Woensdag 05/08/2020

OpinieDounia Depoorter e.a.

Vluchten is geen misdaad, maar zien onze rechtbanken dat wel zo?

Snelwegparking in Kalken. ‘Migranten moeten tijdens hun vlucht een minimum aan contacten en onderlinge hulp organiseren’, aldus de auteurs. ‘Hoe zouden ze het anders doen?’Beeld RV

Dounia Depoorter is zangeres en koorleider en vangt vluchtelingen op. Ze onderschrijft deze brief samen met tien anderen. 

Op 26 juni zaten zeven migranten te luisteren naar de uitspraak van de correctionele rechtbank over de beschuldiging van mensenhandel en lidmaatschap van een criminele organisatie. Maar waren dit mensenhandelaars of vluchtelingen?

Eerst even de context schetsen. De vluchtelingen van Soedan, Eritrea en Ethopië proberen wanhopig het Verenigd Koninkrijk te bereiken. Wij maken ons geen illusies over wat hen daar te wachten staat, maar na sommigen al vijf jaar te hebben gehuisvest begrijpen we wel beter waarom ze absoluut niet in België willen blijven.

Sinds de Dublin-verordening waarbij een vluchteling asiel moet aanvragen in het eerste Europees land waar hij aankomt, worden ze heen en weer gestuurd zoals pakketjes. Aangezien men in Italië zijn digitale vingerafdrukken heeft genomen, krijgt hij iedere keer in België of een ander noordelijk Europees land een bevel om het grondgebied te verlaten gepresenteerd en moet hij terug naar Italië. Maar Italië (en Griekenland) kan de toevloed niet aan en dus vertrekken ze weer naar het Noorden, weg uit de overvolle, armzalige kampen.

De Soedanezen willen zeker niet in België blijven sinds ex-Staatssecretaris van Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) samenwerkte met de geheime diensten van Soedan om vluchtelingen terug te kunnen sturen. De Belgische Dienst Vreemdelingenzaken hanteert sinds de regering-Michel een redelijk intimiderende aanpak waarmee hij vluchtelingen wil ontraden om hier asiel aan te vragen. Sommige vluchtelingen hebben het in die omstandigheden opgegeven en denken dat ze in het VK statistisch meer kans op erkenning hebben.

Op vrijdag 26 juni heeft de Nederlandstalige kamer van de correctionele rechtbank van Brussel haar besluiten geformuleerd. De beschuldigingen van mensenhandel en lidmaatschap van een criminele organisatie zijn zwaar. De uitgesproken straffen zijn navenant, alsof men een voorbeeld heeft willen stellen. De zeven verdachten zijn veroordeeld van 2 tot 5 jaar gevangenis met directe opsluiting voor hen die geen asiel hebben aangevraagd.

Wil men op deze manier migranten ontraden om naar België te komen? Wil men bange kiezers geruststellen? In plaats van politiek vluchteling voor een dictatuur worden ze de gevangenen van een migratiepolitiek van een democratie.

Het gerechtelijk onderzoek duurde anderhalf jaar en kon gebruikmaken van telefoontaps en camerabeelden in de stations en rond één van onze huizen. Door de tracing van de gsm’s werden ze gelokaliseerd op de parkings van de autostrades. Dit bewijst enkel dat ze naar het VK wilden proberen te vluchten en met elkaar in contact stonden, maar niet noodzakelijk dat ze mensenhandelaars zijn. Al die maanden gericht onderzoek hebben geen sluitend bewijs opgeleverd. De zogenaamde slachtoffers van hun mensenhandel zijn niet gekend en ook niet de dagen waarop ze hen zouden hebben ‘op weg gezet’. Men weet zelfs niet over hoeveel mensen het zou gaan. Er werd trouwens geen geld gevonden.

De beschuldigingen komen voort uit een moedwillige misinterpretatie van wat migratie is. Men wil niet aanvaarden dat de migranten tijdens hun vlucht een minimum aan contacten en onderlinge hulp moeten organiseren op de parkings om toegang te krijgen tot de vrachtwagens. Hoe zouden ze het anders doen? Het lange, meestal vruchteloze wachten op de parkings is een extreme situatie waarin soms verschillende groepen migranten vechten om dezelfde wachtplaatsen.

Politiek proces?

Dit proces is slechts één van een reeks die al werden uitgesproken of die nog in onderzoeksfase zijn. Het merendeel wordt ingeleid in de Nederlandstalige rechtbanken die volgens ons veel te zware straffen uitspreken ondanks het gebrek aan bewijs dat het parket kan voorleggen. Het blijft meestal bij veronderstellingen en hypotheses. Dienen deze straffen niet eerder electorale dan wel maatschappelijke bekommernissen? Ons democratisch rechtssysteem mag geen gewapende arm worden van een betwistbare migratiepolitiek.

Om de migratiestromen onder controle te krijgen, behandelen de Europese staten de migranten als ‘passeurs’ zodat ze een repressieve politiek kunnen toepassen. Wij willen met dit opiniestuk de onzichtbare institutionele en politieke vervolging waarvan zij het slachtoffer zijn in ons land in de openbaarheid brengen. Veel vluchtelingen werden voor lange periode opgesloten en vergeten omdat ze niet goed werden verdedigd door administratief toegewezen advocaten.

Het maatschappelijke middenveld zal zich meer moeten bezighouden met dit vervolgingsbeleid als we willen dat vluchtelingen nog als mensen door justitie worden behandeld.

Vluchten is geen misdaad.

Sylvie André-Dumont (kinesist, onthaalgezin), Amir Borenstein (kunstenaar-filmmaker, onthaalgezin), Dounia Depoorter (koorleider, onthaalgezin), Anne-Laure Detrait (sociaal assistent, onthaalgezin), Véronique Dockx (advocaat), Benoît Félix (kunstenaar, leerkracht, onthaalgezin), Roxane Hauzeur (styliste, vrijwilligster Plateforme Citoyenne de Soutien aux Réfugiés), Martine Noschese (bediende Kultuurcentrum, onthaalgezin), Dominique Opdekamp (onthaalgezin), Christine Volvert (psycholoog , onthaalgezin), Effi Weiss (kunstenaar-filmmaker, onthaalgezin).

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234