Zaterdag 03/12/2022

OpinieThomas L. Friedman

Thomas L. Friedman: ‘Poetins nieuwe koude oorlog: Europa bevriezen’

Thomas Friedman: 'Ik wou dat ik met zekerheid kon zeggen dat Poetin zal falen (...) Maar dat kan ik niet.' Beeld RV
Thomas Friedman: 'Ik wou dat ik met zekerheid kon zeggen dat Poetin zal falen (...) Maar dat kan ik niet.'Beeld RV

Thomas L. Friedman is columnist bij The New York Times.

Thomas L. Friedman

Hoewel sommige Russische soldaten in Oekraïne met hun voeten stemmen tegen de schandelijke oorlog van Vladimir Poetin, betekent hun overhaaste aftocht niet dat Poetin zich overgeeft. Vorige week opende hij zelfs een heel nieuw front - op het gebied van energie. Poetin denkt dat hij een koude oorlog heeft gevonden die hij kan winnen. Hij gaat proberen de Europese Unie deze winter letterlijk te laten bevriezen door de toevoer van Russisch gas en olie af te sluiten. Zo wil hij de EU onder druk zetten om Oekraïne op te geven.

De voorgangers van Poetin in het Kremlin gebruikten ijskoude winters om Napoleon en Hitler te verslaan, en Poetin denkt duidelijk dat het zijn troefkaart is om de president van Oekraïne, Volodymyr Zelensky, te verslaan, die zijn volk vorige week vertelde: “Rusland doet alles in 90 dagen van deze winter om het verzet van Oekraïne, het verzet van Europa en het verzet van de wereld te breken.”

Ik wou dat ik met zekerheid kon zeggen dat Poetin zal falen - dat de Amerikanen hem zullen overtroeven. En ik wou dat ik kon schrijven dat Poetin spijt zal krijgen van zijn tactiek, omdat die Rusland uiteindelijk zal veranderen van de energietsaar van Europa in een energiekolonie van China - waar Poetin nu veel van zijn olie tegen een fikse korting verkoopt om zijn verlies aan westerse markten te boven te komen.

Ja, ik wou dat ik al die dingen kon schrijven. Maar dat kan ik niet - niet tenzij de VS en zijn westerse bondgenoten ophouden te leven in een groene fantasiewereld die zegt dat we van vuile fossiele brandstoffen kunnen overstappen op schone hernieuwbare energie door gewoon een knop om te draaien.

Ik wou dat dat mogelijk was. Ik bepleit al decennialang schone energie en het tegengaan van de klimaatverandering. Ik ben nog steeds helemaal voor die doelen. Maar je kunt het doel niet willen, tenzij je ook de middelen hebt gewild.

En dat hebben we aantoonbaar niet gedaan.

Een deukje

Ondanks alle investeringen in wind- en zonne-energie in de afgelopen vijf jaar zijn fossiele brandstoffen - olie, gas en kolen - in 2021 nog steeds goed voor 82 procent van het totale mondiale primaire energieverbruik (nodig voor zaken als verwarming, vervoer en elektriciteitsopwekking), een daling van slechts drie procentpunten in die vijf jaar.

In een wereld met een groeiende, energiehongerige middenklasse in Azië, Afrika en Latijns-Amerika zijn enorme hoeveelheden nieuwe schone energie nodig om zelfs maar een klein deukje in onze totale energiemix te maken. Het is geen kwestie van een knop omdraaien. We hebben een lange overgang voor de boeg, die we alleen zullen halen als we dringend slim en pragmatisch denken over energiebeleid, dat op zijn beurt zal leiden tot meer klimaatzekerheid en economische zekerheid.

Anders kan Poetin Oekraïne en het Westen nog steeds ernstige schade toebrengen.

Voordat de oorlog in Oekraïne uitbrak, leverde Rusland bijna 40 procent van het aardgas en de helft van de kolen die Europa gebruikte voor verwarming en elektriciteit. Vorige week kondigde Rusland aan de gasleveringen aan Europa grotendeels op te schorten tot de westerse sancties tegen Rusland zijn opgeheven. Poetin heeft ook gezworen alle olietransporten naar Europa stop te zetten als de westerse bondgenoten hun plan uitvoeren om de prijs voor Russische olie te beperken.

Zonder voldoende betaalbare alternatieve leveringen van aardgas, meldde de Financial Times, hebben sommige fabrieken in Europa hun deuren moeten sluiten, “niet in staat om de kosten van de brandstof te betalen”. Energierekeningen - in sommige Europese landen met 400 procent gestegen - “duwen consumenten in de armoede”.

Voor sommigen is de keuze deze winter warmte of eten. Dat dwingt hun regeringen ertoe enorme subsidies te verstrekken, waardoor hun begrotingen worden ontwricht, in de hoop populistische reacties en de druk om Oekraïne te laten capituleren voor Poetin af te wenden - en sommigen gaan ook weer kolen stoken.

Transmissielijnen

Als we de olie- en gasprijzen willen doen dalen tot een redelijk laag niveau om de Amerikaanse economie van energie te voorzien en tegelijkertijd onze Europese bondgenoten willen helpen ontsnappen aan de wurggreep van Rusland, terwijl we allemaal ook de productie van schone energie versnellen - noem het onze ‘energietriade’ - hebben we een overgangsplan nodig dat klimaatzekerheid, energiezekerheid en economische zekerheid in het juiste evenwicht brengt.

