Woensdag 08/04/2020

Opinie

Veganisme ontraden voor min 16-jarigen is géén goede zaak

Tobias Leenaert.Beeld Daisy Dirickx

Tobias Leenaert is auteur van How to Create a Vegan World en de oprichter EVA vzw.

De Belgische Vereniging voor Kinderartsen wil veganisme afraden onder de zestien jaar (DM 21/8). Blijkbaar gebeurt het dat ziekenhuizen ondervoede en graatmagere kinderen over de vloer krijgen, waarbij een puur plantaardige voedingswijze de oorzaak is. Wanneer artsen aan de alarmbel trekken over veganistische kinderen moeten we dat signaal ernstig nemen. Toch zijn ook een aantal kanttekeningen op hun plaats.

Een kind gezond grootbrengen is geen sinecure. Het systematisch vermijden van bepaalde producten maakt de taak er niet makkelijker op. Elke ouder moet voldoende aandacht hebben voor gezonde voeding; voor ouders die hun kinderen veganistisch willen voeden, geldt dat extra.

Dat de Belgische vereniging van kinderartsen veganisme echter afraadt voor kinderen onder de zestien is mogelijks geen goede zaak. Eerst en vooral lijkt dat standpunt me redelijk conservatief in vergelijking met een aantal andere landen. Organisaties van artsen en diëtisten in de VS en Canada, bijvoorbeeld, zijn ook voorzichtig en waarschuwen (terecht) voor het risico op tekorten, maar ontraden veganisme niet en zeggen dat het mogelijk is voor elke leeftijd, inclusief baby’s en jonge kinderen. Ze spreken zelfs over potentiële voordelen.

Ten tweede blijkt bij navraag door kritische journalisten dat de aangehaalde gevallen uitzonderingen zijn die zich maar eens om de zoveel jaar voordoen. De artsen krijgen te maken met de probleemgevallen, maar niet of minder met de vele met succes opgevoede veganistische kinderen. Uit eerdere casussen in binnen- en buitenland blijkt bovendien dat een veganistisch voedingspatroon op zich doorgaans niet de oorzaak is, maar wel verwaarlozing en ondoordacht optreden in het algemeen. Vaak gaat het überhaupt niet over veganisme, maar over irrationele ideeën over voeding bij de ouders. Ik kan u garanderen dat pipi drinken – iets waar Dirk Draulans in deze context onlangs gewag van maakte in Knack – geen deel uitmaakt van eender welke veganistische praktijk.

Veganisme afraden aan kinderen onder de zestien op basis van deze uitzonderingen lijkt me onterecht en zelfs contraproductief. Artsen laten weten dat zij vaak niet vertrouwd worden. Ik kan me voorstellen dat zij inderdaad af en toe te maken krijgen met koppige, betweterige ouders die meer heil zien in hun eigen ideologie en in persoonlijk opzoekingswerk met dokter Google. Dat is jammer, maar deels ook begrijpelijk, want veel artsen zijn nu eenmaal niet voldoende geïnformeerd over zowel voeding in het algemeen, als over alternatieve voedingswijzen.

Ik vermoed dat bovenstaand standpunt de argwaan vooral in de hand zal werken, en de afstand tussen ouders en dokters kan vergroten. Bij mensen die zich bewust zijn van het enorme leed dat gepaard gaat met bijna alle dierlijke producten, zal veganisme afraden vaak geen zoden aan de dijk zetten. Waarom zou een moeder met een sterke overtuiging te rade gaan bij een arts, wanneer ze weet dat die laatste alles zal doen om uit te leggen dat haar keuze verkeerd is?

Veganisme is geen trend. Het zal alleen maar aan populariteit winnen – en met goede redenen. Het is dus belangrijk dat hier op gepaste wijze op wordt gereageerd. Diverse partijen hebben een rol te spelen. Artsen en gezondheidsverenigingen kunnen een progressiever standpunt innemen zodat zij meer vertrouwd worden. Ik wil hen niet dicteren hoe hun standpunt er moet uitzien, maar ze kunnen inspiratie vinden bij buitenlandse organisaties. Ze kunnen aangeven wat veganistische ouders zeker moeten doen om hun kinderen gezond groot te brengen.

Indien artsen en gezondheidsverenigingen onzeker blijven, kunnen ze de lat op zijn minst een heel stuk lager leggen dan zestien jaar, en zelfs de ouders zeggen welke uitzonderingen ze volgens hen minstens zouden moeten maken. Artsenverenigingen en gezondheidsorganisaties kunnen ook samenwerken met vegetarische/veganistische organisaties, die vaak meer vertrouwen genieten. Die organisaties moeten evidencebased informatie aanreiken en bij hun achterban nog meer de nadruk leggen op de gezondheidsaspecten van plantaardig eten (en bijvoorbeeld duidelijk maken dat een B12-supplement noodzakelijk is). 

De media, ten slotte, moeten bij gevallen van problemen met kinderen goed onderzoeken waar de oorzaak precies ligt en veganisme niet als de boosdoener aanduiden wanneer dat niet zo is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234