Dinsdag 22/10/2019

Opinie

Trump blijft nog twee jaar en vier maanden in het Witte Huis. En ik vrees dat het ergste nog moet komen

Ross Douthat. Beeld kos

Ross Douthat is columnist van The New York Times.

Na de uitgelekte fragmenten uit Bob Woodwards boek rijst opnieuw de vraag  of Donald Trump een buitengewoon gevaarlijke, autoritaire president is die altijd op de steun van zijn adviseurs en zijn partij kan rekenen, of eerder een buitengewoon zwakke president die bijna altijd door zijn zogezegde bondgenoten in toom wordt gehouden?

Ik heb in het verleden de tweede stelling verdedigd, met het argument dat Trump zijn eigen presidentschap niet echt controleert en dat het Republikeinse Congres hem vaker heeft gecorrigeerd dan zijn tegenstanders willen toegeven.

Een jaar na zijn eedaflegging maakte ik een lijstje van de disruptieve of immorele maatregelen die Trump tijdens zijn campagne had beloofd en wees ik erop dat er bijna niets van was terechtgekomen. Geen terugkeer van waterboarding, geen uitstap uit de NAVO of NAFTA, geen reisverbod op moslims (of toch niet meer dan een zwakke geste in die richting), geen wijziging van de wetten op laster om een tegendraadse pers te muilkorven, geen benoemingen van onbekwame vriendjes, geen praktische toegevingen aan Vladimir Poetin, enzovoort.

Maar in het afgelopen half jaar begon ik te twijfelen. Trump heeft vertegenwoordigers van het establishment als H.R. McMaster en Gary Cohn vervangen door televisiemensen die hem bevallen. De handelsoorlogen die hij in zijn campagne beloofde, zijn begonnen. Hij heeft topontmoetingen met bondgenoten gesaboteerd en een knieval gemaakt voor Poetin. Hij heeft het onderzoek van openbaar aanklager Robert Mueller doorlopend aangevallen. Hij heeft migrantengezinnen aan de grens gescheiden, met alle wreedheid die zijn campagne had voorspeld.

En toch is Trump nog altijd ontzettend zwak. Dat is voor een stuk onzichtbaar omdat we er niet bij stilstaan: niemand lijkt te merken dat dit Witte Huis geen wetgevende agenda en geen duidelijk beleid tegenover het Congres heeft.

Sommige zwakheden komen aan het licht wanneer hij stoer probeert te zijn. Het uiteenrukken van gezinnen is daar een voorbeeld van: toen de media er ruchtbaarheid aan gaven, werd die maatregel snel opgeheven omdat de president in zijn eigen partij en zijn eigen Witte Huis geen steun vond om zo'n draconisch beleid door te drukken.

Andere zwakheden merk je aan Trumps pogingen om de beperkingen die zijn bondgenoten of adviseurs hem opleggen, weerwerk te geven. Zijn aanvallen op Jeff Sessions, die hij een gebrek aan loyaliteit verwijt, zijn zowel een aanfluiting van de normale plichten van een president, als een bekentenis dat de Senaat niet toelaat dat hij zijn eigen ministers vervangt. Zijn onderdanige houding tegenover Poetin was niet alleen beschamend, maar toonde ook dat Trump heel graag vriendjes wil zijn met Moskou, maar geen greep heeft op het werkelijke Rusland-beleid van zijn regering.

Andere zwakheden zullen waarschijnlijk alleen achter de schermen zichtbaar zijn en pas in het volgende schandaalboek aan het licht komen. We krijgen er al voorproefjes van, zoals in het recente verhaal over de geslaagde manoeuvres van veiligheidsadviseur John Bolton om het agressieve scepticisme van zijn baas tegen de NAVO uit het slotcommuniqué van de NAVO-top te houden.

Dat alles wijst erop dat het Republikeinse Congres nog altijd in staat is om Trumps grillige gedrag binnen de perken te houden. 'Ja', zullen de Republikeinen zeggen, 'de president is onberekenbaar, gevaarlijk, onbekwaam en onverdraagzaam. Maar dat volstaat niet om hem af te zetten en wij kunnen hem echt wel onder de duim houden.'

De grote fout in die redenering? Veronderstellen dat Trumps zwakheid nooit in radeloosheid zal omslaan en dat deze president zijn machteloosheid zal aanvaarden, zelfs als Mueller iemand uit zijn kring van vertrouwelingen aanklaagt, of als een door de Democraten gecontroleerd Huis van Afgevaardigden een onderzoek begint dat zijn familie dreigt te ruïneren en te schade te maken. Veronderstellen dat Trump nooit, zelfs niet in het uur van wanhoop, een krachtproef met zijn partij zal aandurven.

Donald Trump. Beeld EPA

Maar hij blijft nog twee jaar en vier maanden in het Witte Huis. En ik vrees dat het ergste nog moet komen.

© The New York Times

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234