Donderdag 24/10/2019

Opinie

Veel kan, maar o wee als het heilige gezin wordt bedreigd

Beeld AFP

Frans Verhagen is Amerika-specialist. Zijn nieuwe boek ‘Founding Fathers. De grondleggers van de Verenigde Staten’ verscheen onlangs.

Donald Trump wordt geen president van Amerika. Dat is geen verrassing. Deze racistische, xenofobe, mysogene, ongeïnformeerde, narcistische en megalomane kletsmajoor was altijd al totaal ongeschikt. Dat hij de Republikeinse Partij kon overnemen kwam door de crisis in die partij, verscheurd door evangelische scherpslijpers, anti-overheidsactivisten, belangenbehartigers en een enkele klassieke conservatief. Jarenlange opzwepen van door hen zelf bedrogen kiezers leverde Trump als kandidaat op.

Frans Verhagen. Beeld rv

De afgelopen weken zag je de Republikeinse elite worstelen om afstand te nemen van Trump zonder de kiezers te verliezen die nodig zijn om de macht in het Congres te behouden. Worstelen met de politieke opportuniteit, niet met hun geweten, daar leken ze weinig last van te hebben. Dankzij de bandopnames van een goorbekkende Trump heeft de elite nu een reden om hem te dumpen. Racisme mag, Hispanics beledigen mag, rechters diskwalificeren, flirten met Poetin, de democratie corrupt verklaren: het is allemaal tolerabel, maar Trumps disrespect voor het huwelijk gaat over de grens.

Daar ligt de crux van deze laatste ontwikkelingen. Alles wat Trump tot nu toe zei was acceptabel in het Republikeinse discours. Ook zijn uitspraken over vrouwen, inclusief de meest recente onthullingen waarin hij zijn dochter ‘a nice piece of ass’ noemt, onwelvoeglijk maar in een ‘jongens onder elkaar’ sfeer niet voldoende om hem te diskwalificeren. Sterker, de holbewoners-afdeling van zijn kiezers herkende zich er wel in. Maar het zich opdringen aan getrouwde vrouwen en het bedriegen van zijn eigen Melania gaat de Republikeinen nu toch echt te ver. Zelfs de meest lamlendige ondersteuners van Trump, politieke windvanen als Speaker Paul Ryan en de bejaarde John McCain passen nu. Niet uit gewetensnood maar omdat het nu politiek kan. Het heilige gezin wordt bedreigd.

Sommige Republikeinen zijn stiekem blij met deze ontwikkeling. Mocht Trump zich terugtrekken, na nog meer verhalen, en nog meer desastreuze debatten, dan kan vice-presidentskandidaat Mike Pence het stokje overnemen en de kiesmannen die Trump formeel verzamelt op 8 november opstrijken. Dan hebben de evangelische christenen die al veertig jaar wachten eindelijk iemand die hen past en die ze via normale verkiezingen nooit zo hoog konden krijgen. Gezien de alles verterende Hillary-haat in Republikeinse kring, kon deze evangelische ayatollah nog best ver komen.

De Republikeinen zullen er voor vechten. Hun grootste zorg is nu het behoud van de Senaat en in het Huis van Afgevaardigden. Daartoe moeten ze een zo hoog mogelijk opkomst stimuleren, zodat hun kiezers de politici lager op het stembiljet steunen. Dat kan met Pence, na zijn goede debat ineens het snoepje van de week. Het is lastig maar niet onmogelijk het afhaken van de onvoorwaardelijke Trump-stemmer te compenseren met enthousiaste christelijke kiezers.

Een ander scenario is het omgekeerde. Trump weigert te vertrekken. Iedereen vlucht weg. De Republikeinen zullen moeite hebben hun kiezers te enthousiasmeren, vervuld met schaamte over hun eigen kandidaat. Dan worden de verkiezingen een blow out voor de Democraten. Hillary zal het presidentschap winnen, maar het is niet onmogelijk dat de Democraten dan ook de Senaat en het Huis zullen veroveren.

Voor het welzijn van de Amerikaanse politiek zou dat het beste zijn. Niet zozeer omdat de Democraten fantastisch beleid zouden garanderen maar omdat het de door haat verteerde Republikeinse Partij zou dwingen zichzelf opnieuw uit te vinden.

Dat zou de erfenis van Donald Trump kunnen zijn: een welkom einde van de Republikeinse Partij zoals we die kennen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234