Zaterdag 25/06/2022
null Beeld DM
Beeld DM

De gedachteBart Eeckhout

Uitgerekend nu de automatische indexering wegslaan, is een keuze voor conflict en collectieve verarming

Bart Eeckhout is hoofdcommentator van De Morgen.

Bart Eeckhout

De brutale Russische invasie van Oekraïne leidt tot onnoemelijk leed, zo herinnerde de Oekraïense president Zelensky ons nog eens bij zijn toespraak via straalverbinding in de Kamer. Het wegnemen van dat leed blijft de eerste en belangrijkste reden om alles in het werk te stellen om het Russische autocratische regime weer op andere, vreedzamere gedachten te dwingen, whatever it takes.

Dat is daarnaast ook een kwestie van eigenbelang. De oorlog duwt de door de pandemie nog kwetsbare Europese economieën in een heuse crisis. De energieschok jaagt de prijsinflatie naar hoogtes die we sinds de donkergrijze jaren 80 niet meer verkend hebben. Ondernemers en consumenten zien de toekomst somber in en passen hun gedrag aan. Stagflatie – de infernale combinatie van stagnerende welvaart en hoge inflatie – hangt dreigend in de lucht.

Om het crisisspook te bedwingen zal koelbloedigheid nodig zijn. Die moet blijkbaar alvast niet verwacht worden van de vertegenwoordigers van werkgevers en werknemers. Aan weerszijden poken zij hun eigen vuur op, met eisen die, vanuit de eigen logica misschien zinvol klinken, maar op dit precaire moment enkel als een provocatie begrepen kunnen worden.

Zo achten de werkgeversorganisaties dit de geschikte gelegenheid om de vaste loonindexering nog eens in vraag te stellen. Vanuit het strikte eigen perspectief van ondernemers die de loonkosten snel zien stijgen is dat nog begrijpelijk. Maar op een moment van een ware energieschok en van snel stijgende levensduurte is dit een compleet ongepast en contraproductief idee dat enkel het consumentenvertrouwen nog verder kan doen wegsmelten. De automatische indexering is een van de steunbalken van de sociale vrede in dit land. Over alles moet altijd gepraat kunnen worden, maar uitgerekend nu die balk wegslaan, is een keuze voor conflict en collectieve verarming.

Ook de vakbonden hadden anderzijds wellicht een betere timing kunnen kiezen om hun eis om de loonnorm op te zeggen nog eens te herhalen. Ook hier geldt: begrijpelijk vanuit de eigen logica. Het Belgische bedrijfsleven komt versterkt uit de coronajaren, met gemiddelde winstmarges die hoger liggen dan ooit. Werknemers hebben daar onvoldoende van kunnen meeprofiteren. Dat kan niet blijven duren. Maar opnieuw: een periode van hoge onzekerheid is niet het allerbeste moment om dit debat te voeren.

Met werkgevers en werknemers die elkaar in de haren vliegen, zal de kalmte van de regering moeten komen. Een crisis met een externe oorzaak – het wegvallen van energiezekerheid – kan je niet zomaar wegtoveren met goed beleid. Wat wel kan, is de schok zo veel mogelijk dempen, door de last rechtvaardig te verdelen en bescherming te bieden aan wie dat het meest nodig heeft.

De belangrijkste opdracht van de regering wordt dus om geen gekke dingen te gaan doen, hoewel de achterban, rechtsom en linksom, juist roept om dat wel te doen. Zou moeten lukken, zou je vermoeden, maar in de politiek is ‘geen gekke dingen doen’ soms moeilijker dan je denkt.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234