Zaterdag 10/12/2022

Opinie

Trump zit steeds meer als een kat in het nauw

De speciale onderzoeker Robert Mueller heeft het kantoor van Trumps advocaat doorzocht, tot ergernis van de president. Beeld Getty Images
De speciale onderzoeker Robert Mueller heeft het kantoor van Trumps advocaat doorzocht, tot ergernis van de president.Beeld Getty Images

Willem Post is Amerika-deskundige van het Instituut Clingendael.

Willem Post

In de wervelende show die de wereld vanaf Trumps inauguratiedag in de ban houdt, worden onze ogen als toeschouwers steeds groter en de wangen roder. We zitten nu in een fase dat deze moderne zonnekoning, die per Twitter regeert, in de voetsporen van Richard 'Watergate' Nixon lijkt te treden.

Nu de speciale Russiagate-onderzoeker Robert Mueller de verregaande stap heeft genomen om het kantoor van Trumps advocaat ondersteboven te keren, waarbij zelfs de vertrouwelijke advocaat-cliëntstukken in beslag zijn genomen, is Trump furieus. Zoals Nixon ook vloekend en tierend door het Witte Huis stampvoette, zo doet Trump dat nu in het wereldwijde Twitter-landschap. Hij roept dat hij deze zoveelste verkeerde Mueller-actie een heksenjacht vindt, die beschouwd moet worden als "een aanval op Amerika, op alles waar wij voor staan".

Willem Post. Beeld rv
Willem Post.Beeld rv

Dat een president zo fulmineert tegen een speciaal onderzoeker, die bij de verlenging van zijn directeurschap bij de FBI de steun kreeg van alle honderd senatoren, is onvoorstelbaar. Een alom gerespecteerde Republikein notabene. Mueller wordt breed gezien als 'Mr. Onkreukbaarheid'. Een baken van stabiliteit, waar heel veel Amerikanen zich momenteel aan vasthouden. Als Trump Mueller inderdaad ontslaat, of zijn toezichthouder Rod Rosenstein van het ministerie van Justitie, dan is dat gelijk aan het zogenaamde 'Saturday Night Massacre', waarbij Nixon zijn openbaar aanklager Archibald Cox ontsloeg. Het begin van een snel einde.

Toegegeven, de geschiedenis herhaalt zich nooit op dezelfde wijze. Er zijn nu veel minder gematigde Republikeinen die een impeachment vlot zullen steunen. Maar zeker is dat dit scenario de Verenigde Staten in een politieke crisis zal storten en dat beschadigt sowieso vooral president Trump. De Democraten zullen de Republikeinen en hun president de politieke oorlog verklaren en op alle mogelijke manieren het politieke proces, dat nu al weinig compromissen kent, traineren.

En bij nu al zoveel tumult zullen de Democraten bij de novemberverkiezingen voor het Congres extra gemotiveerd zijn om naar de stembus te komen. Republikeinen vrezen, gezien een aantal overwinningen van Democraten in tussentijdse verkiezingen in donkerrode gebieden, een 'blauwe golf' in november. Als dat gebeurt, zal Trump zeker de politieke rekening van zijn partijgenoten krijgen. Een gekortwiekte president.

Ook ten aanzien van de buitenlandse politiek is de president steeds meer een kat in het nauw. Trump heeft, anders dan Obama eerder, vorig jaar na een chemische aanval van Assad wel teruggeslagen middels het afvuren van Tomahawk-raketten. Het heeft alleen weinig uitgehaald voor wat betreft de situatie op de grond. Het gedeelde succes is inmiddels wel dat IS is gekortwiekt, maar de echte politieke winnaars zijn qua invloed de Assad-regering, Rusland en Iran.

Met de aankondiging om Amerikaanse soldaten uit Syrië geheel terug te trekken, vertoont Trump 'Obama-gedrag' want die had in Irak ook een vaste exitdatum gegeven. Dat speelt de tegenstander in de kaart en was in de ogen van Trump een staaltje van ongekend amateurisme. Dat zou Trump nooit overkomen.

En dan escaleert het opeens weer. Met een vergeldingsaanval na een nieuwe chemische aanval zouden de Verenigde Staten juist opeens een geheel ander militair signaal afgeven, nu Assad weer niet heeft geluisterd naar de stem uit het Witte Huis en de raketten van vorig jaar. Veel beter is om actief in Syrië in te zetten op diplomatiek overleg en een wederopbouwplan, gezien het onvoorstelbare leed en de grote schade die miljoenen Syrische burgers hebben getroffen.

Syrië is nieuw Vietnam

Wat verwoestingen betreft, is Syrië beslist een nieuw Vietnam. Als supermacht, hoeder van mensenrechten en de rule of law moeten de Verenigde Staten een belangrijke rol in Syrië blijven spelen. In sommige toespraken, en zeker ook bij het zien van de gevolgen van een chemische aanval, benoemt Trump in feite de mensenrechten. Ook impliciet. Denk aan de ontzetting die Trump in 2017 emotioneel verwoordde bij het zien van de lijkjes van "beautiful babies".

Washington voert geen consistente politiek ten opzichte van deze brandhaard. Trump is een leider die regeert op basis van woede en impulsen. Eer en ego spelen in dit persoonlijke bewind een dominante rol. Mueller en Assad, hoe totaal verschillend die twee ook zijn, tasten zijn autoriteit aan. Dat tart hem. Het gevolg is dat de binnen- en buitenlandse Amerikaanse politiek steeds meer in het teken komt te staan van de revanchegedachte in plaats van een weloverwogen belangen- en beginselenpolitiek.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234