Dinsdag 22/10/2019

Opinie

Vlaanderen is de zieke man van de Belgische politiek

Bertrand Henne. Beeld rv

Bertrand Henne is RTBF-journalist. Dit stuk was te horen op La Première en verscheen op RTBF.be

Terwijl de Duitstalige Gemeenschap, Brussel, Wallonië en de Federatie Wallonië-Brussel er wel al een hebben, heeft Vlaanderen nog altijd geen regering. Dat wil zeggen dat Vlaanderen een groot probleem heeft en dat het dat nagenoeg alleen aan zichzelf te danken heeft.

Want als iets de Vlaamse politiek al meer dan veertig jaar beheerst, dan wel het idee dat alles wat niet goed functioneert in Vlaanderen van buitenaf komt. Eerst waren het de staatsstructuren die het noorden van het land benadeelden, dan waren het de Franstaligen die de Vlamingen, zoals Yves Leterme zei, als stenen in hun rugzak meetorsten. Het is dat denken dat de gedachte rechtvaardigt dat zo veel mogelijk bevoegdheden van het federale naar het Vlaamse niveau moeten worden overgeheveld.

Die veruitwendiging van de oorzaak van de problemen heeft een historische pendant in het zuiden van het land. Ook daar bestond die neiging om de oorsprong van onze zwakte elders te zoeken. Maar al een tiental jaar is het discours aan het veranderen. Waalse en Brusselse bestuurders schikken zich steeds meer in het idee dat de regio’s er zelf uit moeten raken.

Maar terug naar Vlaanderen. Als er meer dan vier maanden na de verkiezingen nog geen Vlaamse regering is, dan is dat niet de schuld van anderen. Het ligt niet aan de staatsstructuur, niet aan de Franstaligen, niet aan de onverzoenbaarheid van twee democratieën volgens Bart De Wever (N-VA).

De schuld ligt in de eerste plaats bij de interne spanningen binnen de Vlaamse politieke klasse. Open Vld, CD&V en N-VA waren in de vorige regering al samen aan de macht. Normaal gesproken zou het dus makkelijker moeten zijn. Maar nee, Vlaanderen is radeloos. Het weet van geen hout pijlen maken.

Vijf minuten politieke moed

Nochtans rijgt Vlaanderen de successen aan elkaar. Vlaanderen zit aan de wereldtop volgens zowat alle indicatoren van ontwikkeling: onderwijs, gezondheid, werkloosheid, bbp per capita. Toch vaart de Vlaamse politieke wereld zonder kompas. Hoe verklaar je die politieke malaise in een klimaat van economische voorspoed? Daarvoor moet je terug naar halverwege de jaren 2000, naar het einde van de jaren-Verhofstadt.

In 2004 kreeg CD&V opnieuw de touwtjes in handen in Vlaanderen zonder goed te weten waar het voor stond, met een koortsige en onhandige Yves Leterme aan het roer. Hij wilde koste wat het kost opnieuw in de Wetstraat 16. Zijn verklaring dat het “slechts vijf minuten politieke moed” vergde om B-H-V te splitsen, was je reinste simplisme. Hij spreidde het bedje voor de N-VA, een partij die voortkwam uit de teloorgang van de Volksunie. In het zachte nest dat Leterme aanbood, ontwikkelde de N-VA zich tot de dominante partij in Vlaanderen.

Dan is er Open Vld. Die partij, die nooit bekomen is van de val van Verhofstadt, trok de stekker uit B-H-V en stortte het land in een diepe crisis.

De sp.a weet niet wat ze nog kan doen om haar kiezers bij zich te houden. Er is Groen, dat niet echt weegt. Er is de N-VA, die opteert voor een populistisch discours en beseft dat ze stilaan een partij als alle andere wordt en alleen maar kan teleurstellen. En er is ten slotte het Vlaams Belang, dat floreert op die puinhoop.

Ja, de Vlaamse politiek is de zieke man van België. Oké, ook in het zuiden doen de traditionele partijen het niet goed. Ze zijn historisch verzwakt en verdeeld. Affaires allerhande, gebrek aan resultaten en een trage vernieuwing hebben het publieke vertrouwen geen goed gedaan. Toch lijkt bij de MR, PS en Ecolo het besef van een regionaal belang gegroeid. De Vlaamse partijen hebben niet langer de onwil van de Franstaligen nodig om het land te blokkeren. Ze doen het allemaal zelf.

Toch is vaststelling duidelijk na vijf jaar van ruzie en meningsverschillen in de federale Zweedse coalitie: Open Vld, CD&V en N-VA slagen er niet in hun neergang te stuiten. Hun enige obsessie is nu de anderen mee te trekken in hun val. Het draait daarbij niet zozeer om de val. Wel om de landing.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234