Dinsdag 16/07/2019

Column

Theresa May houdt het nog wel even vol. Maar veel huppeldansjes zijn er niet meer bij

Hugo Camps Beeld Karoly Effenberger

Dissidentie mag ook. Onder die vlag vaart Hugo Camps op donderdag.

Fysiek is ze een kruidenvrouwtje, mentaal een shovel. Theresa May verenigt de uitersten van de menselijke diersoort in haar politieke bestaan. Ze wekt zowel mededogen als afkeer, met de tragische bijkomstigheid dat empathie haar niet wil bereiken.

Wekenlang wordt ze nu al uitgehongerd door haar eigen parlement. Ze verliest de ene brexitstemming na de andere en wordt publiekelijk weggehoond door de tenoren van haar partij. De plannen voor uittreding uit de EU zijn haar particulier slagveld geworden. Margaret Thatcher werd jarenlang geïconiseerd als harde tante, maar het gevecht van May rond de brexit is even indrukwekkend. En zij kon er nog een huppeldansje aan toevoegen – wat we van Thatcher nooit gezien hebben.

Wat beweegt Theresa May? Is ze machtsgeil of bezorgd om het VK? Hoe belangrijk is de afrekening met partijgenoten in haar onverzettelijkheid? De Britse politiek is al jaren tot in het perfide gepersonaliseerd. Hoor de schreeuwlelijk Boris Johnson loeien en je hoopt zachtjes dat de kinderen naar bed zijn. Johnson is verbaal vergif.

Dat is Theresa May niet. Zij vliegt in het holst van de nacht naar Straatsburg voor een paar vergeefse komma’s in het compromis van het compromis. Niet dat het geholpen heeft, maar de inzet verdient respect. Het is wanhoop met tanden.

De Britse premier is iets te veel Marianne Thyssen en iets te weinig Laurette. Ze is een beetje tuttig in haar pleidooien en replieken. Ze wordt niet bestraald door het hoge licht van de bühne. Eigenlijk een regenmeisje. Haar granieten kern blijft onzichtbaar, maar is er wel. Haar positie komt niet meer weg uit de genadeloze druk van de Conservatieve Partij. Vince Cable, de leider van de LibDems vroeg zich af of er ooit al een premier twee keer een nederlaag heeft geleden en toch voortdoet met het beleid. Al haar heronderhandelingen met de EU om een meerderheid voor de brexit tot stand te brengen in het parlement hebben gefaald. Toch blijft Theresa gaan voor de laatste snik.

Het heeft iets pathetisch, maar in Londen is politiek per definitie een toneelstuk. En de acteurs mogen vernederd en gemarteld worden. Het aantal slagen onder de gordel dat premier May de laatste tijd heeft moeten incasseren, is niet bij te houden. Ook bitter: ze worden meestal uitgedeeld door haar zogenaamde politieke vrienden. Hoe eenzaam wil je zijn in Downing Street 10?

Hoe overmoedig ook? Hoewel het mandaat van de gekozenen tot mei 2020 liep, kondigde de premier op 18 april 2017 geheel onverwacht vervroegde parlementsverkiezingen aan. May hoopte een steviger basis te verwerven voor de brexitonderhandelingen. Nee dus. De Conservatieven verloren de absolute meerderheid in het Lagerhuis. May ging vrolijk verder met een minderheidskabinet. Ontslag nemen komt in haar stijf gecoiffeerde brein niet op. Zij telt niet in stemmen, zij telt de stofdeeltjes van prestige. De macht die haar dat verleent, wordt bevochten met een leeuwinnenhart. Haar seutige aanblik ten spijt is Theresa May een pure machtspolitica, tot in de bijhorende intriges en liquidaties.

Motie van wantrouwen in het kwadraat

De tabloids hebben vernietigend uitgehaald naar de strategie die de Britse premier er op nahoudt om de brexit door de strot van het parlement te rammen. Sommige waarnemers hebben het over een eigenzinnige dame. Bij de stemming over het aangepaste brexitakkoord kwam een aantal partijleden niet eens opdagen, de bankjes aan Conservatieve zijde bleven akelig leeg. Belangrijke bewindslieden ontbraken op de eerste rij. Het was een signaal: blijf toch lekker thuis voor de riedel van May. Het is een veeg teken als de eigen partijvrienden niet eens de moeite nemen om hun eerste minister te horen spreken. Dat is een motie van wantrouwen in het kwadraat.

Ook Europa komt niet onbeschadigd uit de brexitdeal. Uitstel is een laffe oplossing voor de meningsverschillen. Het is een verdovend geschenk dat de Conservatieven van Theresa May niet verdienen. Voor de premier zelf is het ook een nederlaag. Alle inspanningen, herschrijvingen en nachtelijke pendelvluchten hebben tot niets geleid. De brexit blijft als het monster van Loch Ness boven het Europese kluwen hangen. Over de grensperikelen met Ierland is niets uitgeklaard. De werking van de douane-unie blijft experimenteel. De inwoners van het Verenigd Koninkrijk en de expats blijven in onzekerheid hangen over hun toekomst.

Theresa May houdt het nog wel even vol. Maar veel huppeldansjes zijn er niet meer bij. Het blijft strompelen en struikelen onder een aanzwellend koor van vijandige kreten. Europa nu dan pas goed als kakofonie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden