Vrijdag 25/06/2021

Brief van de dagKarel Anthierens

’t Is allemaal geen avans, gelijk als dat de mensen zeggen

'Op school zijn de leraren verdwenen, in hun plaats zijn ‘leerkrachten’ gekomen, die dwingen meer respect af', schrijft Anthierens. Beeld Peter Hilz
'Op school zijn de leraren verdwenen, in hun plaats zijn ‘leerkrachten’ gekomen, die dwingen meer respect af', schrijft Anthierens.Beeld Peter Hilz

Karel Anthierens is oud-hoofdredacteur van een hele reeks weekbladen en kranten.

‘Groter als? Moet kunnen’, kopt De Morgen. (DM 23/4) Ook groter als mij? Want ook dat zeggen ‘de mensen’.

De ANS is flink tekeergegaan met zijn aanpassingen. Amai ni. Maar hij gaat niet ver genoeg. Als het criterium dan toch de spreektaal is, en we gaan schrijven gelijk als dat de mensen zeggen, awel, waarom dan niet weer kuisen voor schoonmaken, meid voor werkster, pataten (één t) voor aardappelen… Mogen we de ouders geruststellen die bij de schoolpoort achter hun kinderen komen? En hoe moet het met uitdrukkingen die we (nog?) niet in Van Dale vinden, maar ‘de mensen’ hoe langer hoe meer in de mond bestorven liggen? Hoorden wij niet een vrijwilliger die bos- en parklanen hielp proper houden voor de camera van Eén zeggen dat het naar het vuil toe best meeviel?

Ook in de grammaticale aanpassing aan de volkstaal gaat de ANS niet ver genoeg. Allez, wie gebruikt nog de voltooid verleden tijd? Alvast de kranten niet, want onlangs hebben we in een kop boven het verslag van een huisbrand kunnen lezen: “Het kind kon gered worden”. Opluchting en applaus van de lezer zouden misplaatst zijn geweest, want het kind was helaas omgekomen. Als de brandweer tijdig had ingegrepen, had het kunnen worden gered.

Het vreemde is dat wij ‘de mensen’ willen tegemoetkomen door het allemaal maar goed te vinden, maar dat we ze (hun? hen?) tegelijk ‘stadhuiswoorden’ willen opleggen. Verplegers/verpleegsters mogen zo niet meer worden genoemd, ze zijn nu allemaal ‘verpleegkundigen’; nergens treedt nog politie op, het gaat altijd om ‘politiediensten’; op school zijn de leraren verdwenen, in hun plaats zijn ‘leerkrachten’ gekomen, die dwingen meer respect af. Ik krijg er kriebels van als ik hoor hoe kandidaten bij Blokken zich voorstellen als “leerkracht Nederlands”. En de overheid bestraft niet meer, ze ‘sanctioneert’, terwijl dat woord eigenlijk ‘goedkeuren’ betekent; een wet wordt gesanctioneerd, niet de kleine kruimeldief. Ook hebben we nergens nog behoefte aan, in geen enkele krant, we hebben alleen nog ‘nood aan’ (avoir besoin de).

Ach, ’t is allemaal geen avans, gelijk als dat de mensen zeggen. Ik denk dat ik maar bij mijn ANS van 1997 blijf en bij mijn prachtige grijze Van Dale van 2005, niet de witte miskleun van 2015, maar zeker niet de nu volgende. Die moet de nieuwe ANS-richtlijnen toepassen en zal dus weer wat armer zijn als zijn voorgangers.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234