Vrijdag 10/04/2020

Column

Van rechtse systeempoliticoloog, N-VA-slet of salonprof tot ‘Carl de sos’

20171114 Gent Belgie, Carl DevosBeeld Bob Van Mol

Carl Devos (1970) is UGent-politicoloog en De Morgen-columnist. Hij beantwoordde onze vraag: “Waar heeft u het voorbije jaar van wakker gelegen?”

Er was dit jaar meer dat me overdag dan ’s nachts wakker hield.

Zoals de ontwikkeling van de drie West-Vlaamse campussen van UGent (in Kortrijk, Oostende en Brugge), die vooral ten goede moet komen aan wie níét op die campussen werkt.

Of de onwezenlijke politieke crisis waarin we na de lokale verkiezingen van 14 oktober terechtkwamen. Die bood ­onvoorstelbare pedagogische mogelijkheden, zoals die grote crisis van 2010. Wie toen wilde begrijpen wat lopende zaken was, moest gewoon de krant lezen.

De voorbije weken kwam de leerstof over minderheids­regering, moties van vertrouwen, (constructief) wantrouwen en andere droge bepalingen uit de grondwet of het Kamer-reglement tot sprekend leven. Al wegen die voordelen geenszins op tegen de mistroostige, ellendig antipolitieke crisis waarin de Wetstraat zichzelf heeft gestort. Over wat al bij al een beheersbaar probleem was.

Deze collectieve politieke inzinking, bedreven met staatkundige spitsvondigheden en de bijsluiter van de parlementaire democratie, bracht het lelijkste in de politiek naar boven. De illusie dat het ook ergens over ging, werd enkel opgehouden door wie niet langer beseft dat zo’n snapchatdebat slechts een ­momentane lookalike van een echt inhoudelijk discussie is. In de voorbije twee decennia heeft uw dienaar te veel politieke ­crises zien voorbijtrekken, om van deze verbasterde versie wakker te ­liggen.

Het overaanbod verwarring wekt een opgejaagde binnen- en zelfs buitenlandse vraag aan duiding op. Ik heb samen met vele collega’s de voorbije weken getracht wat licht in de schemering te brengen. Dat leidt, zeker met al die polarisering, tot ­ongenode dagelijkse bedenkingen (*) bij mijn functioneren als ‘publiek intellectueel’. Die komen van alle kanten, die gaan alle kanten op. Dikwijls met een verbeten bombarie en nijdige kwetsdrang. Soms met een vorm van betoog, en iets wat aan nuance doet denken. Uitzonderlijk met argumenten en hoffelijkheid, die tot boeiende, dankbare gesprekken kunnen leiden.

Veelal primeren adviezen over hoe onafhankelijkheid, ­objectiviteit, wetenschappelijkheid, deontologie en meer van dat zodanig ingevuld moet worden dat uw dienaar precies ­vertelt wat zij horen willen. Van rechtse systeempoliticoloog, N-VA-slet of salonprof, die meer moet onthullen, contesteren, contextualiseren, tot ‘Carl de sos’, die linkse rat, die meeheult met de MSM en Lügenpresse. Daartussenin: de flegmatiek ­fanatieke, welopgevoede digitale ­partijsoldaten.

Na enkele decennia heb ik daar mijn gedacht van gemaakt, over die rol van publieke intellectueel. Dat gedacht beweegt, kan verschuiven, maar nooit ’s nachts.

Ook het opverende soevereinisme of isolationisme, niet zelden op de golfslag van populisme, dat de noodzakelijke multilaterale aanpak van globale problemen ophoudt, houdt de dag niet vast.

Nochtans baart pakweg migratie grote zorgen. Maar zelfs intergouvernementalisme botst op hardnekkig wantrouwen. Op afkeer. Deels de prijs die ­internationale samenwerkers betalen voor decennialange arrogantie, toen ze nationale soevereiniteit en populair ­draagvlak wegschreven als relict van een afgelopen tijdperk, en kritiek als achterhoedegevecht van wie het weer niet begrepen had. De rush naar heemkunde en heimat is dus begrijpelijk, maar hoe verzoen je die met planetaire problemen?

Dat alles en meer houdt een mens overdag wakker. Wakkere nachten zijn er alleen voor het geluk van dierbaren. En ­rolluiken.

Verdomde vreselijke rolluiken. Niet omdat ze niet naar beneden wilden, nachtelijke duisternis belemmeren. Wel omdat ze beneden bleven, daglicht verijdelen.

In 2018 ging het pardoes met drie vierden van onze rolluiken mis. Geen systeemfout, elk geval kende eigen oorzaken. Zoals een gescheurd lint. Maar wel met dezelfde gevolgen. Werken te klein voor de onvindbare, dure timmerman. Werken te groot voor een politicoloog. Lezingen noch ­lessen, regeringscrisissen, oeverloze vergaderingen, mediadingen, zelfs de onvermurwbare woeker van die bodemloze inbox, niets laat de slaap liggen.

Maar wel die neergelaten ­rolluiken, die van verborgen zons­opgang tot -ondergang herinneren aan de klus die meedogenloos ­faalangst en onhandigheid blootlegt. Elke nacht lachten ze me zachtjes uit, wiegend in gure winterwind: kom nu, meneer de professor van den uitleg, fix us if you can. De rotzakken.

Nog één te gaan.

(*) Omdat ook minderjarigen Zeno lezen, zijn bijgeleverde adjectieven hier niet opgenomen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234