Woensdag 23/10/2019

Opinie

Vlaanderen is Hollywood niet: we hebben hier geen Weinsteins

Jan Verheyen.

Jan Verheyen is regisseur. Zijn jongste film Het tweede gelaat gaat deze week in première.

Het was een verademing om de afgelopen dagen de vertegenwoordigers van #MeToo in de media te lezen en te horen; hun praktische en nuchtere benadering van de problematiek van ongewenst seksueel gedrag stond bijna haaks op de bijna obsessionele aandacht voor her en der gesuggereerd seksueel wangedrag in de Vlaamse filmindustrie. En dat hadden we dan weer te danken aan de Onverwachte Beroemdheid van het Jaar, Harvey Weinstein.

Het zou, o ironie, de synopsis van een potentieel Oscar-winnende film kunnen zijn: Harvey Weinstein is een van de machtigste mannen van Hollywood, een producent/distributeur die dertig jaar lang een absolute sleutelrol speelde in het succesverhaal van de onafhankelijke Amerikaanse film. Hij is de godfather van onder anderen Robert Rodriguez, Kevin Smith, en Quentin Tarantino, en gidst met agressieve, inventieve campagnes films als The Crying Game, Shakespeare in Love en The King’s Speech naar Oscar-glorie. Dan onthult eerst The New York Times en even later The New Yorker dat Weinstein zijn handen niet kon thuishouden en naast een vreselijke baas ook een seksuele agressor is. 

Het schandaal deint uit en in een paar dagen tijd wordt hij ontslagen bij de firma die nota bene zijn naam draagt (‘The Weinstein Company’) en geroyeerd door het bestuur van de Academy of Motion Picture Arts & Sciences, een primeur in de 90-jarige (!) geschiedenis van het instituut. Zijn vrouw laat weten van hem te zullen scheiden. Twee weken na de verschijning van de artikels is de man een paria. From riches to rags. Die film wil ik wel zien, temeer omdat er ook een aantal interessante nevenplots zijn.

Disney

Om te beginnen: Weinstein heeft ruim dertig jaar lang relatief ongehinderd het varken mogen uithangen. Mensen pikten het, omdat ze dachten dat hij iets voor hen kon betekenen en/of omdat ze bang voor hem waren. In 1993 werd Miramax, het bedrijf dat Weinstein met zijn broer Bob oprichtte en groot maakte, gekocht door Disney, en dus ook gecontroleerd door Disney. Het is onmogelijk dat minstens de reputatie van Harvey Weinstein niet bekend was bij Disney, en onwaarschijnlijk dat het bedrijf niet op de hoogte was van de talrijke ‘minnelijke schikkingen’ die Weinstein en/of Miramax hadden getroffen met de slachtoffers van Weinstein.

Er lopen dus nogal wat mensen in Hollywood rond met gigantische klodders boter op het hoofd. Inclusief de vele sterren die hun carrière in meer of mindere mate te danken hebben aan Weinstein, maar die nu wel in rijen van drie staan aan te schuiven om hun verbazing en verontwaardiging te luchten in de media.

Orwelliaanse boutade

De media zelf dan, waarvan sommigen al enige tijd op het verhaal zaten, maar verkozen niet te publiceren omdat Weinstein groot aanzien genoot, politiek correct gesitueerd was (hij was een gulle donor van de Democratische partij en vriend aan huis bij de Clintons) en, niet te vergeten, een belangrijke adverteerder was.

Wat betreft politie en justitie is het genuanceerder: de paar klachten die daadwerkelijk werden ingediend (en in minstens één geval hebben geleid tot een undercoveronderzoek) waren te zwak onderbouwd om overeind te blijven in een rechtszaak, voor zover de indieners al niet eerder akkoord waren gegaan met een ‘minnelijke schikking’.

Weinstein belichaamt dus perfect de orwelliaanse boutade dat all animals are equal, but some are more equal than others. Hoe graag we ook anders willen geloven, hoe graag we ook willen aannemen dat we in een rechtvaardige, geëvolueerde maatschappij leven, in de praktijk blijkt ook nu weer dat je met macht, aanzien, en geld wel degelijk de spelregels kunt bepalen of toch minstens manipuleren.

Hiërarchische structuur

Tot slot nog dit: Vlaanderen is Hollywood niet. Wij hébben hier geen Weinsteins, geen überproducers of -regisseurs die carrières kunnen maken of kraken. Die vergelijking gaat niet op, en ik vind de huidige hysterie met verdachtmakingen en insinuaties ongepast. Er zullen best wel een paar klootzakken rondlopen die hun handen niet kunnen thuishouden, maar dat geldt voor élk milieu met een zekere hiërarchische structuur – een filmset, welja, maar ook universiteiten, bedrijven, ministeries, kabinetten, noem maar op. In al die gevallen is seksueel overschrijdend gedrag, zéker vanuit een machtspositie, onaanvaardbaar.

Als de affaire-Weinstein heeft bijgedragen aan een bewustwording ter zake en access to the media van platformen als #MeToo, en als daardoor vrouwen (en mannen) assertiever worden en niet alleen ‘neen’ durven te zeggen tegen hun agressors, maar ze ook aan te klagen, is dat ultiem een goede zaak.

Meer opinie? Krijg op zondag en woensdag gratis onze nieuwsbrief OPINIEMAKERS. Inschrijven kan op https://www.demorgen.be/integration/DM_Opinie?v1 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234