Vrijdag 15/11/2019
Bart Eeckhout. Beeld rv

Standpunt

Vanuit België, met zijn verlamde parlementen, kan je enkel jaloers naar de Britse democratie kijken

Bart Eeckhout is hoofdredacteur van De Morgen.

Het brexitdebat in het Britse parlement verenigt het allerbeste en het allerslechtste wat politiek vandaag in het vrije Westen te bieden heeft.

Eerst maar even het allerslechtste. De brexitsaga laat zien hoe de zogenaamde dramademocratie, aangespoord door het altijd draaiende vliegwiel van de sociale media, stilaan zijn limieten bereikt heeft.

Het is een tijdperk dat uitermate geschikt blijkt voor leiders die, vaak voorzien van een gulle geut narcisme, politiek bijna uitsluitend opvatten als een theaterstuk. Een onemanshow, met dagelijkse feuilletonafleveringen, verspreid via oude en nieuwe media voor een juichend of joelend maar alleszins gefascineerd toekijkend massapubliek.

Dramatische kant

Politiek heeft altijd een dramatische, retorische kant gehad. Riskant wordt het pas als het politieke bedrijf tot dat drama verengd wordt. Het ‘drama’ zou hoogstens het middel mogen zijn om het doel van beleid te bereiken: macht verwerven en aanwenden om een samenleving in de plooi te leggen die een democratische meerderheid gewenst heeft. In de dramademocratie van Boris Johnson (of Donald Trump) wordt het middel het doel op zich.

Dat belet niet dat het brexitdebat vandaag ook de volle kracht van een levende democratie laat zien. Met manoeuvres allerhande probeerde premier Johnson het Britse parlement eerst buitenspel te zetten, af te dreigen of (met vervroegde verkiezingen) te ontbinden. In een zinderende reactie toonde het Lagerhuis zijn kracht als controlerende, onafhankelijke macht.

Treffend was het beeld van Johnsons partijgenoot Phillip Lee die doodgemoedereerd naar de oppositiebanken stapte tijdens de tussenkomst van de eerste minister: weg meerderheid. Even tekenend was de interventie van Johnsons medestander Jacob Rees-Mogg, die met kenmerkende arrogantie het parlement kwam uitdagen door languit op de regeringsbanken te gaan liggen. Waarna nog meer conservatieve meerderheidsleden tegen de wensen van de eigen regering stemden. Kwestie van even te tonen wie de soevereine macht van het volk vertegenwoordigt.

Meer dan symboliek

Dit is meer dan symboliek alleen. De uitkomst van het debat over de brexit kan mogelijk bepalend zijn voor de toekomstige welvaart en vrede op het Britse continent. Het siert de Britse parlementsleden dan ook dat zij, over de grenzen van meerderheid en oppositie heen, alles op alles zetten om de wens van een meerderheid van de bevolking – een geordend vertrek uit de EU – zo goed mogelijk te koppelen aan een waarborg voor die welvaart en vrede.

Neen, we hoeven de Britse democratie nog niet meteen heilig te verklaren. Maar dood is ze ook niet. Vanuit België, met zijn particratisch verlamde parlementen, kan je enkel met afgunst naar de Britse democratie kijken. Zeker nu vele parlementsleden hier zichzelf, bij gebrek aan regering, een wel erg genereus stelsel van technische werkloosheid, met behoud van loon en privilegies, schijnen toegekend te hebben.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234