Zondag 20/10/2019

Opinie Dierenleed

Technologie kan dierenleed uitsluiten. Of nog erger maken

Beeld Tim Dirven

Stijn Bruers is moraalfilosoof.

Normaal, noodzakelijk en natuurlijk: de drie rechtvaardigingen voor ons gebruik van dieren worden deze zomer op de rooster gelegd. De meeste dieren worden gebruikt in de veeteelt. Die draagt bij aan de klimaatverandering. Dan krijgen we nog meer hete zomers met stervende varkens in oververhitte vrachtwagens. Twijfelachtig of dit nog normaal is.

Het argument dat vlees eten noodzakelijk zou zijn, is ook weggesmolten. Het komende Vegan Summer Fest toont aan dat er veel diervrije alternatieven zijn voor vlees, melk en ei. Alle dierlijke producten, van gelatine tot leder, kennen ondertussen duurzamere alternatieven. 

Vlees is vanaf deze zomer evenmin noodzakelijk op de barbecue. Begin mei kende vleesvervangerproducent Beyond Meat een van de explosiefste beursintroducties van de afgelopen jaren. Hun aandelen staan genoteerd op technologiebeurs Nasdaq: spitstechnologie in de voedingssector maakt vleesvrije burgers voor de barbecue mogelijk.

Is dat onnatuurlijk? Deze zomer stelt Design Museum Gent de natuurlijkheid van ons dierengebruik in vraag. De expo ‘Dieren op maat’ legt de complexe mens-dier verhouding nog meer bloot dan een afgepeuzelde kippenbout. Ontwerpers gunnen ons een toekomstblik. Nieuwe technologieën brengen goed nieuws voor milieu en dierenwelzijn. Met cel- en gentechnologie produceren we kweekvlees, evenals melk zonder koe, ei zonder kip, leer zonder rund. Of waarom geen tijgerpenis zonder tijger, voor de Chinese geneeskunde? Beendermeel zonder varken, voor Chinees porselein? Lijkt dat te onnatuurlijk? Wat dacht je van minimaal bewerkt slachtafval zoals bloedservies: borden en kopjes van 100% gedroogd en geperst koeienbloed. Is dat dan natuurlijker?

Maar er is een andere postnatuurlijke wereld mogelijk met meer dierenleed. Technologieën laten toe nog meer dierlijke producten te gebruiken voor vele toepassingen. Wat als we genetisch gemanipuleerde zijderupsen kweken om bioweefsels te spinnen? Als we walgen van het eten van insecten kunnen we met 3D-printers gemalen insectenvlees verwerken tot mooi vormgegeven hapjes die geen walging meer oproepen. Voor het dierenwelzijn is dat riskant, omdat er meer aanwijzingen zijn dat ook insecten welzijnsgevoelige wezens zijn. Met gentechnologie is nog meer mogelijk: varkens met menselijke organen die opgeofferd worden voor orgaantransplantaties, dieren met nieuwe kleurrijke huiden voor lederen schoenen, of de-extinctie: het herintroduceren van uitgestorven diersoorten. Dan kunnen we tyrannosaurusvlees eten of opnieuw op mammoeten jagen.

Stel dat we klonen van onze verre voorouders tot leven brachten, of mens-dier kruisingen en genetisch gemanipuleerde dieren met menselijke genen kweken. Dan wordt het onderscheid tussen mens en dier uitgewist en worden we gedwongen ze als gelijken te zien. Gedaan met de vermeende menselijke superioriteit. Het gebruik van dieren is dan zoals het gebruik van mensen in slavernij. Maar dat dierengebruik verdwijnt misschien al sneller, want technologie maakt het te heet onder de voeten van de dierenindustrieën.

De tentoonstelling ‘Dieren op maat’ loopt tot 29 september in Design Museum Gent. Het Vegan Summer Fest vindt plaats op 17 augustus in Flanders Expo Gent.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234