Dinsdag 22/10/2019
Beeld Thinkstock

Column

Veel mensen hebben last van wat de Zweden zo mooi benoemen als 'ensamhet'

Marc Didden is columnist en filmmaker. Onder de noemer R-E-S-P-E-C-T schrijft hij wekelijks over wie of wat hem ontroert.

Onder de bevolkingsgroep die zich mijn buurmannen en –vrouwen mag noemen, bevindt zich een aantal merkwaardige exemplaren van de menselijke soort. Qua dagelijkse bezigheid functioneren ze vooral binnen diverse knelpuntberoepen. Eentje is minister van Staat, een andere blijkt dan weer een Oost-Europese schrijver in vrijwillige ballingschap te zijn, nog een derde werkt als modeconsulente voor een kwaliteitskrant en een laatste gaat dan weer door het leven als een dameskapper, wat niet wegneemt dat hij zelf op een oud wijf lijkt.

Marc Didden. Beeld Johan Jacobs

Maar ik wil het nu eigenlijk over een vijfde heerschap hebben. Hij noemt zichzelf een ­‘popstar’. Zelf heb ik hem het liefst wanneer ik hem bij de bakker, de slager of de krantenwinkel tegenkom en hij freewheelend en sfeervol bullshittend een neverending monoloog afrolt waar ik met veel plezier ook al eens een bon mot tracht tegenin te brengen.

Op een bepaald moment duiken in dat verhaal, dat sedert jaar en dag gretig wordt opgepikt door luie journalisten, altijd de namen op van de Oostendse schilders James Ensor en Léon Spilliaert. Enkele lettergrepen later, je kunt er gif op innemen, volgt dan bijna automatisch de mededeling dat België een surrealistisch land is. Waaruit dat laatste dan wel zou moeten blijken, wordt zelden aangetoond. Maar laat ons stellen dat ik het daar niet volledig, of eigenlijk volledig niet, mee eens ben.

Ik vind België een zeer realistisch land dat voor een groot deel bebouwd is met lelijke huizen waarin naar schatting een tiental miljoen realistische mensen wo­nen die qua levensdroom een compromis gesloten ­hebben met het niet erg surrealistische trio huisje, boompje, beestje.

Ik hoor mensen op de trein vaak over hun loonfiche klagen, ik hoor museum­suppoosten morren dat ze nu vanwege die mode van de nocturnes ook al op donderdagavond moeten werken, ik hoor prachtige jonge meisjes in ­kleurige jurken op cocktailparty’s zeuren over hun op til zijnde verbouwingswerken.

Wij zijn een land als alle andere, denk ik dan, waar iedereen vooral zijn hoofd boven water tracht te houden, een evenwichtsoefening die iets moeilijker in de praktijk te brengen is naargelang je in Sint-Martens-Latem of Sint-Joost-ten-Node geboren bent. Want, zoveel weet ik ondertussen wel, de ene heilige is de andere niet.

Een discipline waarin ons land ook altijd erg goed scoort, heet eenzaamheid, overigens ook op de internationale markt een erg populair fenomeen. Ik zie en hoor die ziekte overal om me heen. Op straat, op de bus van De Lijn, in neonverlichte cafés achter een eeuwigdurende koffie: zij die Roy Orbison al herkenden als only the lonely.

Op tv tieren ze ook welig, bijvoorbeeld tijdens meer dan uitstekende tv-series als Beau Séjour: allemaal eenzaam. En in reality­programma’s als Spoed 24/7, De noodcentrale of het pas bekroonde Een kwestie van geluk: arm maar proper, maar toch vooral alleen. Ook mooie jonge goden ontsnappen er niet aan: de muziek waar de jeugd en masse naar luistert (Bazart, Oscar and the Wolf, Balthazar), stemt niet vanzelf tot vreugdedansen, maar zit ­geworteld in een diepe grondlaag verdriet. Of weltschmertz, om het eens in het Engels te ­zeggen.

Ook wie een flink anderhalf uur lang naar de protagonisten van Fien Trochs meesterstuk Home kijkt en luistert, zal algauw beseffen dat haar jonge helden, alsook hun ouders, vooral last hebben van de kwaal die ik al meer dan een halve eeuw geleden leerde kennen in de films van Ingmar Bergman, en die de Zweden zo mooi benoemen als ensamhet.

Ik wens u dat onheil in de verste verte niet toe, maar denk toch af en toe maar eens na over wat wij bij de scouts al zegden: Weest Paraat!

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234