Woensdag 22/05/2019

Opinie Keyvan Shahbazi

Teheran respecteert alleen harde tegenstanders

De Iraanse president Hassan Rouhani houdt een toespraak in Teheran. Beeld AFP

Keyvan Shahbazi, afkomstig uit Iran, is cultureel psycholoog en columnist van de Volkskrant, waar deze bijdrage vandaag ook verschijnt.

Verrukt van het grote succes van zijn appeasementpolitiek keerde de Britse premier Chamberlain in 1938 uit München terug. Hij had met de rijkskanselier Adolf Hitler een akkoord bereikt. In ruil voor het inwilligen van al zijn territoriale eisen in centraal Europa, had de Führer toegezegd geen oorlog te beginnen tegen Engeland en Frankrijk. Zo kreeg Hitler de gelegenheid om versneld zijn macht en invloed in Centraal-Europa uit te breiden en strategische posities in te nemen. De critici kregen het verwijt geen verstand te hebben van internationale politiek, de diplomatie en het sluiten van compromissen. De afloop is bekend.

Totalitaire regimes interpreteren het streven naar een compromis als een teken van zwakte van de tegenpartij. Wie met een totalitaire leider wil onderhandelen, moet kunnen laten zien dat hij minstens even hard kan terugslaan. Je zou denken dat Europa die les wel geleerd heeft uit de confrontatie met het fascisme en het Sovjet-communisme in de 20ste eeuw. Confrontaties die fataal zouden zijn afgelopen als Amerika geen leiderschap had getoond.

In het sleuteljaar 1979 werd de Iraanse revolutie tegen de dictatuur van de sjah gekaapt door de islamisten. Op slag werd de spirituele, persoonlijke beleving van de islam door de politieke interpretatie daarvan gemarginaliseerd. De religie werd geannexeerd door een ideologie. Totalitarisme had een nieuwe verschijningsvorm gevonden, toegespitst op het Midden-Oosten. Sindsdien heeft de uitgezaaide cyste over de hele wereld ontelbare slachtoffers gemaakt.

Geldinjecties

In 2013 koos Europa – op de bagagedrager van de meest Europese president van Amerika uit de recente geschiedenis – opnieuw voor de appeasementpolitiek tegen het totalitarisme. De verstikkende sancties die de Iraanse ayatollahs op de knieën hadden gebracht, werden opgeheven in ruil voor de vrijlating van vier Amerikaanse gijzelaars en de begrenzing van het nucleair programma tot 2023. De flagrante mensenrechtenschendingen, de ontwikkeling van de ballistische rakettechnologie en de destabilisering van de regio door terrorisme mochten doorgaan. Sterker nog, die kregen een boost door verschillende financiële injecties. Zo is vrijwel direct 1,7 miljard dollar aan geblokkeerde gelden op pallets overgevlogen naar Teheran.

Met het aantreden van de voormalige communiste Federica Mogherini als buitenlandchef van de EU kreeg het jarenlange zoeken met een zaklamp tussen de ayatollahs naar ‘hervormingsgezind’ en ‘gematigd’ een nieuw dieptepunt. Misselijkmakend waren haar behoofddoekte selfies in Teheran met baardmannen met bloed aan hun handen.

Demonstraties tegen de VS in de Iraanse hoofdstad Teheran. Beeld Photo News

De opkomst van IS wakkerde in sommige kringen in Europa zelfs even het waanidee aan dat het Iraanse regime een bondgenoot zou zijn. In de Iraanse diaspora doet het hardnekkige gerucht de ronde dat de Europese inlichtingendiensten hebben samengewerkt met Iran bij identificatie, opsporing en uitschakeling van de Syrië-gangers. Daardoor is in Iran het misverstand ontstaan dat er een wederkerigheid in de samenwerking zit. Voor wat hoort wat, zouden de ayatollahs gedacht hebben, waarna de standrechtelijke executie van de twee dissidenten in Nederland via de Libanese Hezbollah zijn besteld bij de Europese drugskartels.

Met de vrijgekomen miljarden breidden de messianistische ayatollahs gestaag hun macht en invloed in de regio uit. Ze bouwden met volmacht opererende proxylegers vanaf de Jemenitische Bab el Mandeb (toegang tot het Suezkanaal), via de Straat van Hormuz (toegang tot de Perzische Golf), de nabijheid van de Amerikaanse bases in Afghanistan en Irak, de Middellandse Zee-havens van Syrië en Libanon, tot de Israëlische grens. Vandaar de herhaaldelijke sarcastische adviezen van de generaals van de Revolutionaire Garde aan de Joden in Israël om zwemles te nemen.

Alarmsignaal

Anno 2019 is Amerika uit het nucleair akkoord, de Revolutionaire Garde staat op de terreurgroepenlijst en de Iraanse economie is door de hernieuwde en uitgebreidere sancties volkomen geïmplodeerd. Het streven is om de Iraanse olie-export naar nul te reduceren. “In dat geval zorgen we ervoor dat geen enkele tanker door de Straat van Hormuz en Bab el Mandeb vaart”, was de herhaaldelijke repliek uit Teheran.

Het alarmsignaal afgelopen week was de installatie van geavanceerde korteafstandsraketten op de speedboots van de Revolutionaire Garde en inlichtingen over een aanslag op een Amerikaanse basis in de regio. Met een snelle militaire opbouw liet Amerika zien dat het onmiddellijk en vernietigend zal terugslaan, en tegelijk gaf het aan te willen onderhandelen.

Amerikaanse B52-bommenwerpers staan klaar in het Suezkanaal. Beeld Photo News

De ‘gematigde’ president Rohani richtte zich liever tot Europa: “Versoepel de economische sancties binnen zestig dagen, anders drijven we drie miljoen Afghaanse vluchtelingen, verdovende middelen en terroristen jullie kant op.” De tandeloze oude tijger die Europa heet, heeft zich niet alleen schaak laten zetten door de Amerikaanse koerscorrectie, het wordt nu zelfs gechanteerd door een totalitaire ayatollah.

Onderhandelen met totalitaire dictators heeft alleen zin als ze in hun achteruitkijkspiegels vliegdekschepen en B52-bommenwerpers kunnen zien. Europa, neem de lessen uit het verleden serieus en schaar je bedeesd achter de brede schouders van Amerika.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.