President Biden heeft net een enorme impuls gegeven aan de Amerikaanse productie van schone energie met zijn klimaatwet, die ook schonere gas- en olieproductie aanmoedigt door slimme stimulansen om methaanlekkage door olie- en gasproducenten tegen te gaan en door hen aan te moedigen meer te investeren in koolstofopvangtechnologieën.

Maar de belangrijkste factor voor een snelle uitbreiding van onze exploitatie van olie, gas, zon, wind, geothermische energie, waterkracht of kernenergie is de bedrijven die ze nastreven (en de banken die ze financieren) de zekerheid geven dat als ze miljarden investeren, de overheid hen zal helpen om snel de transmissielijnen en pijpleidingen aan te leggen om hun energie op de markt te brengen.

Groenen houden van zonnepanelen, maar haten transmissielijnen. Succes met het redden van de planeet met die aanpak.

Philip Anschutz, de conservatieve miljardair die een fortuin maakte met boren naar olie, heeft geprobeerd een hoogspanningslijn aan te leggen om zijn gigantische windmolenpark in Wyoming te verbinden met zijn geplande markt in Las Vegas. De planning voor die lijn begon zeventien jaar geleden, en pas afgelopen december bereikte Anschutz eindelijk “een overeenkomst met een ranch in Colorado om zijn land te doorkruisen” om zijn schone elektronen naar de markt te brengen, aldus Bloomberg.

“Veel van de beste plaatsen om schone energie te ontwikkelen zijn verafgelegen woestijnen en vlakten,” vervolgde het verhaal, “maar het aanleggen van elektriciteitsleidingen om ze te bereiken kan tien jaar of langer duren vanwege de goedkeuringen die nodig zijn van staatsinstellingen, de federale overheid en particuliere landeigenaren. De vertragingen zijn een van de grootste bedreigingen voor de ambities van de Amerikaanse president Joe Biden om de elektriciteitsnetten te verlossen van fossiele brandstoffen.”

Om de cruciale steun van senator Joe Manchin voor het klimaatpakket van Biden te winnen, hebben de Democratische leiders van de Senaat onder leiding van Chuck Schumer ingestemd met een nevenovereenkomst: het steunen van een wetsvoorstel dat milieu- en andere regelgevende controles zou stroomlijnen, maar niet elimineren, die nu vaak de vergunningen voor transmissielijnen en pijpleidingen vertragen die nodig zijn om gas-, olie-, zonne- en windenergieprojecten economisch levensvatbaar te maken.

Als onze belangrijkste weg naar decarbonisatie loopt via de elektrificatie van voertuigen en de opwekking van elektriciteit uit hernieuwbare energiebronnen, hebben we meer transmissieroutes nodig om meer elektriciteit te verplaatsen - en we hebben meer aardgasback-upsystemen nodig voor als de zon niet schijnt en de wind niet waait.

Moraliseren

Om die en andere redenen wil Biden, net als bijna elke Democratische senator, dat dit vergunningenpakket wordt goedgekeurd. Schumer wil het als bijlage toevoegen aan de wet op de permanente resolutie die het Congres moet aannemen om de regering door te laten gaan na het begrotingsjaar, dat eindigt op 30 september.

Helaas heeft senator Bernie Sanders zich ertegen uitgesproken - net als meer dan 70 Democratische leden van het Huis, meestal van de Congressional Progressive Caucus. Het is niet duidelijk hoeveel leden zo ver zullen gaan dat zij de wet op de overheidsfinanciering zullen blokkeren als deze vergunningswetgeving erin is opgenomen, maar de kans bestaat.

Thomas Friedman. Beeld rv
Thomas Friedman.Beeld rv

De lobbyisten van de oliemaatschappijen hebben de Republikeinen gevraagd de progressieve tegenstanders te compenseren en voor de wetgeving te stemmen. Maar de G.O.P. heeft de oliemaatschappijen wandelen gestuurd: de Republikeinen zullen niets doen om Biden nóg een succes te bezorgen.

Ik weet niet wie er onverantwoordelijker is: de moraliserende progressieven die een smetteloze groene revolutie willen met zonnepanelen en windmolenparken maar geen nieuwe transmissielijnen of pijpleidingen, of de cynische Republikeinen die liever Poetin zien winnen en onze energiebedrijven zien verliezen dan het goede te doen voor Amerika en Oekraïne door Biden gelijk te geven.

Ik kan het niet genoeg herhalen: het Amerikaanse energiebeleid moet vandaag het democratische arsenaal zijn om het petro-poetinisme in Europa te verslaan, door onze bondgenoten tegen redelijke prijzen de broodnodige olie en gas te leveren zodat Poetin hen niet kan chanteren.

Het moet de motor van de economische groei zijn die de schoonste en meest betaalbare energie uit fossiele brandstoffen levert naarmate we overgaan op een koolstofarme economie. En het moet de voorhoede zijn bij het opschalen van hernieuwbare energie om de wereld zo snel mogelijk naar die koolstofarme toekomst te leiden.

Elk beleid dat deze drie aspecten niet maximaliseert, zal ons minder gezond, minder welvarend en minder veilig maken.

© 2022 The New York Times Company

``

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234