Dinsdag 28/09/2021
Julie Cafmeyer. Beeld DM
Julie Cafmeyer.Beeld DM

ColumnJulie Cafmeyer

Terwijl ze haar borsten verliest en uit bed gezet wordt, zeggen ze haar positief te blijven

Julie Cafmeyer is columnist.

In haar boek Het ontsterven getuigt de Amerikaanse schrijver Anne Boyer over haar strijd tegen borstkanker. Aan de hand van dromen, essays en wetenschap probeert ze vat te krijgen op deze crisis. Ze zoomt uit en stelt ziek zijn en de bijhorende gezondheidsindustrie zodanig in vraag dat haar nuchterheid bij momenten bevreemdend aandoet.

Haar verslag wijst erop dat er in dit tijdperk geen ruimte voor de zieke is. Terwijl Boyer tijdens de chemo haar wenkbrauwen, haar haar, haar wimpers, haar gedachten, haar energie, haar eetlust, haar productiviteit, haar borsten en haar vruchtbaarheid verliest, wordt haar via folders, dokters en blogs aangeraden om vol te houden, om positief te blijven.

“Neem wenkbrauwtatoeages, neem halvemaanvormige lapjes siliconen onder je littekenweefsel en bedek je kale hoofd met een fleurig sjaaltje.”

De zieke schrikt ons af omdat ze ons doet denken aan de dood. De zieke wordt dus overweldigd door een overmaat aan positiviteit. De dood is taboe, dus verman jezelf.

In dit neoliberale systeem worden wij geacht om met de glimlach te allen tijde zichtbaar te blijven, om verder te gaan, tot we erbij neervallen. Of zoals Boyer stelt: “Een kapitalistisch medisch universum waarin elk lichaam te allen tijde om winst moet draaien.”

Haar verhaal wordt nog ongemakkelijker als ze getuigt over hoe ze na een tweezijdige borstamputatie uit de narcose wordt gewekt en zonder pardon uit haar kamer wordt gezet. Ze geeft de verpleegster aan dat ze nog niet weg kan, dat ze pijn heeft, dat het niet vanzelfsprekend is om iemand te vinden die thuis voor haar zorgt. “Hoe eloquent we vanaf ons bed in de verkoeverkamer ook beogen dat we zorg nodig hebben nu we zijn opengesneden, nu we bloeden, rauw zijn, geschokt, gepijnigd en platgespoten, we krijgen die zorg niet.”

Boyer wordt niet alleen uit haar bed gezet, ze wordt ook meteen naar haar werk gereden. De zorgverzekering dekt niet genoeg, waardoor ze als alleenstaande moeder niet anders kan. Ze schrijft: “En daar zitten we dan, grotendeels dood, en toch moeten we naar ons werk.”

Boyer beschrijft de ineenstorting van de verzorgingsstaat. Er wordt bespaard op (voornamelijk vrouwelijke) zorgers, terwijl er miljarden naar de kankerindustrie gaan. Eén infuus met chemo kost bijvoorbeeld meer dan haar jaarlijkse inkomen.

Ziekte draait in deze tijd om winst. Zolang de patiënt opbrengt, mag ze in bed blijven liggen. Zo niet, wordt ze vriendelijk verzocht om elders te produceren of te consumeren. Door deze dynamiek is er geen uitweg voor de zieke. Er worden geen plekken ingericht waar mensen tot rust kunnen komen. Geen economisch systeem bedacht zodat mensen kunnen herstellen. Dit fenomeen is gewelddadig voor onze lichamen en lijkt schadelijker dan de ziekte zelf.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234