Woensdag 23/10/2019

Vlaanderen mag geen Turks slagveld worden

Beeld PHOTO_NEWS

Johan Leman is antropoloog, emeritus hoogleraar KU Leuven. "Het ogenblik lijkt aangebroken voor het Vlaams-Turks verenigingsleven om te tonen dat het Vlaams is", schrijft hij.

Op 10 augustus vindt in Turkije de eerste ronde plaats van de presidentsverkiezingen. Een van de drie kandidaten is de huidige eerste minister, hoofd tegelijk van de AK-partij. De Turkse gemeenschappen in het buitenland mogen mee stemmen bij deze verkiezingen. Dat daarbij door Turkse kandidaten ook in het buitenland campagne gevoerd wordt, is dus niet abnormaal. Men zou er enkel moeten kunnen van uitgaan dat dit gebeurt binnen de grenzen van wat campagnevoering betekent en toelaat in de betrokken landen. Er zijn grenzen aan de vijandschap en het vijandbeeld dat men mag hanteren.

Welnu, die grenzen worden vandaag bij ons, in de Vlaams-Turkse gemeenschappen, duidelijk en op ontoelaatbare wijze overtreden. Ook in Oostenrijk en Duitsland is dit al het geval geweest. Enkele weken geleden hebben zowel in Duitsland als in Oostenrijk ministers bevoegd voor het integratiebeleid uitdrukkelijk de Turkse regeringsleiders en sympatisanten van Erdogan gevraagd om hun interne politieke spanningen niet over te dragen naar Duitsland of Oostenrijk.

Het wordt dringend tijd dat ook aan Vlaamse en Belgische zijde zowel aan sommige Turkse overheden als aan sommigen in het Vlaams-Turkse verenigingsleven duidelijk gemaakt wordt dat het soort campagnes dat het aanzetten tot haat en ontmenselijking, en het uitvoeren van chantage op ondernemers, bij ons totaal ongepast is. Zo is het evenmin de taak van sommige imams om mee te stappen in zo'n politiek spel, dat de regels van de faire competitie met de voeten treedt.

Ten gronde zou iedereen er moeten van uitgaan dat de gemeenschappen van mensen met Turkse roots in Vlaanderen fundamenteel Vlaams zijn, de Vlaamse Turken zelf ook. Dit is terecht het uitgangspunt van het beleid. Enkele spanningsvelden buiten beschouwing latend, zoals de Koerdische kwestie, stellen de Turkse gemeenschappen in Vlaanderen tot vandaag nooit een probleem en is hun positieve bijdrage trouwens merkwaardig hoog geweest (op vlak van inzet voor onderwijs, ondernemerschap, enz.). Daar komt best geen verandering in.

De laatste jaren scoort Turkije economisch bijzonder goed. Ook sociaal staat de huidige regering dichter bij de bevolking dan vroegere regeringen. Het Turkse leiderschap wordt daarvoor electoraal beloond.

Echte alternatieven voor dit leiderschap dienen zich niet aan. De verleiding is dan groot voor regeringsleiders om te denken dat elke interne kritiek ongepast en onverdiend is. Ook wordt het verleidelijk om in elke beweging die zich in het middenveld, niet onder de controle van de regering, beweegt, een bedreiging te zien voor de staat. Men spreekt dan over het mogelijk ontstaan van een 'parallelle staat'. Dit is wat in Turkije aan het gebeuren is onder de regering van premier Erdogan.

Een Geziparkprotest wordt dan iets dat opgezet wordt door buitenlandse machten die de Turkse economie willen ondermijnen. Kritische vragen over mogelijke fraudezaken bij sommige regeringsleden, wat een normale zaak is in elke democratie, worden als terroristische dreigementen afgedaan. Men begint wetten 'ad personam' in overweging te nemen, bijvoorbeeld over de macht van de toekomstige president. Men breidt de bevoegdheid van de Staatsveiligheid uit, en laat die voortaan ongestraft in het buitenland opdrachten uitvoeren, gebruik van fysiek geweld en opzetten van diffamatoire campagnes inbegrepen. Zoiets heet poetinisme.

Lastercampagnes
Het is niet de eerste keer in de geschiedenis van de Turkse migratie in Vlaanderen, dat vanuit Turkije actief in het Belgisch en Vlaams integratiebeleid tussengekomen wordt. In de jaren 90 gebeurde dit met de regeling van het woordvoerderschap in de islamitische gemeenschappen. Vandaag worden opnieuw moskeeën en verenigingen (UETD) gebruikt om interne Turco-Turkse spanningen te regelen.

Die spanningen hebben met toestanden in Turkije te maken: het feit dat de Turkse regering in de belangrijkste Turkse middenveldbeweging, de Hizmetbeweging die geassocieerd wordt met Fethullah Gulen, een bedreiging ziet, als zou ze een 'parallelle staat' aan het voorbereiden zijn. Mensen bij ons in Vlaanderen worden onder druk gezet: Vlaams-Turkse ondernemers, imams, gelovigen, allen worden ze gemobiliseerd tegen de 'vermeende vijanden' en 'potentiële terroristen' die sympatiseren met de Hizmetbeweging. Dat is een Bond zonder Naam-achtige islamitische middenveldbeweging, die bij ons onder meer aan de basis ligt van de Lucernascholen en van het weekblad Zaman Vandaag.

Ook Belgen met belangen in Turkije worden opgeroepen om zich mee in te zetten voor deze lastercampagne en tegen de Hizmetbeweging te lobbyen bij Belgische en Vlaamse overheden. En het klopt, de campagne tegen Hizmet dateert van voor de camapagne voor de presidentsverkiezingen. Enkel bereikt ze nu een hoogtepunt.

De Vlaams-Turkse gemeenschappen waren in Vlaanderen meestal goed bezig. Ze winnen er niets bij om zich vanuit Turkije te laten verzieken. Ook Vlaanderen is daar trouwens niet mee gediend. Vlaanderen mag geen Turks slagveld worden. Het ogenblik lijkt aangebroken voor het Vlaams-Turks verenigingsleven om te tonen dat het Vlaams is en zich niet op de eerste plaats tegenover Turkse regeringsleiders te verantwoorden heeft.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234