Maandag 06/12/2021

Opinie

Vier weken genieten van het WK in Rusland, kán dat wel als je een linkse democraat bent?

Marnix Beyen Beeld rv
Marnix BeyenBeeld rv

Marnix Beyen is historicus aan de Universiteit Antwerpen.

Voor de voetballiefhebber in mij zouden de volgende vier weken een feest moeten zijn. Maar mag ik me er wel aan overgeven? Mag ik überhaupt kijken naar het WK mannenvoetbal? Behalve een voetballiefhebber probeer ik namelijk ook een linkse democraat te zijn. Hoe breng ik het dan met mijn geweten in overeenstemming dat ik mijn ogen gericht houd op een hypergemediatiseerd circus in een land waar de mensenrechten massaal worden geschonden en het racisme welig tiert? Trap ik dan niet gewoon in de softpowerval die Vladimir Poetin voor mij gespannen heeft?

Een jaar of zeven geleden bepleitte ik een supportersboycot van het WK in Rusland. Vandaag zie ik eigenlijk nog veel meer redenen om dat te doen. Hoe kan ik supporteren voor een bende miljonairs die hun kapitaal bij voorkeur parkeren in belastingvrije oorden en spelen in uitrustingen die in armzalige omstandigheden worden vervaardigd? Is dit WK niet een zoveelste feest van de genderongelijkheid, aangezien vrouwen systematisch buitenspel worden gezet? Om nog te zwijgen van de torenhoge milieukost van dit evenement en het luidruchtige nationalisme dat het in de hand werkt.

Toch herhaal ik mijn oproep voor een supportersboycot niet. Ten dele omdat de voetballiefhebber in mij het spelletje te graag ziet, maar ook de democraat in mij is niet langer overtuigd. Hooghartig afstand nemen van wat voor vele miljoenen mensen wereldwijd van levensbelang is, getuigt niet meteen van een democratische gezindheid. Voetbal is veel meer dan alleen brood en spelen. Vermoedelijk meer dan eender welke andere sport of hobby verbindt het mensen over sociale, nationale en etnische grenzen heen.

De laatste jaren is het voetbal ook steeds minder een mannenbastion geworden, en biedt het meer ruimte aan mensen met een handicap, aan vluchtelingen, aan daklozen. De sport voedt de dromen en ambities van kinderen uit alle werelddelen en kan een hefboom zijn van sociale mobiliteit – ook al schiet die dan soms te ver door in de richting van luxeconsumptie en onverantwoord gedrag. Als er al een reden is waarom de niet-selectie van Radja Nainggolan wel degelijk een publieke discussie waard was, dan is het omdat uitgerekend hij deze functie van het voetbal zo mooi illustreert.

Democratische voetballiefhebbers

Democratische voetballiefhebbers aller landen, laten we dus toch maar van het voetbal genieten. Juichen bij de successen van onze nationale teams en treuren om hun verlies. Maar laten we onze kritische zin geen vier weken uitschakelen. De bewustmakingscampagnes waarmee organisaties als de Schone Kleren Campagne en Amnesty International in het kader van dit WK uitpakken, kunnen hun volle betekenis maar krijgen als zij ook weerklank vinden bij supporters.

Kunnen we niet voor elke match die we bekijken de filmpjes delen die door deze organisaties worden verspreid? Kunnen we ze niet laten voorafgaan aan alle matchen die ergens te lande op groot scherm worden vertoond? Kunnen we de nationale voetbalbonden en de FIFA niet bestoken met aanklachten tegen de wantoestanden? Ons voetbalplezier zal heus niet minder zijn als we het op een kritische of zelfs activistische manier beleven.

Natuurlijk moeten we beseffen dat dergelijke symbolische acties op korte termijn niet kunnen opboksen tegen de logge en vaak corrupte structuren van de voetbalwereld. Maar dit mag ons niet tot berusting of cynisme verleiden. Duurzame verandering moet immers van onderuit beginnen. Wanneer we na het WK opnieuw naar de lokale velden trekken (als speler, trainer, supporter, ploegafgevaardigde, tapper of wat dan ook), laten we dan actief streven naar een inclusieve clubcultuur, en laten we er bij de clubbesturen op blijven aandringen dat ze bij de bestelling van uitrustingen rekening houden met de arbeiders die ze vervaardigd hebben. We mogen onze mooie sport niet in handen laten van autoritaire leiders en nietsontziende multinationals.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234