Dinsdag 02/06/2020

OpinieSam Callebaut

Verpleegkundigen verdienen ook een sociaal en arbeidsrechtelijk eerbetoon

Artsen en verpleegkundigen van AZ Groeninge.Beeld az groeninge

Sam Callebaut is ambtenaar bij de Vlaamse overheid, maar schrijft deze bijdrage ten persoonlijke titel. Zijn partner werkt als verpleegkundige op de spoeddienst van het AZ Sint-Lucas in Gent.

In onzekere tijden worden ’s lands verpleegkundigen in de bloemen gezet. Applaus, steunbetuigingen op sociale media en spandoeken aan ziekenhuizen zijn warme gebaren van hulde en respect, en een hart onder de riem voor zij die in moeilijke omstandigheden het beste van zichzelf geven.

Toch klinkt de vraag of we niet méér kunnen doen. En of verpleegkundigen ook geen sociaal en arbeidsrechtelijk eerbetoon verdienen. Want is het rechtvaardig dat een beroepsgroep die de samenleving door deze benarde momenten loodst, dat ook in benarde arbeidsomstandigheden moet doen?

Het sociaal statuut van de verpleegkundige kent in ons land verschillende invullingen, maar is over het algemeen weinig aantrekkelijk. Het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg en de KU Leuven berekenden dat verpleegkundigen in Belgische ziekenhuizen gemiddeld 9,4 patiënten moeten verzorgen. De westerse verzorgingsstaat België doet daarmee slechter dan de internationale veiligheidsnorm van maximaal 8 patiënten. Het resultaat van deze overmatige en ronduit onveilige werkdruk is dat onze verpleegkundigen onvoldoende tijd hebben om patiënten van noodzakelijke zorg te voorzien. En dat hun professioneel welzijn daalt. Zo’n 36 procent van de verpleegkundigen dreigt met een burn-out te kraken onder het werk.

Ook financieel zijn verpleegkundigen niet te benijden. Hun loon varieert al naargelang het diploma, anciënniteit en werktijden. Wie vandaag onder het IFIC-classificatiesysteem start met een HBO5-diploma, ontvangt een loon van ongeveer 2.300 euro bruto. Een bachelor verpleegkunde geeft recht op een startersloon van ongeveer 2.500 euro. Na 15 jaar anciënniteit geven deze diploma’s recht op respectievelijk ongeveer 3.300 en 3.600 euro. Zelfs met aanvullende premies uit ploegenarbeid (20 procent voor avonddienst, 35 procent voor nachtwerk), zijn dat bezwaarlijk vetpotten te noemen.

Moeilijk sociaal leven

Het ploegensysteem pleit tegen de aantrekkelijkheid van het beroep. Vroege en late diensten worden zonder veel regelmaat afgewisseld met nachtwerk. Verplicht werken tijdens het weekend en feestdagen, en beperkingen op verlofstelsels zijn vaak moeilijk te verzoenen met gezin en privéleven. Waar verpleegkundigen verstek moeten laten voor bijeenkomsten met familie of vrienden, vallen zij sociaal vaak uit de boot.

Ons land heeft te weinig verpleegkundigen. En volgens het Kenniscentrum zullen de Belgische ziekenhuizen de komende jaren duizenden extra verpleegkundigen nodig hebben. De overheid moet daarom fors investeren zodat ziekenhuizen een aantrekkelijke, veilige en aangename werkomgeving voor verpleegkundigen kunnen creëren.

Een land in budgettair zwaar weer moet financiële prioriteiten stellen. De federale regering moet een aanzienlijke begrotingskloof dichten en zal wellicht in haar dienstverlening besparen. Afgelopen jaren heeft zij meer dan eens diep in de middelen van de zorginstellingen gesneden.

Op een moment dat het openbare leven stilvalt, maakt deze crisis duidelijk wat van essentiële maatschappelijke meerwaarde is: de harde, niet-aflatende ijver van duizenden verpleegkundigen in onze zorginstellingen. Beleidsmakers drukken hun dank en bewondering uit. Zij hebben ook de kans een erkentelijk beleid te voeren. Het zou sociaal rechtvaardig zijn dat deze crisis voor een opwaardering van het statuut van de verpleegkundigen zou zorgen. En dat zij minstens in de komende begrotingsoefeningen ontzien worden van verdere verlammende besparingen. Want zij zijn dat waard.

De overheid moet fors investeren zodat zieken­huizen een aantrekkelijke, veilige en aangename werkomgeving voor verpleeg­kundigen kunnen creëren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234