Woensdag 02/12/2020

StandpuntBart eeckhout

Vaccins gratis en niet verplicht maken, is nog maar een eerste stap

Bart Eeckhout.Beeld DM

Bart Eeckhout is hoofdredacteur van De Morgen.

Iedereen kent wel een verhaal over een spreekwoordelijke grootvader die honderd werd door elke ochtend een beker met zes rauwe geklutste eieren als ontbijt te nemen. Je zou dergelijke ‘volkswijsheden’ fake news avant la lettre kunnen noemen. Op basis van moeilijk te verifiëren anekdotes worden stellingen geponeerd die in het beste geval betwistbaar maar soms ronduit gevaarlijk zijn.

Zulke stellingen vormen ook de – onware – kern van het betoog van tegenstanders van vaccinatie. Zij menen, ten onrechte, dat een eenvoudige waarheid over gezond leven – ‘wantrouw chemie en medische vooruitgang’, ‘volg de weg van de natuur’ – verdrukt wordt door een conglomeraat van machtige belanghebbenden – farmabedrijven, regeringen, media...

Twijfelen aan het nut van vaccins is al langer een opborrelend fenomeen. Een jaar geleden, toen Covid-19 nog diende ontdekt te worden, publiceerde deze krant een onderzoeksreeks over vaccintwijfel. Het belangrijkste besluit was dat het grote risico niet zit bij de harde kern antivaxers in de marge, maar wel bij de bredere groep twijfelaars. Zij krijgen niet altijd meteen een repliek op hun vaak gerechtvaardigde vragen, en trekken dan maar zelf het internet op, waar ze bij lotgenoten twijfelachtige antwoorden vinden.

Het aanhoudende goede nieuws over de snelle ontwikkeling van werkzame vaccins tegen het destructieve coronavirus brengt dan ook een uiterst belangrijke nieuwe opdracht voor onze regeringen met zich mee. Om immuniteit voor de hele groep mogelijk te maken, moet het aantal vaccinweigeraars zo klein mogelijk blijven. Het is alvast een eerste goede zet vanwege de federale regering om voorop te stellen dat het vaccin gratis en niet verplicht zal zijn. Dat ontneemt de tegenstand het argument dat de overheid de bevolking onder een juk wil dwingen. Maar dat is nog maar een eerste stap.

Het goede nieuws is dat ons land een traditie heeft om vaccinatiecampagnes redelijk collectief op te volgen. Voorbeelden uit buurlanden tonen evenwel aan dat weinig nodig is om het brede vertrouwen in vaccinatie aan het wankelen te brengen. De impact van de coronapandemie op het vaccinatiebewustzijn kan twee kanten uitgaan. Of het heeft meer mensen ervan overtuigd dat een vaccin de zekerste weg biedt naar een min of meer normaal leven, of de overvloed aan medisch nieuws heeft meer mensen juist wantrouwig gemaakt.

De regering gaat er dus maar beter niet van uit dat de 70 of 80 procent van de bevolking die nodig is voor een collectieve immuniteit zich zomaar volgzaam zal laten vaccineren. Zo vanzelfsprekend is dat helaas niet. Er zal een doorgedreven campagne nodig zijn die liever vandaag dan morgen start. En ze zal gevoerd moeten worden met eerlijke antwoorden op alle mogelijke vragen over de nieuwe vaccins.

En wie weet zal het jaaroverzicht van 2021 dan niet meer zo eenzijdig door één virus gedomineerd moeten worden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234