Maandag 13/07/2020

OpiniePaul Krugman

Trumps covid-beleid blinkt uit in dodelijke domheid

Paul Krugman: ‘Nee, Donald Trump, de meldingen nemen niet alleen toe omdat we meer testen. Het percentage positieve tests en ziekenhuisopnames bewijst dat de opstoot van Covid-19 reëel is.’

Paul Krugman is Nobelprijshouder economie en columnist bij The New York Times.

In het begin van de 20ste eeuw werd het zuiden van de VS geteisterd door pellagra, een akelige ziekte met ‘vier D’s’ tot gevolg: dermatitis, diarree, dementie en dood. In 1915 ontdekte dr. Joseph Goldberger, een Hongaarse immigrant in dienst van de federale overheid, haar oorzaak: voedingstekorten als gevolg van armoede en in het bijzonder een op maïs gebaseerd dieet.

De diagnose stond onomstotelijk vast, maar toch weigerden veel burgers en politici in het zuiden ze te aanvaarden. Ze beweerden dat de noorderlingen de epidemie hadden verzonnen om het zuiden te beledigen, of dat de voedingstheorie een aanval op de cultuur van het zuiden was. En mensen bleven aan pellagra sterven.

Doet dat een belletje rinkelen?

Koppige VS

We weten al maanden hoe we Covid-19 onder controle kunnen krijgen. Eerst heb je een strenge lockdown nodig om de prevalentie van de ziekte te beperken. Pas daarna kun je de economie heropenen, waarbij je social distancing handhaaft, grootschalig test en potentieel besmette mensen opspoort en isoleert.

De meeste ontwikkelde landen volgen die aanpak, met goede resultaten. Alleen de Verenigde Staten doen dat niet. Bij ons is het aantal nieuwe gevallen nooit sterk gedaald, omdat de terugval van de besmettingen in New York werd gecompenseerd door stabiele of stijgende cijfers in het zuiden en het westen van het land. Op nationale schaal gaat het aantal gevallen weer de hoogte in en in staten als Arizona, Texas en Florida piekt het.

Nee, Donald Trump, de meldingen nemen niet alleen toe omdat we meer testen. Het percentage positieve tests en ziekenhuisopnames bewijst dat de opstoot van Covid-19 reëel is.

Het is waar dat het nationale dodental afneemt. Dat komt omdat er tijd verstrijkt tussen de besmettingen en de overlijdens, omdat oudere mensen, de meest kwetsbare groep, beter worden beschermd en omdat de artsen meer over de ziekte weten en ze beter kunnen behandelen. Maar we verliezen nog altijd elke dag ongeveer 600 Amerikanen. Dat is per maand zes keer het aantal slachtoffers van 11 september.

Zelfs ‘social distancing’ is partijdig geworden

Waarom doen wij het zo slecht? Voor een groot stuk omdat veel staten hun maatregelen te snel hebben opgeheven. De epidemiologen waarschuwden dat er een nieuwe golf van besmettingen op zou volgen. Ze hadden gelijk.

Daarnaast zijn in Amerika – en alleen in Amerika – elementaire medische voorzorgen het slachtoffer van een cultuuroorlog. Geen mondmasker dragen en dus anderen in gevaar brengen, is een politiek symbool geworden. Trump suggereert dat mensen alleen maar maskers dragen om te tonen dat ze hem afkeuren en veel Amerikanen zien een verplichting om in gesloten ruimten een masker te dragen als een aanslag op hun persoonlijke vrijheid.

Republikeinse aanhangers van Trump in Tulsa troepten deze week samen in een overdekt stadion, zonder mondmaskers. Paul Krugman: ‘Zelfs "social distancing" is partijdig geworden: Republikeinen doen er minder aan dan Democraten.’Beeld REUTERS

Zelfs social distancing is partijdig geworden: Republikeinen doen er minder aan dan Democraten. We hebben daar een demonstratie van gezien in Tulsa, waar een grote (maar kleiner dan verwachte) menigte, meestal zonder mondmasker, samentroepte in een overdekt stadion, de ideale omgeving om het virus te verspreiden.

Trump zal zijn volgende verkiezingsmeeting in Arizona houden, waar Covid-19 explodeert. Maar de Republikeinse gouverneur weigert niet alleen om mondmaskers te verplichten, maar verbood tot enkele dagen geleden zelfs de lokale overheden om hun eigen regels op te leggen.

Wantrouwen

De moraal van het verhaal is dat de jammerlijke respons van de VS op het coronavirus niet uitsluitend aan slecht leiderschap te wijten is – ook al waren tienduizenden levens gespaard gebleven als we een president hadden gehad die de problemen aanpakt in plaats van ze weg te wensen.

We presteren ook zo slecht omdat, zodat het voorbeeld van pellagra bewijst, een deel van de Amerikaanse cultuur vanouds geneigd is om wetenschap te wantrouwen. Vandaar ook de onwil om de realiteit van de evolutie of de dreiging van de klimaatverandering te erkennen.

Wij zijn geen volk van domoren. Veel, waarschijnlijk zelfs de meeste Amerikanen zijn bereid om naar experts te luisteren en zich verantwoordelijk te gedragen. Maar een strijdlustig deel van onze samenleving weigert lastige of ongemakkelijke feiten te aanvaarden en gelooft liever dat de experts het om de ene of ander reden op hen gemunt hebben.

Trump is niet opgewassen tegen de beleidsuitdaging van Covid-19. Maar er is meer: met zijn woorden en daden – zoals zijn weigering om een mondmasker te dragen – heeft hij de antirationele neiging van Amerika aangemoedigd en versterkt. Die afwijzing van deskundigheid, wetenschap en algemene verantwoordelijkheid kost mensenlevens.

© The New York Times

Beeld Photo News
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234