Vrijdag 03/12/2021
Sien Volders. Beeld dm
Sien Volders.Beeld dm

ColumnSien Volders

Vanaf een bepaalde inkomensgrens is er in elk van ons een klein beetje een ‘lord’ dan wel ‘lady of the house’ gegroeid

Sien Volders is schrijver.

Omdat september zoals altijd de drukste aller maanden is, probeer ik me ter compensatie op gezette tijden te verdrinken in beeldrijke ontspanning. Zo las ik net Graham Swifts Moeders zondag uit. Het verhaal volgt één betekenisvolle dag in het leven van een dienstmeisje, in de periode net na de Eerste Wereldoorlog. Zoals altijd bij het lezen van boeken met een arena in andere tijden is het prettig de vergelijking naar het nu te maken. De manier waarop mensen zich onderling verhouden is immers van alle tijden, maar onze wereld verandert intussen wel.

In Moeders zondag loopt de periode waarin rijke huishoudens een batterij aan inwonend personeel konden houden ten einde. Na de Eerste Wereldoorlog slonk het aantal dienstmeisjes en -bodes gestaag verder. De wereldeconomie zwengelde aan, er kwamen meer degelijke jobs in fabrieken en de middenstand bloeide. De arbeidende klasse verwierf steeds meer bezit, comfort en zelfbeschikkingsrecht, met tot gevolg dat een bijna slaafse positie als inwonend huispersoneel mettertijd verdween.

Wanneer ik het beeld van de wereld van het begin van de vorige eeuw uit het boek op deze kleef, zie ik echter iets opvallends terugkeren. Dienstmeisjes van vroeger worden weerspiegeld in de door belastingvriendelijke dienstencheques aangevuurde poetshulpen, de dienstbodes door de berugzakte, fluks rondfietsende bezorgers. Het zilveren belletje is vervangen door een app, de zwarte kokerrok en livrei door een knaloranje dan wel groen-blauwe jas met reflecterende stroken, maar voor de rest is er veel gelijkaardigs.

Vanaf een bepaalde inkomensgrens is er in elk van ons een klein beetje een lord dan wel lady of the house gegroeid, die op zijn of haar wenken bediend wil worden. Intussen zijn er wetten gestemd over wettelijk verlof, werknemersbescherming, ziekteverzekering en er is een (stevig wankelend) pensioensysteem, maar dat zijn rechten waarop de personen die dit soort jobs uitoefenen in veel mindere mate beroep kunnen doen in vergelijking met jobs die als hoger op de maatschappelijke ladder beschouwd (en behandeld) worden.

Hierin worden we door de uit zijn voegen barstende groei-economie meegesleurd in een evolutie waar we vermoedelijk zelf niet echt mee kunnen leven. Natuurlijk zijn miniboodschapjes aan huis een handigheid, maar een moeras waar geen enkele maatschappij in wil verzakken is het doembeeld van the working poor.

Dit systeem is enkel duurzaam als we zeker zijn dat elke pizzabezorger ook zelf pizza kan bestellen, bovenop het feit dat ie met zijn werk zijn huis kan betalen. Als dat per definitie niet kan, is dit een kwalijke evolutie en is het een jobcategorie waar we zo snel mogelijk van af moeten. In de bediendenkamer van de herenhuizen woont vandaag namelijk al een student, die zelf aan huis laat leveren.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234