Donderdag 17/10/2019
Beeld rv

Opinie Marnix Peeters

Veel plaats en weinig mensen: in de Oostkantons zijn er geen problemen

Marnix Peeters is schrijver en columnist bij deze krant. Hij woont in de Oostkantons.

Enkele hoofdpunten uit de Grenz Echo van maandag 16 september:

- R’n’B Sensation Juicy in Café Trottinette.

- Een percussieband heeft für Stimmung gezorgd tijdens een modelvliegtuigtreffen.

- Zelfs met een man méér kan AS Eupen niet winnen. Hoog tijd voor beterschap, vindt de reporter. Maar er is hoop: “Wo Schatten ist, ist auch Licht (waar er schaduw is, is er ook licht)”.

- De dagelijkse bladzijde over rallyrijder Thierry Neuville.

Gisterenavond werd in Eupen, in het Parlament der Deutschsprachigen Gemeinschaft, de burgerraad van het Ostbelgien Model geïnstalleerd. De Nederlandse krant NRC Next wijdde er een bladzijde aan. Sinds enkele maanden geleden het nieuws over de raad bekend werd, gonsde het in de wereldpers over dit “revolutionaire nieuwe model” dat “de democratie in Europa zou gaan hertekenen”. Redden, volgens nog grotere fans.

In de Grenz Echo van gisteren: geen woord.

Brandhout zagen

Momenteel zingen in de Oostkantons de cirkelzagen. Droog weer in het najaar, dan wordt het brandhout voor de winter gezaagd. Met de tractor wordt al wat zomerafval naar de heuveltoppen gevoerd om daar straks, begin februari, als de ergste koude voorbij is, de wintervuren mee te ontsteken. Dan branden overal in de omtrek de heuvels als fakkels en wordt er handenwrijvend en schouderkloppend zelfgestookte schnaps gedronken.

Over dat Ostbelgien Model, waarbij burgers geloot worden om in een raad te zetelen en vragen te stellen en advies te geven aan de overheid, en waarover er tot in Amerika inkt is gevloeid, hebben wij hier in al die maanden niemand horen praten.

Veel plaats en weinig mensen: de Oostkantons hebben weinig problemen. Beeld Eric de Mildt

Er wonen 77.527 mensen in de Duitstalige Oostkantons. Dat zijn er 1.200 minder dan in Deurne. “Dit is niet de regio om dit soort experimenten in te voeren”, zei gisteren mijn collega-auteur Christian Schmitz aan de telefoon. Hij schrijft voor Grenz Echo en hij volgt de initiatieven rond de burgerraad. In al die jaren dat hij artikelen schrijft, heeft hij zelden zo weinig Resonanz gehoord als over zijn bijdragen over het burgerinitiatief.

“Praktisch geen, eigenlijk”, zei hij. “Ik heb buitengewoon hoge achting voor David Van Reybrouck, maar ik vond zijn enthousiasme over dit project ietwat… misplaatst. Het zou geweldig zijn om zoiets eens in werking te zien op een plek mét problemen. Op een plek waar het samenleven onder druk staat en waar mensen naar de extremen opschuiven.”

Grensarbeid is een probleem. Mensen die in Luxemburg gaan werken, veel geld verdienen en in hun Oostkantonse thuisgemeente geen belastingen betalen. Daar stopt het. Veel plaats en weinig mensen: geen problemen.

Wantrouwen

Mensen willen hun leven leven en met rust gelaten worden. Vooral in de Oostkantons, waar er sowieso een groot wantrouwen heerst tegenover macht, tegenover overheid. Een gemeenschap die in 1919 tegen haar zin bij België is gevoegd, twintig jaar later ‘bevrijd’ werd door Hitler, vreselijk heeft afgezien van de naoorlogse repressie, tot in de jaren 70 heeft moeten vechten voor haar rechten en zelfs voor het gebruik van het Duits. Een gemeenschap waar men nu zegt: wij leven ons leven, lasst uns in Ruhe.

“Oostkantonners staan, zacht gezegd, zeer sceptisch tegenover participatie”, zei Christian Schmitz. “Toch participatie aan andere dingen dan de Kirmes. Ik wil er niet te lacherig of te negatief over doen – baat het niet, dan schaadt het niet – maar ik heb al weleens gedacht: zou het geen vijgenblad zijn, die hele burgerraad? Een marketingplannetje van de politiek?”

In onze gemeente, Burg-Reuland, kwam er bij de laatste gemeenteraadsverkiezingen maar één partij op. Dat gebeurt hier geregeld. Mensen gaan stemmen en gaan daarna Frühschoppen (een vorm van brunchen).

Oliver Paasch had na die verkiezingen twee dagen nodig om een Duitse Gemeenschapsregering op de been te brengen. “Je vraagt je af of het niet gewoon vástlag, of er wel verkiezingen nodig waren”, zei Schmitz. “En of het wel nuttig is om er dan nóg een niveau extra tussen in te schuiven, om er nóg wat meer woorden aan vuil te maken.”

En er ís al zoveel overleg. Op marktniveau. Mensen spreken hun burgemeester met de voornaam aan, ze zijn met zijn nicht getrouwd. Als je de minister-president een vriendschapsverzoek stuurt op Facebook, accepteert hij dat gewoon. Kun je volgen hoe hij naar de Lange Nacht van het technisch onderwijs is geweest en een dag eerder naar de Elternnachmittag van de KLJ in Raeren. Dat is niet spottend bedoeld, het is gewoon wat het is.

Wat het is: misschien nú al, ook zonder burgerraad, een modelsamenleving.

Inwoners van Eupen rusten op een bankje. Beeld Eric de Mildt
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234