Dinsdag 22/06/2021

OpinieNicholas Kristof

Trump die blijft dwarsliggen, zou het ergste verraad zijn sinds de afscheiding van de zuidelijke staten

Maskers van president-elect Joe Biden en aftredend president Donald Trump. Beeld REUTERS
Maskers van president-elect Joe Biden en aftredend president Donald Trump.Beeld REUTERS

Nicholas Kristof is columnist bij The New York Times.

Toen het duidelijk werd dat ze de verkiezing van 2016 zou verliezen, sprak Hillary Clinton haar aanhangers als volgt toe: “We moeten dit resultaat aanvaarden. Donald Trump wordt onze president. We moeten hem met een open geest tegemoet treden en de kans geven om te leiden.”

Ze pochte niet dat ze 2,9 miljoen meer stemmen had gekregen dan Trump. Ze stapte niet naar de rechtbank. Ze beschuldigde haar tegenstander niet van fraude. Ze hield zich aan wat de norm is in de Amerikaanse politiek: de verliezer erkent de winnaar.

Die norm is hartverscheurend voor de verliezers. Toen hij in 1952 zijn nederlaag in de presidentsverkiezing toegaf, herinnerde Adlai Stevenson aan een uitspraak van Abraham Lincoln nadat die een verkiezing had verloren: “Hij voelde zich als een jongetje dat in het donker zijn teen gestoten had. Hij was te oud om te huilen, maar het deed te veel pijn om te lachen.” Het deed ook Stevenson pijn, maar toch riep hij zijn aanhang op om Dwight Eisenhower als president te steunen.

Nicholas Kristof. Beeld rv
Nicholas Kristof.Beeld rv

In 2000, toen het Hooggerechtshof een streep trok door Al Gores hoop op het presidentschap, gaf ook hij toe dat het pijnlijk was. Hij had deze boodschap voor de kiezers: “Ik roep alle Amerikanen en vooral iedereen die ons gesteund heeft op om zich achter onze volgende president te scharen.”

Trump zou er goed aan doen de knappe speech van John McCain te lezen, na zijn nederlaag tegen Barack Obama in 2008: “Ik vraag alle Amerikanen die mij hebben gesteund om onze volgende president niet alleen te feliciteren, maar ook onze goede wil aan te bieden en oprecht manieren te zoeken om elkaar de hand te reiken.”

President Trump breekt met de traditie van zijn voorgangers. Hij wrijft zout in de wonden in plaats van te helen. Hij is een erg slechte verliezer. Hij zegt niet gewoon dat we moeten wachten tot alle stemmen geteld zijn, maar strooit verzinsels over fraude rond en beweert tegen alle logica in dat hij gewonnen heeft. Bij zijn basis zaait hij twijfel over de legitimiteit zelf van de Amerikaanse democratie. Volgens een recente peiling denkt 70 procent van de Republikeinen nu dat de verkiezingen vervalst zijn.

Vooraanstaande Republikeinen steunen – op enkele uitzonderingen na – Trump in dit gevaarlijke spel, zoals toen minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo (misschien grappend) “een vlotte overgang naar een tweede regering-Trump” beloofde.

De botte waarheid is dat er geen enkel bewijs van grootschalige fraude of onregelmatigheden bestaat. Hertellingen in de staten hebben in de voorbije twintig jaar hoe dan ook een verschuiving van slechts gemiddeld 430 stemmen opgeleverd. Het is uitgesloten dat hertellingen de uitslag zullen veranderen.

De waarschijnlijkste afloop is volgens mij dat de realiteit beetje bij beetje haar rechten zal opeisen. De rechters zullen Trump in het ongelijk stellen, de stembusuitslag zal worden bevestigd en Trump zal met tegenzin het onvermijdelijke aanvaarden en meewerken aan de machtsoverdracht.

Maar misschien vergis ik mij. Bestaat er een kans dat Trump, als de Republikeinen hem niet intomen maar opjutten, blijft dwarsliggen en een soort staatsgreep probeert te plegen? Dat zou, zoals de historicus Sean Wilentz zegt, “de ergste daad van verraad zijn die Amerika sinds de afscheiding van de zuidelijke staten in 1860-61 heeft gekend”.

Een van de problemen is dat we nu allemaal onze eigen nieuwsecosystemen hebben, die onze vooroordelen versterken en onze verontwaardiging voeden. Toch moeten we trachten het land te helen, door terug te keren naar het fatsoen dat de democratie werkbaar maakt. Biden heeft het goede voorbeeld gegeven door een opening te maken naar de kiezers van Trump, mee te voelen met hun ontgoocheling en de Bijbel te citeren in zijn oproep aan alle Amerikanen om zich te verenigen. Maar hij zal ons allemaal nodig hebben, in beide kampen.

De Republikeinen zeggen schamper dat de Democraten Trump vier jaar lang hebben ondermijnd en nu opeens voor harmonie pleiten. Maar het argument van de Democraten was dat Trump een slechte president was, niet dat hij helemaal geen president zou zijn. Het feit dat je je verlies erkent, belet je niet om kritiek te hebben op de winnaar.

De dag na de verkiezing van 2016 schreef ik: “We hebben verloren, maar we zijn het de natie verschuldigd om door de zure appel te bijten en president Trump een kans te geven.” Nu de Republikeinen verloren hebben, vraag ik hen om door de zure appel te bijten en president Biden een kans te geven.

© The New York Times

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234