Maandag 06/12/2021

Opinie

Steden als bolwerken van traditionalisme en verbittering? Ik zie het tegendeel in Brussel

Bianca Debaets (CD&V) is Brussels staatssecretaris voor Gelijke Kansen.

Het zal misschien eigen zijn aan de bij wijlen nogal pessimistische aard van sociologen, maar in het stuk van Mark Elchardus zijn een paar ernstige denkfouten geslopen die een correctie verdienen. Ten eerste claimt de socioloog dat de "Brusselse stadslucht bekrompen maakt" want zowel "auto's als medeburgers uitsluit".

Laten we eerst met de auto beginnen. Mark Elchardus zou als socioloog toch ook de cijfers moeten kennen? Jongeren halen steeds later hun rijbewijs, sinds 2010 werden 10,3 procent minder rijbewijzen uitgereikt aan 18-jarigen, en zelfs 15 procent minder aan 19-jarigen. Waarom zouden ze ook? Ze zijn een pak minder verknocht aan de wagen als statusobject en beseffen - dat hebben ze bij hun ouders gezien - dat ze heel veel quality time kunnen verliezen in de auto. Als ze bovendien in de stad, en zeker in Brussel, wonen geraken ze zo goed als overal via andere wegen: de MIVB, de fiets, de deelfiets of de deelauto. Het is minder duur, vaak gezonder en minstens even praktisch. Het aantal fietsers is sinds vorig jaar met 50 procent gestegen in Brussel. De MIVB haalt intussen meer dan 1 miljoen verplaatsingen per dag, heeft rond de 50 procent eigen inkomsten, geeft u perfect aan via de nieuwste technologie waar en wanneer u de bus, tram of metro kunt halen en wanneer u gaat arriveren. Dat klinkt evident, maar dat is het in een groot aantal delen van dit land absoluut niet.

Als jonge gezinnen vandaag uit de stad wegtrekken - en dat is helaas het geval in zowel Brussel, Gent als Antwerpen - dan is het omdat ze zich de stad vaak niet kunnen veroorloven. De vastgoedprijzen in de grootsteden zijn veel harder gestegen dan de gemiddelde lonen, en zeker die voor jonge mensen aan het begin van hun carrière. Het is het succes van de steden die hier in hun eigen vel snijdt. Net daarom hebben we in Brussel de registratierechten afgeschaft (tot en met 175.000 euro) en de woonbonus - die de prijzen vaak net opdrijft - geëlimineerd. En net daarom pionieren we met Community Land Trusts die dankzij een splitsing van grond en eigendom ook voor mensen met bescheiden inkomsten mogelijkheden biedt om eigenaar te worden.

Ten tweede: "gesubsidieerde cultuur voor een minderheid"? Excuseer? Vlaamse cultuurcentra zoals de Pianofabriek (Sint-Gillis) of de Vaartkapoen (hartje Molenbeek) zijn draaischijven van emancipatie, culturele en intellectuele activiteiten voor àlle bewoners van Brussel en tot ver daarbuiten. De Ancienne Belgique, vlak in het centrum aan de Beurs, hoort tot de beste concertzalen van de wereld, haalt meer dan 250.000 bezoekers per jaar, miljoenen kijkers, programmeert commercieel en alternatief en haalt maar liefst 80 procent van zijn middelen uit externe bronnen. In de KVS halen de voorstellingen van onder andere Malcolm X Brusselaars van alle origines naar de Lakensestraat: een stuk waarbij het “publiek op het einde zo enthousiast stond mee te dansen en te zingen.” (De Morgen 26/12/2016). Waarom gebruikt men overigens toch altijd subsidies als een stok om cultuur mee te slaan? Subsidies krijgen is geen ziekte; het is eerder een hefboom voor vele prachtige activiteiten waar bijna iedereen in de stad van mee kan genieten. Het is daarenboven een heel vreemd verwijt van een professor van een universiteit, die (zoals alle anderen) leeft van subsidies en aan een getalenteerde minderheid onderwijs aanbiedt.

Ten derde: in tegenstelling tot het doemscenario dat de steden "bolwerken van traditionalisme en verbittering" zouden worden, zie ik het tegendeel: het is in de stad dat nieuwe initiatieven en producten ontstaan, dat mensen van allerlei origine elkaar ontmoeten.

Brussel is een stad met vele aankomstwijken waar mensen zich kunnen opwerken dankzij hun energie, de vele opleidingen die je kunt volgen (van houtbewerking tot hartchirurg) en jobmogelijkheden. Een sociale economiebedrijf als atelier Groot Eiland in Molenbeek heeft een doorgroeiscore van meer dan 90 procent: bijna iedereen die ze opleiden, geraakt aan de slag op de klassieke arbeidsmarkt. De jeugdwerkloosheid daalde met 27 procent tegenover 2014 en daalt al voor de 45e maand op rij. Nergens in België worden zoveel bedrijven opgericht als in Brussel: maar liefst één vierde van de start up's. Toen ik samen met de Nederlandse ambassadrice Maryem Van Den Heuvel B-sprouts, een incubator die start ups helpt, opende in Molenbeek, zei ze: "Dit is een fantastisch initiatief. Er is een hele nieuwe dynamiek, er zijn hier in Molenbeek ongelofelijk veel mogelijkheden om mensen bij elkaar te brengen, om talent zich te laten ontwikkelen, en creativiteit tot bloei te laten komen." Ondernemers uit België, Duitsland, Iran, Kenya en Pakistan stelden er hun project voor. Een paar honderd meter verder ontving het MIMA museum zijn 60.000ste bezoeker, dubbel zoveel als de oprichters verwacht hadden. Zijn dat de zogenaamde bolwerken van traditionalisme en verbittering?

Ik dacht het niet. Steden werken als sociale lift, wanneer de verschillende overheden investeren in hun aankomstwijken: in wijkgezondheidscentra, in kinderopvang, in opleidingsinstellingen, in wijkpolitie, in de sociale economie, in een interreligieuze dialoog. Ik hoop dat de politici en professoren die de stad en haar aankomstwijken minder genegen zijn, dat ook beseffen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234