Maandag 06/04/2020
Beeld DM

StandpuntKirsten Bertrand

Treurig hoe goedbedoelde maar slecht begrepen humor in Aalst zo’n impact heeft op de prachtige traditie

Kirsten Bertrand is hoofdredacteur. 

“Als ze het niet slim aanpakken, worden de Aalstenaars de schietschijf van de wereld.” In een veelgelezen interview in onze weekendkrant waarschuwde professor publiekrecht Koen Lemmens (KU Leuven) voor wat er kon gebeuren als één van de vele carnavalswagens in Aalst een grap zou uitbeelden die de wereldwijde Joodse gemeenschap in het verkeerde keelgat zou schieten. 

Het waren profetische woorden, want het lijkt erop dat alvast één zo’n grap erg slecht is gevallen: die van de klaugmier, dialect voor klaagmuur. Goed gevonden woordspeling, zo op het eerste gezicht, om de stortvloed aan Joodse kritiek van het afgelopen jaar op de korrel te nemen. Alleen: de carnavalisten kregen de mop niet goed uitgelegd aan buitenlandse journalisten, want die verstaan geen Oilsjters. 

Dat de carnavalvierders zich ook nog in een pikzwart mierenkostuum hadden gehesen, inclusief Joods-orthodox hoofddeksel, was alvast voor The Jerusalem Post en voor The American Jewish Committee (de belangrijkste Joodse organisatie in de VS) hét teken om nog tijdens de stoet de Aalsterse carnavalisten te beschuldigen van rauw antisemitisme. Immers, zo luidde hun redenering, het kan niet dat ze Joden vergelijken met ongedierte, dat is namelijk wat de nazi’s ook deden tijdens de jaren 30. 

Nog steeds tijdens de stoet liet premier Sophie Wilmès (MR), zelf van Joodse komaf, weten dat dit Aalst carnaval afbreuk doet aan de waarden en de reputatie van ons land. Volgens haar boodschap, die was doorgesproken binnen de regering, is het nu aan de instellingen om te beoordelen of de karikaturen binnen de wettelijke bepalingen van de vrije meningsuiting vallen, een niet mis te verstane verwijzing naar het feit dat Unia de carnavalisten vorig jaar nog vrijsprak. 

Het is ergens treurig om te zien hoe wellicht goedbedoelde maar slecht begrepen humor zo’n uitgesproken impact heeft op een prachtige traditie als Aalst carnaval. Zoals Lemmens het al zei in het interview: “Dit krijg je niet uitgelegd. De globalisering van de wereld brengt niet automatisch de globalisering van de humor met zich mee.” 

Joden aan de andere kant van de planeet voelen zich gekwetst door wat er in Aalst gebeurt. Mensen worden gevoeliger – zie ook de discussie rond Zwarte Piet – en dus zal wellicht Aalst carnaval in de toekomst méé moeten veranderen. 

Dat het bovendien lijkt alsof men de kwetsende karikaturen hardnekkig blijft voortzetten, speelt niet in het voordeel van de carnavalvierders. “Ik wil er toch op wijzen dat als men er altijd weer een schep bovenop gaat doen, rechters dit op den duur wellicht als kwaad opzet kunnen gaan zien”, legt grondwetspecialist Jogchum Vrielink uit. 

Ook dat zouden weleens profetische woorden kunnen zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234