Maandag 18/10/2021

Opinie

Trump en Saudi-Arabië: één front

Donald en Melania Trump in het Murabba-paleis in Saudi-Arabië.  Beeld AFP
Donald en Melania Trump in het Murabba-paleis in Saudi-Arabië.Beeld AFP

Koert Debeuf is Europees directeur van The Tahrir Institute for Middle East Policy.

Amerikaans president Donald Trump gaf dit weekend een opvallende toespraak in Riadh, de hoofdstad van Saudi Arabië. Voor koningen, presidenten en premiers van 55 landen met een bevolking bestaande uit vooral moslims, bracht hij zijn buitenlandse visie naar voren. De boodschap was duidelijk: prioriteit nummer één van de Verenigde Staten is de bestrijding van terrorisme en extremisme. En hij wil dat alle aanwezige landen hem daarbij zouden helpen.

Koert Debeuf. Beeld Koert Debeuf / Facebook
Koert Debeuf.Beeld Koert Debeuf / Facebook

Dat klinkt op zich logisch. Toch is zijn toespraak problematisch en dit vooral omwille van wat hij niet zei. In tegenstelling tot de speech van president Obama in Cairo in 2009, en tot zo ongeveer elke toespraak die een Amerikaanse president over de regio ooit gaf, vermeldde Trump niet één keer mensenrechten, vrouwenrechten of democratie. Hij herhaalde meermaals dat hij van de aanwezige leiders verwachtte dat ze er alles aan zouden doen om terroristen en extremisten uit hun land te verdrijven.

Doe zo voort

Voor autocraten als Sisi in Egypte, Bouteflika in Algerije of Erdogan in Turkije klinkt dit als muziek in de oren. In naam van het gevecht tegen het terrorisme wordt daar – en in vele andere landen – iedereen vervolgd die een kritische stem laat horen. In Egypte alleen werden sinds het aantreden van Sisi niet minder dan 60.000 mensen in de gevangenis opgesloten, terwijl anderen gewoonweg ‘verdwijnen’. Het signaal dat Trump vandaag gaf was simpelweg: doe zo voort.

Dit is een Amerikaanse president onwaardig. De zogenaamde leader of the free world heeft zich afgekeerd van het 70 jaar oude credo dat uiteindelijk democratie en het respecteren van de mensenrechten het beste middel zijn tegen terrorisme en extremisme. Hij laat bovendien de hele, jonge generatie van Arabieren vallen als een baksteen. Zij gaven hun leven voor vrijheid en democratie tijdens de Arabische Lente. Nu worden ze overal vervolgd. Nu weten ze dat ze vanuit de Verenigde Staten geen enkele steun moeten verwachten.

Nucleair akkoord

Een tweede opmerkelijk politiek feit is dat Trump zich volledig aan de zijde van Saudi Arabië schaart in zijn conflict met Iran. En dat luttele dagen nadat het Iraanse volk de hervormingsgezinde president Hurani een nieuw mandaat gaf en diezelfde hervormers de meerderheid behaalden in alle belangrijke gemeenteraden. Iran gaf hiermee het duidelijke signaal dat het wil doorgaan met het verder openen van zijn samenleving én dat het het nucleair akkoord met Europa, de VS, Rusland, China en de Verenigde Naties steunt.

Het is natuurlijk een feit dat de politiek van Iran in Syrië, Irak en Jemen niet bepaald proper is. Maar een oplossing voor deze conflicten zal er maar komen in een politieke dialoog. Door zijn oorlogsverklaring aan Iran sluit Trump die politieke dialoog uit in de komende maanden en misschien zelfs jaren. Bovendien steekt hij zijn middelvinger uit naar alle hervormingsgezinden in Iran die het land uit zijn isolement willen halen, tegen de grote groep van conservatieven in.

De vraag is waarom Trump dit nu allemaal doet? Het lijkt erop dat zijn agenda vooral voor binnenlands gebruik is. Contracten voor honderden miljarden dollars komen vooral de Amerikaanse economie ten goede. Hard zijn voor Iran en alles inzetten tegen IS kalmeert de haviken in zijn eigen partij. Trump is in overlevingsmodus en voor het vermijden van een impeachment-procedure zijn alle middelen goed. Ook al zijn die een ramp voor de rest van de wereld.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234