Woensdag 16/10/2019

Column

Staken is een ultiem instrument, maar soms is er geen andere optie

Hugo Camps. Beeld Bob Van Mol

Dissidentie mag ook. Onder die vlag vaart Hugo Camps op donderdag.

Eigenlijk zijn wij geen volk van stakers. Het spoort niet met de ons ingelepelde gezagsgetrouwheid, en ook niet met de familiale structuur van het bedrijfsleven, waar iedereen iedereen kent. We kunnen ook niet tegen hinder. Het moet vooruitgaan, ieder oponthoud werkt op de zenuwen. Vooral de allergie voor hinder is een symptoom van een verwende natie. Vijf minuten file is al een aanslag op de vrijheid.

Is dat hinder? Mensen die met honger naar bed gaan, dat is hinder. Het ontbreekt verwende samenlevingen aan historisch besef.

In het opbod van gedeelde belangen is de tegenstelling arbeid-kapitaal doordeweeks uitgedoofd. Alleen bij uitzondering, als het te gortig wordt, komen de twee nog eens frontaal tegenover elkaar te staan. Het arbeiderisme beperkt zich doorgaans tot passieve belijdenissen. Het gemeenschappelijk vakbondsfront spreekt een taal uit het verleden en denkt in privileges voor de ouwe hap. Creatieve jongeren met experimentele fantasieën voelen zich nauwelijks vertegenwoordigd. Contractuelen leven op de tast, duizenden werknemers lopen al jaren in een geel hesje, aan de binnenkant. Het wordt niet gezien, laat staan gecorrigeerd. Het echte proletariaat heeft geen stem.

Potsierlijk wordt het als het patronaat of de politiek de vakbonden gaat diaboliseren. Laat dat over aan de gele hesjes en aanverwante desperado’s. In het sociale consensusmodel wordt veel jeugd verwaarloosd. Jonge mannen en vrouwen die een eigen weg zoeken op de arbeidsmarkt en niet binnen de klassieke categorieën vallen.

Kapitalistischer dan onder Michel I hebben we het in jaren niet gekend. De syndicale tegenmacht was eerder symbolisch en fragmentarisch. Ook nog met gespleten tong. Desondanks schroomde minister-president Geert Bourgeois (N-VA) zich niet om de vakbonden te kapittelen als incivieke bolwerken. Wie is er hier eigenlijk inciviek? Bourgeois en de zijnen die in een tijd van overvloed 0,8 procent overhebben om de lonen te laten stijgen van mensen die de kastijding van inlevering op inlevering zwijgzaam hebben doorstaan? Die ook nog van de indexsprong moesten afzien en hun huizen voelden verkillen onder de energiekarwats? Hoe hoogmoedig en wereldvreemd kun je zijn?

In de krant spreekt een havenarbeider van 48. “Ik werk al 22 jaar in de haven en mijn loonbriefje is sinds 1997 met nog geen 200 euro gestegen. De laatste acht jaar heb ik geen enkele opslag gekregen.” Werkzekerheid heeft hij niet. Als een boot niet inscheept of bij slecht weer valt hij terug op een werkloosheidsuitkering. De haven is booming, maar de arbeiders leven in onzekerheid. Daar komt verscheurdheid van, zeker in de opbouw van een jong leven.

De werkgevers en de politiek maken schaamteloos misbruik van het gebrek aan revolutionair elan bij de Vlaamse arbeiders. Ze prediken de Apocalyps als bedrijven blijven aandringen op een matige loonsverhoging. Het dateert van diep in de vorige eeuw dat kapitaalhouders en ondernemers zich zo vrij en ongeremd konden bewegen. Met dank aan CD&V die niet het lef had om N-VA en Open Vld aan sociale fatsoensnormen te binden. Met dank ook aan de vakbonden die hun existentiële crisis maar niet te boven komen.

De rijkdom van dit land is recht evenredig met het voluntarisme van arbeiders en bedienden. En dat willen ze dan ook nog afkopen met een aalmoes in het loonzakje. Staken is een ultiem instrument, maar soms is er geen andere optie.

De burgers moeten hun lamento over verkeershinder en treinuitval niet richten aan de vakbonden, maar aan de politiek. De culpabiliseringsstrategie van de regeringen is tenhemelschreiend. Noem het gerust vergif.

Alom wordt de productie- en arbeidsmoraal van Belgische werknemers geprezen. Alleen onze eigen regeringen gaan er achteloos aan voorbij. Dan is een 24 urenstaking nog klein leed. Sociale verontwaardiging heeft daarmee nog geen armen en voeten. Het blijft bij een noodkreet, bij een alarmsignaal.

Het meest verontrustende is dat de politieke wereld rustig haar rondjes blijft draaien in zelfgenoegzaamheid. Urgentie? Toch niet voor z’n bagatel.

Links en rechts lijken uitgestorven begrippen. Maar een elementair gevoel van rechtvaardigheid is dat niet. Vroeg of laat zal de rekening gepresenteerd worden voor een lachwekkende, pardon, beledigende loonwet. Niet door de oude garde, maar door jongeren die niet meer te paaien zijn met valse beloften en loze tralala. Hun weerzin voor onzekerheid, half-fictieve jobs en sociale uitbuiting zal op een dag vuur vatten. Wees niet verbaasd als er binnen afzienbare tijd een nieuwe mei ’68 komt aangerold.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234