Dinsdag 22/10/2019
Bart Eeckhout. Beeld rv

Standpunt Bart Eeckhout

Trump, niet Greta Thunberg, zet regeringen aan tot een afwachtende klimaathouding. Waar is de verontwaardiging daarover?

Bart Eeckhout is hoofdredacteur van De Morgen.

Er is iets geks aan de hand in het klimaatdebat. Geef het nog een VN-top of twee en de hele schuld voor de opwarming van het klimaat wordt bij Greta Thunberg en haar supporters gelegd. Zo hevig en persoonlijk zijn de aanvallen op het optreden van de zestienjarige activiste op de klimaattop in New York.

Mag er dan geen kritiek uitgeoefend worden op de positie van de jonge Zweedse die de machtigen der aarde de mantel uitveegt? Natuurlijk wel. Er zijn zelfs sterke argumenten uit de gedragspsychologie die de stelling staven dat een alarmerend discours, zoals dat van Thunberg & co, veeleer een verlammend dan een mobiliserend effect heeft op een breed publiek. Mensen die bang zijn, kruipen nu eenmaal in hun schulp.

Dus ja, natuurlijk valt daar wat over te zeggen. Het valt zelfs ten zeerste te betwijfelen of de concrete, radicale ecologische actie die Thunberg belijdt werkelijk de enige juiste weg is. Kan je bijvoorbeeld met een terugkeer naar kleinschalige landbouw de wereldbevolking voeden en het klimaat redden? Het is zeer de vraag. Laat het debat daarover woeden.

Perspectief

Maar kunnen we de zaken wel in perspectief blijven zien? In New York stelde de Braziliaanse president Jair Bolsonaro dat de wereld geen uitstaans heeft met het Amazonewoud. Waar is de verontwaardiging over een wereldleider die geen poot uitsteekt naar de massale bosbranden in de belangrijkste long van de planeet, en daar nog trots op is ook?

Nog in New York probeerde uiteraard ook die andere oudere, blanke macholeider Donald Trump zijn deeltje van de show te stelen. President Trump liet zijn land uit de klimaatafspraken van Parijs stappen, en dat vindt hij, zo snoefde hij, nog altijd een uitstekend idee van zichzelf. Trumps gedaas heeft het klimaatnegationisme uit de marginaliteit gehaald. Hij, niet Greta Thunberg, zet regeringen wereldwijd aan tot een afwachtende houding. Waar is de verontwaardiging over de toon en stijl van dat discours?

Greta Thunberg is een jonge, kwetsbare vrouw die lak heeft aan protocol en het establishment verstoort. Dat wekt bij sommigen blijkbaar een irrationele woede op. De boodschapper wordt geviseerd omwille van haar boodschap. Nochtans zouden we al sinds de middeleeuwen moeten weten dat ‘burning the witch’ geen meter vooruitgang biedt.

Thunbergs communicatiestrategie is niet de meest gesofisticeerde. Haar radicale voorstellen zijn niet altijd de meest wetenschappelijk onderbouwde. Maar de diagnose over de stand van het klimaat is zeer zeker wel ondersteund door de meest recente en urgente inzichten van de klimaatwetenschap.

Het zou goed zijn dat die inzichten en de vraag wat we er nu echt wel concreet aan gaan doen weer het hart van het debat gaan uitmaken. Dat lijkt toch iets relevanter dan de prangende vraag hoe boos je precies mag kijken in een VN-vergadering.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234