Woensdag 16/10/2019

opinie

Toch jammer dat het politiek experiment van CD&V niet doorgaat

Johan Leman. Beeld Karel Duerinckx

Johan Leman is antropoloog aan de KU Leuven. 

We hebben het over 'lokale' verkiezingen, waarbij de heer Aron Berger de 9de plaats zou krijgen. Ik schrijf het meteen bij aanvang van dit stukje, om het debat van de week juist te kaderen.

Stel, stél, dat hij in oktober zou zijn verkozen voor CD&V, dan mocht hij meespreken over de lokale toepassing van wet- en regelgeving (bijvoorbeeld over onverdoofd slachten, onderwijs, cultuur) die elders, in de Vlaamse en federale parlementen, door anderen werden beslist. Hij had dat kader moeten leren respecteren.

Zou het einde van de verlichting zijn ingeluid?

Ik weet het, Aron Berger weigert vrouwen uit respect een hand te geven, lees ik in de kranten. Vrouwen doen dat daar trouwens ook met mannen, maar dat blijft onderbelicht. Zo’n sterk religieus-cultureel bepaalde minderheidsvorm van respect tonen, stemt niet overeen met onze manier van doen. 

Er bestaat daarnaast een filmfragment waarin Berger zegt dat gemengd onderwijs voor kinderen kindermishandeling is. Ondertussen is, voor wie wil, de context beter bekend… en die maakt de uitspraak minder verwerpelijk. 

Ten derde sprak hij zich publiekelijk uit tegen homoseksualiteit. Die uitspraak dateert van jaren terug, en mensen die hem kennen, zeggen dat hij daar afstand van neemt. 

Vervolgens kwam aan het licht dat hij 28.500 euro zou hebben afgetroggeld van een zieke oude man. Als dat waar is, pleit dat niet voor hem. Maar ik ken nog partijen waar kandidaten opkomen die weleens voor iets veroordeeld werden.

Resultaat: na de hetze trekt de heer Berger zich terug. Uit zijn commentaar blijkt dat hij in alle geval niet zo wereldvreemd is als men had kunnen vrezen.

Orthodox

De chassidische jood Aron Berger wordt omschreven als 'orthodox' of 'ultraorthodox'. Wat me opviel, is dat alles wat het etiket orthodox heeft als een en hetzelfde gezien wordt. 

Ik las, als ging het over hetzelfde, over het chassidisme en de partij Islam. De partij Islam wordt lokaal gedragen door een strekking binnen het volkse salafisme, en op hoger niveau vermoedelijk via de Al Aqsa International Foundation door het Iraanse sji’isme. 

Ik zie daar grote verschillen met het chassidisme, dat ik liever vergelijk met de Amish. Daarenboven willen de eersten werven en de samenleving in hun zin beïnvloeden, terwijl chassidim en Amish wensen dat niet te doen, integendeel haast. Probeer chassied of Amish te worden, het zal je niet lukken. Salafi word je veel gemakkelijker. 

Een eminent intellectueel en humanist als Martin Buber heeft altijd heel vriendelijk over het chassidisme geschreven. 

Kortom: elke nuance ontbrak in het debat.

Smalend klonk het dat een politieke partij door iemand uit het chassidisme op haar lijst te plaatsen, stemmen zocht in die gemeenschap. Twee vragen dan. Waarom zouden die mensen niet mogen meespelen in de beslissingen over de inrichting van de publieke ruimte, mobiliteit, gezonde lucht in hun buurt? 

En dat een partij stemmen zoekt bij bevolkingsgroepen is toch normaal? Mag ik de vraag omkeren: is het misschien beter dat in onze steden gemeenschappen ontstaan waar geen enkele politieke partij structureel contact mee heeft?

Creatieve bijsturing

Dat een politieke partij een probleem heeft als een van haar kandidaten de hand van vrouwen niet schudt en homoseksualiteit veroordeelt, begrijp ik natuurlijk, zoals ik ook begrijp dat het afwijzen van elke historiciteit in de eigen opvattingen, zoals bij chassidim gebeurt, de betrokkenen in een moeilijke verhouding plaatst met de democratie. Maar het is niet door hen in een isolement te laten, dat daar verandering in zal komen.

Daarom vind ik het jammer dat het experiment niet doorgaat. Uiteraard was wat creatieve bijsturing nodig. Daar dient de politiek voor.

Ik blijf zitten met de indruk dat veel emotie rond deze zaak teruggaat op een ontwikkeling die zich in Vlaanderen aan het voltrekken is. Alles wat op godsdienstig vlak afwijkt van de Belgische seculiere norm wordt ongenadig in de kiem gesmoord.

Stel je voor, heb ik meermaals gedacht, dat een vrome, vreedzame salafi (want die categorie onder de salafi's bestaat ook) de tiende plaats had gekregen bij CD&V. Welk debat hadden we dan gehad? En het kot was nu al zo ongenadig klein.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234