenwijd open blijft staan. Zo werken grenzen niet.

Sleutel voor de toekomst

Toch zit juist in dat Noord-Ierse luikje misschien wel de sleutel voor de toekomst. Afgesproken is namelijk dat de Britten de regels van de interne markt en de douane-unie zullen blijven volgen, als er geen ander akkoord te sluiten valt.

Het gevolg van die afspraak reikt ver. De Britse regering-May staat met de broek op de enkels. Als er geen akkoord komt, beloven de Britten eigenlijk bijna alle Europese spelregels te blijven volgen. Alleen mogen ze er dan niet meer over meebeslissen. 

Voor Brussel is dat vast geen geweldig groot probleem. Voor Londen zou dat een totale vernedering zijn. Het is het tegendeel van de 'controle' die de rumoerige brexit-kiezers zo vurig gewenst hebben.

Premier May kan eigenlijk niet anders meer dan een akkoord sluiten, tegen een hoge prijs. De economische kostprijs van ‘no deal’ zou hoe dan ook hoger zijn en stort het VK mogelijk in een recessie.

Nu al is duidelijk dat het referendum over de Britse scheiding de grootste politieke blunder is in een West-Europees land sinds de Tweede Wereldoorlog. De brexit is een update van de oude waarschuwing dat een democratie perfect in staat is om zichzelf in de vernieling te rijden.

Voor Europa wordt het nu zaak de politiek stuurloze Britten niet overmoedig ten gronde te richten. Wraak is een gerecht dat koud geserveerd wordt, maar het leidt zelden tot een eerbaar akkoord. De vergelijking is riskant, maar 98 jaar na het Verdrag van Versailles zou Europa wel mogen weten dat het niet straffeloos een verliezende partij de broek afstroopt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234