Maandag 25/10/2021

Opinie

TTIP is niet dood, wel comateus

Activisten protesteren tegen de onderhandelingen over het TTIP. Beeld AFP
Activisten protesteren tegen de onderhandelingen over het TTIP.Beeld AFP

Ferdi De Ville is professor Europese politiek aan de UGent. Recent verscheen van hem 'De waarheid over het TransAtlantisch Handels-en Investeringsverdrag'.

Nogal wat media berichtten de voorbije dagen over een uitspraak van Sigmar Gabriel, de vicekanselier en minister van Economie van Duitsland. Die had dit weekend gezegd dat de onderhandelingen over het TTIP (het vrijhandelsverdrag tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten) 'de facto' dood zijn. We moeten deze uitspraak echter als een ballonnetje voor politiek gebruik zien, zoals we er deze zomer in eigen land te veel hebben zien passeren (dit weekend in deze krant nog mooi beschreven door Marc Coenen). Voor journalisten en lezers die TTIP en de Europese politiek niet van nabij volgen is dat misschien moeilijker te doorzien dan zulke manoeuvres in binnenlands verband, dus ik leg even uit.

Over drie weken houdt de Duitse sociaaldemocratische partij (SPD) van Gabriel een partijcongres over CETA, een vrijhandelsakkoord tussen de EU en Canada dat al is uitonderhandeld, maar nog moet worden goedgekeurd door de Raad van de EU en het Europees Parlement (en vervolgens geratificeerd door de lidstaten). De partijbasis van de SPD en de Duitse vakbonden zijn erg kritisch over CETA. Zij zien dat akkoord als het kleine broertje van TTIP en vrezen vooral dat een goedkeuring van CETA een precedent schept voor TTIP. Als we het ene laten passeren, kunnen we later moeilijker het andere tegenhouden.

Ferdi De Ville Beeld rv
Ferdi De VilleBeeld rv

Gabriel heeft zich al meermaals als een voorstander van CETA geuit. Hij bevindt zich dus in een moeilijk parket. Bovendien heeft hij de ambitie om de volgende kanselier van Duitsland te worden. Daarvoor mag hij de steun van zijn partijachterban niet verliezen, maar denkt hij ook te moeten vermijden dat hij als vicekanselier voor de SPD in de Duitse regering CETA zou blokkeren, en zo het etiket 'onverantwoordelijk' opgekleefd krijgt. TTIP dood verklaren is een handige oplossing voor dat probleem: hij zal straks aan het SPD-congres kunnen verklaren dat ze niet bevreesd moeten zijn dat een goedkeuring van CETA een precedent vormt voor TTIP, want dat TTIP komt er toch niet.

Als de TTIP-onderhandelingen binnenkort inderdaad mislukken, dan slaat Gabriel met deze uitspraak nog een slag: hij heeft die mislukking ondertussen geframed als het gevolg van de weerstand van EU-politici, onder wie hijzelf, tegen verregaande Amerikaanse eisen. De TTIP-onderhandelingen en het protest ertegen probeert hij zo aan te wenden om zich te presenteren als de verdediger van Duitse en Europese waarden en belangen.

Maar is er verder reden om vandaag te stellen dat het TTIP de facto dood is? Niet meer dan een paar weken of maanden geleden. Er is tijdens de zomer niets gebeurd dat deze uitspraak rechtvaardigt. Wel is het zo dat de onderhandelingen zich al even in een comateuze toestand bevinden. Er worden nog kunstmatige onderhandelingsrondes georganiseerd waar echter geen vooruitgang wordt geboekt. Dat kan ook niet, in de context van de Amerikaanse presidentsverkiezingen.

Maar ik verwacht niet dat men op korte termijn de onderhandelingen ook echt zal stopzetten, na alle politieke energie en kapitaal die er al aan zijn besteed. Men zal even de uitkomst van de presidentsverkiezingen in de VS afwachten en kijken hoe de nieuwe president zich positioneert ten opzichte van vrijhandel zodra hij/zij is ingetrokken in het Witte Huis. Ondertussen hoopt men dat de actiegroepen tegen TTIP buiten adem raken en hun protest niet kunnen blijven organiseren.

Sigmar Gabriel heeft zich al meermaals als een voorstander van CETA geuit. Beeld Getty Images
Sigmar Gabriel heeft zich al meermaals als een voorstander van CETA geuit.Beeld Getty Images
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234