Donderdag 17/10/2019

Opinie

Taal is alles wat we hebben, alles wat we zijn

Beeld ANP Kippa

Christophe Vekeman is schrijver van onder andere Hotel Rozenstok en Johnny Paycheck.

Naar aanleiding van de 27ste aflevering van het Groot Dictee der Nederlandse Taal, waar zij in 2009 overigens succesvol aan deelnam, noemde schrijfster Saskia de Coster in De Morgen spelling 'niet belangrijk', 'niet de essentie, eerder een vernislaag of hinderlijke bijkomstigheid'. Nu kennen we Saskia natuurlijk inmiddels een beetje, na talloze columns en televisieoptredens, maar het erge is, helaas, dat zij niet alleen blijkt te staan. Hans Bennis, directeur der Nederlandse Taalunie, haast zich in elk geval haar bij te treden en doet er zelfs nog een schepje bovenop: "Als taalkundige zou ik durven te stellen dat het niet slecht zou zijn om spellingregels gewoon af te schaffen." Dat is zijn mening dus. Mijn mening is dat die minkukel op staande voet, om de dringendst mogelijke redenen, dient te worden ontslagen, en ik bedoel daarmee dus: vandaag nog.

Christophe Vekeman. Beeld Kaat Pype

Terug naar Saskia dan maar. Spelling zou niet essentieel zijn. Maar wat is geschreven taal ánders dan spelling? Wat is een geschreven woord anders dan een in een specifieke, vaste volgorde gerangschikte verzameling letters? En wat houd je over als je die zogeheten 'vernislaag' van het gespelde woord wegkrabt? Klank?

Inderdaad is het dat wat zelfverklaarde tegenstanders van spelling, die 'zwaar overschat' wordt volgens Ann De Craemer, ook al een schrijfster, uiteindelijk voorstaan: een schrijfwijze, om eens een door Van Dale geopperd synoniem voor spelling te gebruiken, die op de fonologie gebaseerd is. Anders gezegd: 'We schrijven het zoals we het zeggen.'

Het is ongelooflijk, eigenlijk, dat ik dit in het jaar 2016 in alle ernst moet uitleggen, maar goed, het is niet anders, het blijkt nu eenmaal zo te zijn, de nood is daar, de nood is hoog, en dus schraap ik al mijn geduld bij elkaar en haal ik diep adem en vraag ik nu ook de aandacht van de mensen die daar op de achterste rij geeuwend hun nagels zitten te vernissen. Een fonologische spelling, niet in haar bedding gehouden door - min of meer - vaststaande regels, zou een complete ramp zijn. Niet alleen omdat er een, jazeker, essentieel verschil bestaat tussen pakweg 'speld' en 'spelt', 'bod' en 'bot', 'verassen' en 'verrassen', 'vergaste' en 'vergastte', 'raid' en 'reet' et cetera, maar ook omdat een dergelijke spelling zou vereisen dat elkeen, jong en oud, West-Vlaming en Antwerpenaar, allochtoon en autochtoon, directeur van de Nederlandse Taalunie en slimmerd, het perfectst denkbare Nederlands spreekt, accentloos en zonder gebreken van welke aard ook. Ik geef het ons te doen.

Gezwegen nog over anderstalige woorden. Hoe schrijven De Coster, De Craemer en Bennis strakjes, in hun ideale wereld, het Engelse woord 'involuntarily', dat immers op twee manieren mag worden uitgesproken? Maar je hoeft het niet eens zo ver te gaan zoeken: als de sopraan straks 'zingt', luisteren wij dan met in genot geloken ogen, of gooien wij voor alle zekerheid haar toch maar een reddingsboei toe? Kijk, dát lijken mij nu 'hinderlijke bijkomstigheden' te wezen, lieve Saskia.

Heb ik hiermee gezegd dat alle spellingregels logisch zijn? Dat de laatste spellinghervormingen een groot succes waren? Dat goed kunnen spellen hetzelfde is als goed kunnen schrijven? Geenszins. Wel zeg ik dit, en ik zeg het in tijden van de grootste samenlevingsproblemen: de taal, ook en vooral de geschreven taal, verdient onze volle eerbied. Zij is alles wat we hebben. Zij is alles wat we zijn. Tsjiers!

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234