Donderdag 26/01/2023

OpinieThomas L. Friedman

Thomas Friedman: ‘Verwacht het onverwachte in de oorlog om Oekraïne’

Columnist Thomas L. Friedman Beeld EPA/AFP
Columnist Thomas L. FriedmanBeeld EPA/AFP

Thomas L. Friedman is columnist bij The New York Times

Thomas L. Friedman

Elke oorlog brengt verrassingen mee, maar het opvallendste aan Vladimir Poetins oorlog tegen Oekraïne – en bij uitbreiding het democratische Westen – is het aantal onaangename verrassingen voor Poetin en aangename verrassingen voor Oekraïne en zijn bondgenoten.

Poetins eerste onaangename verrassing is het vastlopen van zijn offensief. Dankzij het heldhaftige verzet van de Oekraïners zit een snelle overwinning er niet meer in.

Een andere verrassing is de golf van de omikronvariant in China, dat de pandemie met grootschalige lockdowns tracht in te dijken. Reizen tussen steden zijn verboden, fabrieken liggen stil, winkelcentra zijn gesloten. Het gevolg? De vraag naar ruwe olie valt terug, zodat de koers van ongeveer 130 dollar per vat onder de 100 dollar gedaald is. En welk land heeft hoge olieprijzen broodnodig, omdat het weinig anders kan verkopen om zijn oorlog te betalen? Het Rusland van Poetin.

De verrassingen blijven komen. Het is wonderlijk om te zien hoe Poetin in zijn eigen leugens verstrikt raakt. Drie weken geleden beweerde hij dat hij Oekraïne van zijn ‘nazileiders’ zou bevrijden en Kiev weer in het Russische moederland zou inlijven. Vandaag bombardeert hij de Oekraïense steden in het wilde weg om de wil van hun burgers te breken. Hoe kun je de ene dag zeggen dat Oekraïne en zijn volk deel uitmaken van de Russische beschaving – met een gedeelde taal, cultuur en godsdienst – en de andere dag het land kapotschieten?

Dit is het soort gevaarlijke waanzin dat je ziet bij een versmade minnaar of in een eremoord. Het is een schokkend en beangstigend verschijnsel bij de leider van een supermacht met zo’n 6.000 kernkoppen. En het voorspelt onheilspellende verrassingen.

Ik ben altijd onder de indruk van de moed die gewone mensen in een oorlog aan de dag leggen. In dit geval niet alleen Oekraïners maar ook Russen die weigeren om Poetins leugens te geloven. Kijk naar Marina Ovsyannikova, een medewerkster van de Russische staatszender Kanaal 1 die tijdens een druk bekeken nieuwsuitzending achter de presentatrice verscheen met een bord met ‘Stop de oorlog. Geloof hun leugens niet.’ Ze werd ondervraagd en is – voorlopig – vrij, waarschijnlijk omdat Poetin geen martelaar van haar wil maken.

Boekingen via AirBnb

En tot slot zie je in een oorlog ook buitengewone daden van goedheid. In deze oorlog kwamen die soms spontaan en onverwacht. Een voorbeeld is AirBnb, dat begin maart merkte dat zijn klanten spontaan een manier hadden gevonden om zijn boekingsplatform te gebruiken om Oekraïne te helpen.

In de voorbije twee weken hebben mensen uit 165 landen via AirBnb meer dan 430.000 overnachtingen geboekt in Oekraïense woningen. Niet met de bedoeling om de kamers te gebruiken, maar gewoon om het geld aan de Oekraïense gastheren te schenken, die ze in de meeste gevallen niet kennen. AirBnb heeft alle vergoedingen en kosten voor boekingen in Oekraïne tijdelijk opgeschort, zodat de gastheren in totaal 17 miljoen dollar rechtstreeks hebben ontvangen. Gasten uit de VS, het Verenigde Koninkrijk en Canada boeken het vaakst, maar ook Australië, Duitsland en verscheidene andere Europese landen staan in de top 10.

Daarnaast hadden zondag al ongeveer 36.000 mensen uit 160 landen ingetekend op Airbnb.org, het non-profitfiliaal van de onderneming, om vluchtelingen uit Oekraïne thuis op te nemen. USAID, het gigantische Amerikaanse Agency for International Development, had onmogelijk zo snel een zo grote impact kunnen hebben.

Veel van de Oekraïense gastheren die via de boekingen geld hebben ontvangen, hebben de donors aangeschreven, zodat nieuwe vriendschappen ontstaan zijn en buitenlanders de impact van deze oorlog veel beter begrijpen. Zo groeit een gemeenschap van goedheid die Poetins tanks niet kan verslaan, maar de Oekraïners vertelt dat zij – in tegenstelling tot Poetin – niet alleen zijn.

Dit fenomeen verrast mij niet. Ik heb altijd gesteld dat de globalisering meer dan alleen maar handel inhoudt. Ze is ook het vermogen van landen, ondernemingen en nu ook steeds vaker individuen om verbinding met elkaar te maken en globaal te handelen. Het verlangen naar verbondenheid zit ingebakken in de mens, en de moderne technologie maakt het elke dag gemakkelijker en goedkoper om het waar te maken.

Wat de aangename verrassingen in deze oorlog zo bijzonder maakt, is dat de mensen die er verantwoordelijk voor waren ze niet hadden verwacht. Maar laten we voorzichtig blijven. Er zullen nog meer verassingen komen – en ze zullen niet altijd aangenaam zijn.

© 2022 The New York Times Company

Complete verwoesting in Charkiv. Beeld AP
Complete verwoesting in Charkiv.Beeld AP

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234