Woensdag 29/01/2020

Standpunt

Verantwoordt het takenpakket van een gouverneur nog het prestige en de genereuze vergoeding?

Bart Eeckhout. Beeld Eva Beeusaert

Bart Eeckhout is hoofdredacteur van De Morgen.

“Dan is er geen gouverneur.” Als de kandidate van haar partij, huidig Kamerlid Carina Van Cauter, niet zou worden uitverkoren, dan wordt niemand benoemd, dreigde mevrouw Rutten in De ochtend op Radio 1. Bedoeld werd: dan is het crisis in de Vlaamse regering. 

Zo ver komt het niet. Twaalf uur later is Carina Van Cauter kandidaat af. Daarmee komt een einde aan een beschamend schouwspel, met een Open Vld die er via de ernstige privacyschending van uitgelekte evaluaties zeer hardhandig aan wordt herinnerd dat ze wiskundig overbodig is in de Vlaamse meerderheid.

“Dan is er geen gouverneur.” De machtswoorden van de voorzitter waren ook anders te interpreteren. Wat als we geen gouverneur zouden benoemen? Het zou een drastische, maar prikkelende oplossing voor de benoemingskwestie geweest zijn: we schrappen gewoon de functie.

Zou dat kunnen? In de altijd weerbarstige en genuanceerde praktijk natuurlijk niet zomaar. We moeten nu ook weer niet doen alsof een gouverneur helemaal niets doet. Een gouverneur overziet veiligheids- en rampenplannen, leidt de provinciale deputatie. Kortom, hij of zij houdt de provincie een beetje op orde.

Dat is niet niets, maar of dat takenpakket nog het prestigieuze ambt en de genereuze vergoeding verantwoordt die een gouverneur in de schoot vallen, is nog maar de vraag.

In theorie is het wel mogelijk om een bestuurlijk landschap te verbeelden zonder gouverneur. Al jaren wordt er gedroomd over de afschaffing van de provincies en hun instellingen. Het wil er maar niet van komen, al komt deze Vlaamse regering de verdienste toe dat ze het provinciale takenpakket alvast heeft afgeslankt.

Niemand beweert dat er op provinciaal niveau geen klap wordt uitgevoerd. Maar als we het er over eens zijn dat dit institutioneel dichtgemetselde land te veel mandaten en niveaus telt, dan zijn de provincies wel een logische plek om de sanering te starten.

De poespas over de gouverneur is goed te vergelijken met die over de nieuwe directeur bij de Nationale Bank. In beide gevallen gaat het om mettertijd achterhaalde en uitgeholde mandaten. Ze leveren wel nog een mooie vergoeding op en worden vooral in leven gehouden om alle politieke bordjes in de lucht te kunnen houden. Dat maakt die poespas zo pijnlijk.

Dat een meerderheid vertrouwelingen benoemt in het bestuursapparaat om toe te zien op de uitvoering van het democratisch gelegitimeerde beleid is een fair argument voor de zogenaamde ‘politieke benoeming’. In België is dat systeem op bepaalde punten evenwel geperverteerd tot een machine die mandaten creëert om partijgenoten en vazallen te belonen, te troosten of een extra inkomen of uitbolbaan te bezorgen.

Het gedoe over de enigszins overbodige posten in de Nationale Bank en de provincie zou ook een goed moment kunnen zijn om die wildgroei vast te stellen en bij te snoeien. Is het naïef om alsnog te hopen dat het debat daarover zou gaan? 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234